Vụ tài xế Grab và nhạc sĩ Minh Khang: Quyền riêng tư hay lợi ích công cộng?

4 phút trướcBài gốc

Công khai vì lợi ích công cộng

Theo nhận định của luật sư Lê Ngọc Luân, quyền về hình ảnh cá nhân được pháp luật bảo vệ nhưng không phải là quyền tuyệt đối.

Luật sư Lê Ngọc Luân.

Dẫn Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, luật sư Luân cho rằng trong một số trường hợp, hình ảnh cá nhân có thể được sử dụng mà không cần sự đồng ý, nếu phục vụ lợi ích công cộng hoặc xuất phát từ hoạt động mang tính cộng đồng.

Theo đó, Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định có 2 trường hợp sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác mà không cần sự đồng ý của người đó hoặc người đại diện theo pháp luật, gồm: Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng; Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và các hoạt động cộng đồng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm uy tín của người có hình ảnh.

Trong bối cảnh vụ việc liên quan đến nhạc sĩ Minh Khang, luật sư Luân đặt vấn đề: việc tài xế trong vụ việc chở khách đang di chuyển trên đường có phải là nơi công cộng không? Khi tài xế chở khách, thực hiện đúng quy định nhưng chính mình bị đe dọa hành hung và diễn biến, nguy cơ đó có thể xảy ra ngay lập tức, vì câu nói: “tao đấm 10 người như mày rồi”. Bên trong xe, tương quan lực lượng thì tài xế là người yếu thế vì phía bên kia có 3 người. Câu nói “tao đấm 10 người như mày rồi” là một câu khẳng định mang tính đe dọa nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, tài xế hoàn toàn có cơ sở lo lắng cho an toàn của chính mình là có thể trở thành người thứ 11.

“Hành vi của hành khách là có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng. Và, một hành vi vi phạm pháp luật tài xế đã công khai nhằm mục đích bảo vệ “lợi ích công cộng” là việc làm được phép của BLDS 2015. Lợi ích công cộng ở đây là gì? Là giúp các tài xế khác cần hết sức bình tĩnh đối phó trước tình huống như hành khách kia và lợi ích công cộng tiếp theo là cảnh báo “hành khách khác không có những hành vi vi phạm tương tự” như hành khách này.

Lợi ích công cộng kế đến là “đảm bảo an toàn cho người đi đường” trong trường hợp tương tự có thể xảy ra sau này vì tài xế đang điều khiển ô tô (nguồn nguy hiểm cao độ) nhưng liên tục bị hành vi chỉ trỏ, tác động vào tay tài xế gây mất an toàn… có thể xảy ra tai nạn gây án mạng.

Trước câu hỏi tài xế khi đưa hình ảnh hành khách lên có gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín không? Luật sư Luân khẳng định: “Không, vì tài xế đưa nhằm mục đích hình ảnh vi phạm, sự phản ánh này tài xế không ghép thêm tình tiết sai sự thật để nhằm mục đích hạ uy tín hay xúc phạm danh dự hành khách mà vì mục đích lợi ích công cộng và gián tiếp tố cáo để bảo vệ chính mình trước hành vi đe dọa”.

Luật sư Luân cũng cho rằng, trong trường hợp hành khách có hành vi đe dọa, tài xế có thể thực hiện quyền tố cáo, thậm chí cân nhắc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi nếu bị ảnh hưởng.

Đăng clip khi chưa xin phép, vẫn có thể vi phạm

Trong khi đó, luật sư Nguyễn Hùng Quân đưa ra cách tiếp cận thận trọng hơn. Theo luật sư Quân, hành vi sử dụng lời lẽ thô tục, xúc phạm người khác trong clip có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về xâm phạm danh dự, nhân phẩm, với mức phạt từ 3–4 triệu đồng.

Luật sư Nguyễn Hùng Quân.

