Vụ xuân 2026, Hà Tĩnh thực hiện canh tác lúa giảm phát thải trên diện tích hơn 150 ha, áp dụng đồng bộ các tiến bộ KHKT như mạ khay - máy cấy, tưới ngập khô xen kẽ, quy trình sản xuất theo SRI. Ảnh: Báo Hà Tĩnh.
Thực hiện Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 của Bộ NN&MT, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã sớm ban hành kế hoạch hành động, chủ động triển khai các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn trên địa bàn.
Trên cơ sở đó, Sở NN&MT phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp, HTX xây dựng lộ trình cụ thể, tổ chức triển khai nhiều mô hình sản xuất giảm phát thải. Trọng tâm là hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật canh tác tiên tiến; hỗ trợ vật tư đầu vào; kết nối dịch vụ sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, qua đó từng bước nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng xanh, bền vững.
Vụ Xuân 2026 là vụ đầu tiên HTX Nông nghiệp Phú Hà, xã Toàn Lưu, triển khai mô hình liên kết sản xuất lúa giảm phát thải trên diện tích khoảng 30 ha theo chuỗi giá trị với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm. Mô hình tập trung áp dụng kỹ thuật mạ khay - máy cấy, quy trình canh tác hữu cơ, sử dụng phân bón sinh học và các biện pháp sản xuất thân thiện môi trường gắn với mục tiêu giảm phát thải.
Ông Nguyễn Phi Thìn - Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà cho biết: “Liên kết theo chuỗi giá trị với Quế Lâm sẽ tạo đột phá trong tổ chức sản xuất, giúp HTX chuyển sang sản xuất hàng hóa, có quy trình kỹ thuật thống nhất, mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp địa phương”. Theo ông Thìn, HTX còn nhận được sự đồng hành của chính quyền địa phương với mức hỗ trợ 50% giống và phân bón hữu cơ, qua đó giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Tại xã Gia Hanh, Tổ hợp tác sản xuất lúa hữu cơ thôn Vân Cửu triển khai mô hình canh tác lúa giảm phát thải trên diện tích 10 ha, áp dụng đồng bộ kỹ thuật mạ khay - máy cấy. Trong vụ xuân năm nay, địa phương hỗ trợ giống, chi phí thuê máy cấy và phân bón hữu cơ, tạo điều kiện để các thành viên yên tâm sản xuất. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con đã chủ động làm đất, chuẩn bị kỹ các điều kiện cho vụ lúa mới.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành cùng đoàn kiểm tra sản xuất mạ khay, máy cấy trong vụ xuân 2026 tại xã Yên Hòa. Ảnh: Báo Hà Tĩnh.
Ông Thái Văn Thắng - Tổ trưởng tổ hợp tác - cho hay: “Dù là phương thức sản xuất mới, đòi hỏi nhiều bước kỹ thuật phức tạp hơn nhưng bà con thống nhất cao, tin tưởng mô hình sẽ mang lại hiệu quả, góp phần nâng cao giá trị hạt lúa”.
Theo định hướng của tỉnh và ngành NN&MT, thời gian tới, xã Gia Hanh tập trung phát triển, áp dụng đồng bộ các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải. Trong đó, sản xuất lúa chú trọng quản lý nước tưới ngập - khô xen kẽ (AWD), kết hợp triển khai các mô hình tiên tiến như “1 phải, 5 giảm”, “3 giảm, 3 tăng”. Cùng với đó, địa phương khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh thay thế một phần phân bón vô cơ, từng bước giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Ông Đặng Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Gia Hanh - khẳng định: “Triển khai sản xuất lúa giảm phát thải là hướng đi phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các mô hình, làm cơ sở để nhân rộng, xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững”.
Vụ xuân năm 2026, toàn tỉnh Hà Tĩnh dự kiến sản xuất trên 150 ha lúa giảm phát thải, áp dụng kỹ thuật mạ khay - máy cấy tại 12 xã, phường. Để triển khai hiệu quả, bên cạnh việc hỗ trợ giống, kinh phí thuê máy cấy và phân bón hữu cơ, các địa phương đã chủ động kết nối với doanh nghiệp, HTX có đủ năng lực nhằm chuẩn bị mạ khay, tổ chức sản xuất và cung ứng dịch vụ cấy đồng bộ, bảo đảm đúng giống, đúng quy trình kỹ thuật và khung thời vụ.
Bà Nguyễn Thị Thuận - Giám đốc HTX Mạ khay máy cấy Thuận Nam, xã Yên Hòa - cho biết: “Đến thời điểm này, HTX đã nhận được đơn đặt hàng sản xuất mạ khay phục vụ mô hình canh tác giảm phát thải trên diện tích hơn 40 ha lúa trong vụ xuân 2026. Chúng tôi tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật, kiểm soát chặt chẽ chất lượng mạ từ khâu làm đất, gieo mạ đến chăm sóc, bảo đảm mạ khỏe, đồng đều, sẵn sàng cung ứng cho các địa phương xuống giống đúng thời vụ”.
Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 được kỳ vọng tạo chuyển biến mạnh mẽ cho nông nghiệp Hà Tĩnh theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, hiện đại hóa công nghệ, nâng cao giá trị nông sản và từng bước tham gia thị trường carbon. Trên cơ sở lợi thế từng vùng, tỉnh tập trung triển khai các mô hình chủ lực như canh tác lúa giảm phát thải; sản xuất lúa đạt tiêu chuẩn hữu cơ, theo hướng hữu cơ; mô hình sản xuất chè công nghiệp, cam, bưởi Phúc Trạch và dứa theo hướng phát thải thấp.
Ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi, Sở NN&MT Hà Tĩnh - cho biết: “Chi cục sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác giảm phát thải; đồng thời phối hợp, hướng dẫn các địa phương hỗ trợ nông dân về giống, phân bón hữu cơ và các điều kiện cần thiết khác. Qua đó, bảo đảm mô hình triển khai đúng quy trình, đạt hiệu quả và có khả năng nhân rộng trong thời gian tới”.
Bảo Ngọc