Các loại vũ khí năng lượng định hướng, bao gồm laser chiến đấu và hệ thống vi sóng công suất cao, hiện chưa đủ mức độ hoàn thiện để triển khai hiệu quả trong điều kiện chiến tranh cường độ cao. Đây là nhận định mới nhất từ các nhà nghiên cứu thuộc Tập đoàn phân tích RAND (Mỹ) về khả năng hỗ trợ của các loại khí tài này tại chiến trường Ukraine.
Rào cản kỹ thuật của vũ khí năng lượng định hướng
Về mặt lý thuyết, vũ khí năng lượng định hướng sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội như chi phí đánh chặn thấp, tốc độ phản ứng gần như tức thời và không phụ thuộc vào kho đạn dược truyền thống. Tuy nhiên, báo cáo từ RAND nhấn mạnh rằng phần lớn lợi thế này vẫn đang dừng lại ở mức khái niệm. Trong thực tế, các hệ thống laser và vi sóng chưa đạt được độ tin cậy, tính bền bỉ và khả năng mở rộng cần thiết để vận hành liên tục dưới áp lực chiến trường thực tế.
Tại Ukraine, nơi có mật độ drone dày đặc và điều kiện thời tiết khắc nghiệt, các hạn chế về nguồn điện ổn định cùng hiệu suất giảm mạnh trong mưa, sương mù hoặc khói bụi đã bộc lộ rõ rệt. Những hệ thống này yêu cầu tầm nhìn thẳng và khó thích nghi với môi trường biến động liên tục.
Hệ thống laser DragonFire - Ảnh: Quân đội Anh
Cụ thể, chương trình laser DragonFire của Anh dù đã chứng minh được độ chính xác trong môi trường kiểm soát nhưng dự kiến sớm nhất đến năm 2027 mới đạt trạng thái sẵn sàng ban đầu. Tương tự, các hệ thống vi sóng công suất cao như THOR và Mjolnir của Mỹ vẫn đối mặt với nhiều thách thức về tích hợp và độ ổn định. Do đó, trong ngắn hạn, các giải pháp truyền thống như pháo phòng không và tên lửa tầm ngắn vẫn được đánh giá là đáng tin cậy hơn.
Sự cố drone xâm nhập hệ thống Arrow 3 tại Đức
Giới chức Đức hiện đang điều tra một sự cố an ninh nghiêm trọng liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow 3 trị giá 3,5 tỉ USD. Cuối năm 2025, ngay trước thời điểm triển khai chính thức, ba thiết bị bay không người lái (drone) chưa xác định đã bay qua khu vực radar của hệ thống tại một căn cứ không quân gần thị trấn Annaburg, bang Saxony-Anhalt.
Theo báo cáo, các drone này hoạt động ở độ cao khoảng 100 mét. Dù một đơn vị phản ứng nhanh đã triển khai drone trinh sát và sử dụng súng trường tấn công G27P trang bị kính ngắm thông minh Smash X4 để ngăn chặn, nhưng các nỗ lực bắn hạ đều không mang lại kết quả. Các thiết bị xâm nhập sau đó đã rời khỏi khu vực an toàn.
Hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow 3 tại Đức - Ảnh: Defense Express
Vụ việc dấy lên lo ngại về năng lực bảo vệ tầm gần đối với các khí tài chiến lược. Các chuyên gia lưu ý rằng dù Arrow 3 là hệ thống phòng thủ tầng cao tiên tiến, việc thiếu hụt các lớp bảo vệ bổ trợ chống drone tầm thấp tại thời điểm đó là một lỗ hổng đáng kể. Đức dự kiến hệ thống này chỉ đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu đầy đủ vào năm 2030.
Cột mốc 1.300 chiếc của chương trình F-35 Lightning II
Lockheed Martin chính thức xác nhận chương trình tiêm kích thế hệ 5 F-35 Lightning II đã đạt đến quy mô sản xuất kỷ lục. Với 191 máy bay được bàn giao trong năm 2025, tổng số lượng F-35 trên toàn thế giới hiện đã vượt mốc 1.300 chiếc, được vận hành bởi hơn 19 quốc gia. Dòng máy bay này cũng đã cán mốc 1 triệu giờ bay tích lũy, khẳng định vị thế trụ cột trong không quân Mỹ và các đồng minh.
Đáng chú ý, năm 2025 cũng đánh dấu sự xuất hiện của F-35 trong các hoạt động tác chiến thực tế phức tạp. Các phi đội F-35 đã tham gia Chiến dịch Midnight Hammer vào tháng 6/2025 để chế áp hệ thống phòng không của Iran. Đây cũng là lần đầu tiên phần mềm nâng cấp TR-3 được thử nghiệm trong môi trường đối kháng thực sự, giúp kiểm chứng khả năng xâm nhập và chia sẻ dữ liệu trước các hệ thống radar hiện đại.
Lockheed Martin thông báo chương trình F-35 Lightning II đã bàn giao kỷ lục 191 máy bay trong năm 2025, đưa tổng số F-35 trên toàn cầu vượt mốc 1.300 chiếc - Ảnh: Lockheed Martin
Tại châu Âu, F-35 của NATO lần đầu thực hiện nhiệm vụ đánh chặn drone trong không phận Ba Lan, thúc đẩy các đánh giá lại về học thuyết phòng thủ tích hợp. Với việc triển khai đầy đủ gói nâng cấp TR-3 và hướng tới tiêu chuẩn Block 4, F-35 không còn là dự án đang hoàn thiện mà đã trở thành nền tảng tác chiến chủ lực, giúp các lực lượng duy trì ưu thế tàng hình và kết nối trong các xung đột tương lai.
Tuệ Nhân