Ông Yih-Shyan Liaw (phải), nhà đồng sáng lập Super Micro Computer (SMCI). Ảnh: Micron/YouTube.
Bộ Tư pháp Mỹ vừa công bố bản cáo trạng gây chấn động nhắm vào các nhân sự cấp cao liên quan đến Super Micro Computer (Supermicro).
Ông Yih-Shyan "Wally" Liaw, đồng sáng lập kiêm cựu Phó Chủ tịch công ty, đã bị bắt giữ tại California. Hai đồng phạm khác bao gồm một nhà thầu bên ngoài và một quản lý bán hàng tại Đài Loan. Nhóm này bị cáo buộc âm mưu vận chuyển các hệ thống AI tiên tiến nhất sang Trung Quốc một cách bất hợp pháp.
Theo tài liệu từ cơ quan điều tra, hoạt động buôn lậu diễn ra theo quy mô lớn từ 2024 - 2025. Các đối tượng đã sử dụng một công ty trung gian tại Đông Nam Á để đặt hàng các máy chủ AI. Tổng giá trị các đơn hàng này lên tới 2,5 tỷ USD. Số hàng hóa này được lập kế hoạch để chuyển tiếp thẳng sang thị trường Trung Quốc.
Thủ đoạn của nhóm này được mô tả cực kỳ tinh vi và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Sau khi máy chủ được lắp ráp tại Mỹ, chúng được gửi tới các kho trung gian. Tại đây, nhóm đối tượng tiến hành gỡ bỏ các nhãn mác gốc và số sê-ri của thiết bị.
Hệ thống máy chủ giả được dàn dựng tại một nhà kho nhằm đối phó đợt kiểm toán tháng 8/2025 của nhà sản xuất Mỹ. Ảnh: Bộ Tư pháp Mỹ.
Họ thậm chí sử dụng máy sấy tóc để bóc tách tem niêm phong mà không để lại dấu vết. Các thùng carton chứa hàng sau đó được đóng gói lại thành dạng không nhãn mác. Mục đích của việc này để vượt qua các khâu kiểm tra hải quan và che giấu nguồn gốc công nghệ Mỹ.
Chính phủ Mỹ khẳng định đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật kiểm soát xuất khẩu. Các chip AI của Nvidia nằm trong danh mục hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc vì an ninh quốc gia.
Việc sở hữu các công nghệ này giúp tăng cường năng lực tính toán vượt trội cho các thực thể bị trừng phạt. Phía Bộ Tư pháp nhấn mạnh họ sẽ không nương tay với các hành vi trục lợi từ việc đe dọa an ninh quốc gia.
Phản ứng trước sự việc, đại diện Supermicro cho biết công ty không phải là bị cáo trong vụ kiện này. Họ tuyên bố đã đình chỉ công tác đối với các nhân sự liên quan và đang tích cực hợp tác với chính quyền.
Công ty khẳng định luôn yêu cầu nhân viên tuân thủ các quy định pháp luật nghiêm ngặt. Tuy nhiên, thông tin này vẫn khiến cổ phiếu của hãng lao dốc hơn 12% ngay sau khi tin tức được phát tán.
Cổ phiếu SMCI lao dốc 12% trong phiên giao dịch sau giờ làm việc ngay khi thông tin về lệnh bắt giữ được tung ra.
Nvidia cũng đã đưa ra thông báo chính thức để làm rõ mối liên hệ với vụ việc. Hãng sản xuất chip hàng đầu thế giới khẳng định họ không hề hay biết về hành vi chuyển hướng hàng hóa của đối tác. Nvidia cam kết thắt chặt quy trình hậu kiểm để đảm bảo sản phẩm không rơi vào tay các đối thủ cạnh tranh chiến lược của Mỹ.
Vụ bắt giữ ông Liaw đánh dấu một bước ngoặt lớn trong nỗ lực siết chặt quản lý công nghệ của Mỹ. Các chuyên gia dự báo Supermicro sẽ phải đối mặt với các cuộc thanh tra gắt gao hơn trong thời gian tới.
“Chúng tôi cam kết thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu một cách nghiêm ngặt nhất”, một đại diện từ Bộ Tư pháp Mỹ nhấn mạnh.
“Đây là những hành vi vi phạm trực tiếp các chính sách tuân thủ và giá trị cốt lõi của công ty chúng tôi”, đại diện của Supermicro cho biết.
Việt Anh