Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học: 'Tính xấu của người Việt làm cản trở người tài'

3 giờ trướcBài gốc

Hiện tượng "chảy máu chất xám"

Sáng ngày 8/4, phát biểu tại Hội thảo "Đào tạo, Trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới”, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT khẳng định đào tạo và sử dụng nhân tài là một trong những giải pháp then chốt trong bối cảnh mới, khi đất nước ta đang triển khai đồng thời nhiều chính sách mới nhằm đạt mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước; phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đó, các Nghị quyết lớn có tính chất đột phát về khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo: Nghị quyết 57; Nghị quyết 71 ra đời và đi vào thực tiễn. Luật Giáo dục đại học số 125/2025 đã mở rộng không gian tự chủ, tạo hành lang pháp lý quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học phát huy vai trò trung tâm trong hệ sinh thái tri thức; mở đường cho các trường đại học trở thành - trung tâm đổi mới sáng tạo, hạt nhân của hệ sinh thái khoa học công nghệ; nơi hội tụ, bồi dưỡng và lan tỏa nhân tài.

Đề án số 1002 của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 – 2035 và định hướng tới năm 2045 tạo xung lực mới về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao khối ngành khoa học kỹ thuật.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT.

Cùng với đó, Quyết định số 2627 về Chuẩn chương trình đào tạo kỹ sư và thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM từng bước chuẩn hóa chương trình đào tạo.

“Đây là cơ sở pháp lý, là bước đi then chốt để chúng ta tạo ra một bước chuyển mình thực chất nhằm đạt được các mục tiêu: ổn định giáo dục đại học, phấn đấu đạt mục tiêu 260 sinh viên trên một vạn dân vào năm 2030; triển khai các chương trình phát hiện và nuôi dưỡng tinh hoa, phát triển nhân tài, hình thành hệ sinh thái mở, gắn với sử dụng và thị trường khoa học công nghệ”, ông Thảo chia sẻ.

Khi nhìn lại bức tranh thực tế những năm qua, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhận định hệ thống giáo dục đại học của Việt Nam đã có những nỗ lực vượt bậc để dịch chuyển cơ cấu ngành nghề theo hướng hiện đại.

Năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp: Cả nước đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này. Chúng ta đã có 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18.400 sinh viên nhập học.

“Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt làm cản trở người tài”, Vụ trưởng bày tỏ.

Theo đó, ông chỉ ra chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu hệ thống và chưa liên tục; Liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo; Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.

“Hiện tượng "chảy máu chất xám" và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng thế hệ mới,...” GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nói.

Để phát triển nhân tài cho kỷ nguyên mới

Cũng tại Hội thảo, GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, để đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới, phải giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

Theo đó, chương trình đào tạo kỹ sư và thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM giai đoạn 2025 - 2035 khẳng định chương trình đào tạo tài năng được thiết kế dành cho những người có năng lực học thuật vượt trội, khả năng nghiên cứu khoa học, tư duy sáng tạo; có tiềm năng trở thành chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà đổi mới công nghệ trong lĩnh vực được đào tạo.

“Sinh viên tài năng không chỉ là những bạn tốt nghiệp với bằng đỏ, với điểm số cao mà phải biết đem kiến thức, kỹ năng uyên bác của mình vào công việc. Tài năng phải được thể hiện thông qua các giá trị mang lại trong công việc, người tài năng nên phải được đương đầu với các nhiệm vụ với thách thức cao, đi đầu, dẫn dắt”, GS.TS Chử Đức Trình nói.

Bên cạnh đó, vai trò của các trường đại học là vô cùng quan trọng. Các cơ sở giáo dục đại học không chỉ cần đảm bảo chất lượng đào tạo mà còn phải là trung tâm nghiên cứu, đối mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.

GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đặc biệt, việc liên kết với doanh nghiệp và quốc tế có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận những xu hướng công nghệ mới, từ đó chuẩn bị tốt hơn cho thị trường lao động toàn cầu, sẵn sàng đương đầu với mọi thách thức.

Để đạt được điều này, các cơ sở giáo dục cần hiện đại hóa cơ sở vật chất, nâng cấp toàn diện chương trình đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên. Các hoạt động đào tạo cần gắn kết học thuật với thực tiễn, phát triển kỹ năng thực tế ở sinh viên, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong lao động sản xuất của thị trường

Ngoài ra, cải cách cơ chế hoạt động quản trị nhà trường là một yếu tốt quan trọng đề mở ra những bậc tự do mới trong khuôn khổ pháp luật cộng hưởng các điều kiện để thúc đẩy sự phát triển.

Bên cạnh công tác đào tạo, việc khai thác, sử dụng và thiết kế môi trường làm việc để phát huy tối đa tài năng của người lao động là nhiệm vụ quan trọng và quyết định sự phát triển đột phá của tổ chức, doanh nghiệp và đất nước.

Đặc biệt, các doanh nghiệp cần đầu tư xây dựng môi trường và văn hóa làm việc kiến tạo hơn, đổi mới sáng tạo hơn, tăng cường khả năng chiêm lĩnh thị trường thế giới thông qua giá trị cốt lõi của sản phẩm Make in Vietnam.

Phạm Thị Thanh Loan

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/vu-truong-vu-giao-duc-dai-hoc-tinh-xau-cua-nguoi-viet-lam-can-tro-nguoi-tai-204260408112654976.htm