Người dân thu hoạch cá chép đỏ phục vụ Tết ông Công, ông Táo. Ảnh: Hoa Mai/TTXVN
Theo truyền thống văn hóa của người Việt Nam, ngày 23 tháng Chạp hàng năm là ngày ông Công, ông Táo về chầu trời báo cáo những công việc năm qua ở hạ giới. Bên cạnh mâm cơm với đầy đủ các món, người dân thường cúng tiễn ông Công, ông Táo bằng cá chép. Cá chép được đặt cạnh mâm lễ vật, sau khi xong lễ thì được đem thả phóng sinh ở ao hồ, sông suối gần nhà với ý nghĩa cá chép hóa rồng, làm phương tiện đưa các Táo trở về thiên đình. Nhờ phong tục truyền thống này, mỗi năm làng Tân Cổ cung cấp cho thị trường trong và ngoài tỉnh khoảng 20-25 tấn cá chép để cúng Táo quân.
Cá chép đỏ ở Tân Cổ từ lâu nổi tiếng có hình dáng đẹp, màu đỏ đều, vảy sáng, cá sống khỏe nên được người dân nhiều nơi ưa chuộng. Năm nay, do điều kiện thời tiết thuận lợi, cá sinh trưởng tốt, kích cỡ đồng đều. Giá cá chép đỏ bán sỉ tại ao năm nay dao động từ 130.000 - 150.000 đồng/kg đối với loại 20 - 30 con/kg; bán lẻ 20.000-30.000 đồng/3 con. Mức giá này được đánh giá là ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để thương lái thu mua, phân phối cá ra thị trường, phục vụ nhu cầu người dân trong dịp Tết ông Công, ông Táo.
Ông Lê Hùng Cường (56 tuổi), một hộ nuôi cá lâu năm ở làng Tân Cổ cho biết: “Nghề nuôi cá phục vụ ông Công, ông Táo là nguồn thu nhập chính của gia đình tôi mỗi dịp cuối năm. Hiện gia đình có khoảng 2 sào ao nuôi cá, dự kiến thu hoạch khoảng 3 tạ cá, với giá bán ước khoảng 30 - 40 triệu đồng, thêm một khoản thu nhập đáng kể để lo Tết cho gia đình.
Cá chép đỏ ở Tân Cổ từ lâu nổi tiếng có hình dáng đẹp, màu đỏ đều, vảy sáng, sống khỏe nên được người dân nhiều nơi ưa chuộng. Ảnh: Hoa Mai/TTXVN
Theo anh Lê Đức Thuận (làng Tân Cổ), để chuẩn bị cho vụ cá cúng ngày ông Công ông Táo, gia đình ông đã phải xuống giống cách đây 4-5 tháng. Vụ này gia đình ông cung ứng ra thị trường khoảng 6-7 tấn cá chép, chủ yếu là bán sỉ cho các thương lái. Đến trưa 22 tháng chạp, gia đình đã không còn cá để bán.
Trước đó, từ chiều 20 đến sáng sớm 21 tháng Chạp, các hộ nuôi cá làng Tân Cổ bắt đầu kéo lưới đánh cá khỏi ao sau đó cá được đưa vào các bể tạm. Để kịp cung ứng cá cho các thương lái, các hộ gia đình phải huy động thêm lao động, máy bơm bơm nước, tát ao, thả lưới để thu hoạch và phân loại cá. Cá có đủ các kích cỡ từ 20-30 con/kg, 30-40 con/kg đến 100 con/kg và được bày bán cho khách chọn lựa.
Anh Nguyễn Văn Long (phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) cho biết: "Hơn chục năm nay, cứ gần đến ngày 23 tháng Chạp, tôi lại đánh xe tải về làng Tân Cổ lấy cá. Cá chép ở đây có màu đỏ óng, to đều, đẹp, cá lại khỏe nên luôn được thị trường ưa chuộng, bán rất đắt hàng. Năm nay tôi lấy khoảng 1 tấn cá, về đổ sỉ cũng như bán lẻ cho bà con trong vùng.”
Để kịp cung ứng cá cho các thương lái, các hộ gia đình ở Tân Cổ thả lưới để thu hoạch và phân loại cá. Ảnh: Hoa Mai/TTXVN
Xác định nuôi cá giống nước ngọt trong đó có nuôi cá chép đỏ cúng ông Công ông Táo là một nghề truyền thống, mang lại giá trị thu nhập cao cho bà con nông dân, xã Lưu Vệ đã quy hoạch, tạo điều kiện cho các hộ dân nhận thầu đất để xây dựng trang trại. Bên cạnh đó, hàng năm, địa phương phối hợp với các đơn vị liên quan mở các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật trong chăm sóc, nuôi dưỡng cá cho năng suất cao, ít bệnh. Hiện ở làng Tân Cổ có từ 150 đến 250 hộ nuôi cá giống, sau khi trừ chi phí, các hộ nuôi nhỏ lẻ tầm 3-5 ao thu về từ 100-120 triệu đồng. Để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm, các gia đình ở đây đã thành lập các tổ tiêu thụ, nhờ vậy nguồn cá giống, cá chép cúng ông Công ông Táo không những được tiêu thụ ổn định tại địa phương mà còn cung ứng cho nhiều địa phương trong và ngoại tỉnh.
Đến chiều 21 tháng Chạp, hầu như cá ở các ao ở Tân Cổ đã được bán hết, nhiều ao có cá to, đẹp đã cháy hàng từ sáng. Đi khắp làng trên ngõ dưới ở Tân Cổ, đâu đâu cũng rộn ràng tiếng cười nói, bởi vụ cá ông Công ông Táo năm nay rất bội thu, một cái Tết đầm ấm, no đủ lại đang đến rất gần./.
Bài, ảnh: Hoa Mai (TTXVN)