Lễ hội "Pang A" - một lễ hội dân gian có tính nhân văn, đáp ứng đời sống tâm linh của phần lớn bộ phận cư dân trong cộng đồng người La Ha
Xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Hua Trai, Chiềng Lao và Nậm Giôn, thuộc huyện Mường La cũ. Toàn xã có 39 bản, với hơn 21.000 dân, chủ yếu là các dân tộc Thái, Mông, La Ha, Kháng, Kinh cùng sinh sống.
Tại xã Chiềng Lao, bà con dân tộc La Ha vẫn giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống như các nghi lễ, trang phục, điệu múa truyền thống… Trong đó có lễ hội "Pang A" - một lễ hội dân gian có tính nhân văn, đáp ứng đời sống tâm linh của phần lớn bộ phận cư dân trong cộng đồng người La Ha.
La Ha là một trong 15 dân tộc có dân số rất ít người của nước ta (dưới 10.000 người). Ở Sơn La người La Ha sinh sống tập trung tại Mường La, Thuận Châu, Mộc Châu và Quỳnh Nhai.
Người La Ha ở Sơn La hiện còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống cùng những phong tục, tập quán tín ngưỡng đặc trưng riêng độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa tộc người.
Theo truyền thống, lễ hội "Pang A" gồm có hai phần lễ và hội đan xen với mục đích cảm ơn trời đất, thần linh, tổ tiên đã che chở cho mọi người được khỏe mạnh, mùa màng tươi tốt.
Nghi lễ được thực hiện xung quanh cây nêu “Xặng pang”, gồm cây móc tượng trưng cho trâu đen, cây chuối tượng trưng cho trâu trắng. Trên cây móc trang trí nhiều vật dụng liên quan đến đời sống sinh hoạt hằng ngày và các lễ vật để cúng.
Nghi lễ nhằm báo cáo tổ tiên, mời thần linh xuống dự lễ, bày tỏ lòng biết ơn với tổ tiên, trời đất, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, đủ đầy.
Lễ hội "Pang A" là hoạt động đặc sắc trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc xã Chiềng Lao lần thứ I
Trong khi thầy cúng làm lễ, bà con trong bản cùng nhau múa cầu mưa, múa khăn, múa kiếm, thi ném còn, nhảy dây. Những chàng trai, cô gái cùng nhau gõ tăng bu, say sưa múa xòe tạo không khí ngày hội tưng bừng, náo nhiệt, phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa trong lao động sản xuất, đời sống sinh hoạt hằng ngày của dân tộc La Ha.
Đặc biệt, trong phần hội lễ "Pang A" còn có điệu múa "Sừng lừng" mô tả tín ngưỡng phồn thực, cầu mong cho con người khỏe mạnh, vạn vật sinh sôi nảy nở.
Lễ hội diễn ra trong không khí tưng bừng, náo nhiệt, phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa trong đời sống lao động, sinh hoạt hằng ngày của dân tộc La Ha
Sau phần lễ, bà con dân bản cùng nhau múa cầu mưa, múa khăn, múa kiếm, múa trống, thi ném còn, gõ tăng bu và say sưa múa xòe tạo nên không khí ngày hội tưng bừng, náo nhiệt, bày tỏ vui mừng vì thầy cúng đã hoàn thành lễ nghi quan trọng.
Việc UBND xã Chiềng Lao và cộng đồng dân tộc La Ha tổ chức lễ hội "Pang A" trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc xã Chiềng Lao lần thứ I, ngay trong những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, đã góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống, từng bước xây dựng lễ hội "Pang A" thành sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn trên địa bàn Chiềng Lao nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung.
Q.VY-N.OANH