Tuy nhiên, với hành vi đăng tải clip, luật sư Quân nhấn mạnh: “Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, việc sử dụng hình ảnh, giọng nói của cá nhân phải có sự đồng ý của người đó. Do đó, việc tài xế hoặc bất kỳ cá nhân nào đăng tải clip lên mạng xã hội khi chưa được sự đồng ý và chưa thực hiện các biện pháp che thông tin nhận diện có thể bị xem là vi phạm quyền riêng tư, ngay cả khi mục đích là phản ánh sự việc”.

Liên quan đến vai trò của nền tảng, luật sư Nguyễn Hùng Quân cho rằng hiện nay mối quan hệ giữa tài xế và ứng dụng gọi xe chưa được xác định rõ ràng là quan hệ lao động mà mang tính hợp tác. Điều này dẫn đến một số “khoảng trống pháp lý” trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên khi xảy ra tranh chấp.

Luật sư Quân cho rằng các nền tảng cần minh bạch hơn trong quy trình xử lý khiếu nại, đảm bảo việc xác minh đa chiều và tạo điều kiện để tài xế có cơ hội giải trình trước khi đưa ra quyết định.

Khuyến nghị từ chuyên gia pháp lý

Từ vụ việc, các luật sư khuyến nghị cả tài xế và hành khách cần giữ bình tĩnh khi phát sinh mâu thuẫn, tránh để xung đột leo thang dẫn đến hành vi hoặc lời nói vi phạm pháp luật.

Trong trường hợp xảy ra tranh chấp, các bên nên thu thập chứng cứ và thực hiện phản ánh theo đúng quy trình của nền tảng hoặc cơ quan chức năng.

Những quan điểm pháp lý khác nhau cho thấy vụ việc không đơn thuần là tranh cãi cá nhân, mà phản ánh sự giao thoa phức tạp giữa quyền riêng tư, quyền phản ánh thông tin và trách nhiệm của các bên trong môi trường số.

Khi các nền tảng công nghệ ngày càng phổ biến, việc hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao ý thức ứng xử của người dùng được xem là yếu tố then chốt để hạn chế những vụ việc tương tự.

Diễn biến sự việc

Ngày 13/3, một video clip ghi lại cảnh trao đổi khá gay gắt giữa tài xế xe công nghệ và hành khách lan truyền trên mạng xã hội với tốc độ chóng mặt. Trong đó, người đàn ông - sau này xác định là nhạc sĩ Minh Khang đã sử dụng nhiều lời lẽ thiếu chuẩn mực trong quá trình tranh cãi với tài xế. Sau khi clip lan truyền, trang facebook cá nhân của nhạc sĩ Minh Khang khóa bình luận.

Sáng 18/3, nhạc sĩ Minh Khang chính thức lên tiếng xin lỗi trên trang cá nhân, thừa nhận đã sử dụng rượu bia và không kiểm soát được lời nói, dẫn đến những phát ngôn thiếu chuẩn mực đối với tài xế. Nhạc sĩ Minh Khang cho rằng đây là hành vi không phù hợp trong mọi hoàn cảnh và gửi lời xin lỗi trực tiếp đến tài xế, song ông cũng nêu quan điểm rằng đoạn video từ camera hành trình đã bị đăng tải công khai với hình ảnh, âm thanh rõ ràng, dẫn đến việc lan truyền nhanh chóng và kéo theo nhiều bình luận công kích cá nhân, ảnh hưởng đến gia đình.

Chiều 18/3, Grab cho biết có đủ cơ sở xác định tài xế đã thu thập, sử dụng và tiết lộ thông tin cá nhân của hành khách cho mục đích riêng, ngoài phạm vi cung cấp dịch vụ và khóa app của tài xế vĩnh viễn...

Nguyễn Dũng

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/vu-tai-xe-grab-va-nhac-si-minh-khang-quyen-rieng-tu-hay-loi-ich-cong-cong-post1828646.tpo