Vững niềm tin, mở đường cho tương lai văn hóa dân tộc

một giờ trướcBài gốc

Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ra mắt Đại hội Ảnh: TTXVN

Từ niềm tin chính trị được củng cố, từ khát vọng dân tộc được khơi dậy, một tương lai phát triển giàu bản sắc, nhân văn và sáng tạo đang mở ra cho Việt Nam và cho ngành Văn hóa nước nhà.

Hội tụ của niềm tin và khát vọng phát triển

Mỗi kỳ Đại hội Đảng là một dấu mốc lớn trong hành trình phát triển của dân tộc, nhưng Đại hội XIV mang trong mình một ý nghĩa đặc biệt, đó là Đại hội của chuyển tiếp lịch sử, của bản lĩnh chính trị được tôi luyện qua thử thách và của khát vọng vươn mình mạnh mẽ trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc.

Trong các văn kiện được thông qua, có thể cảm nhận rõ một tinh thần xuyên

Tinh thần “nói ít - làm nhiều - làm đến cùng” được nhấn mạnh như một mệnh lệnh hành động. Đây không chỉ là một yêu cầu về phương pháp quản trị quốc gia, mà còn là một thông điệp văn hóa chính trị sâu sắc: Chuyển từ tư duy nghị quyết sang tư duy thực thi; từ lời hứa sang kết quả cụ thể; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển. Chính sự thay đổi trong tư duy ấy đã tạo nên niềm tin mới trong xã hội, niềm tin rằng những quyết sách của Đảng không chỉ đúng về định hướng mà còn sẽ được hiện thực hóa bằng hành động quyết liệt, có trách nhiệm.

suốt: Niềm tin vào con đường phát triển đã lựa chọn, niềm tin vào sức mạnh nội sinh của dân tộc, niềm tin vào khả năng kiến tạo tương lai bằng đổi mới sáng tạo và cải cách thể chế. Sau gần 40 năm Đổi mới, đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, nhưng Đại hội không dừng lại ở việc tổng kết thành tựu. Điều đáng quý hơn là Đại hội nhìn thẳng vào những điểm nghẽn, những giới hạn của mô hình phát triển cũ để mạnh dạn mở ra tư duy mới, cách làm mới.

Tinh thần “nói ít - làm nhiều - làm đến cùng” được nhấn mạnh như một mệnh lệnh hành động. Đây không chỉ là một yêu cầu về phương pháp quản trị quốc gia, mà còn là một thông điệp văn hóa - chính trị sâu sắc: Chuyển từ tư duy nghị quyết sang tư duy thực thi; từ lời hứa sang kết quả cụ thể; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển. Chính sự thay đổi trong tư duy ấy đã tạo nên niềm tin mới trong xã hội, niềm tin rằng những quyết sách của Đảng không chỉ đúng về định hướng mà sẽ được hiện thực hóa bằng hành động quyết liệt, có trách nhiệm.

Niềm tin đó càng được củng cố khi Đại hội khẳng định rõ vai trò trung tâm của con người và văn hóa trong mô hình phát triển mới. Không còn là “lĩnh vực phụ trợ”, văn hóa được nhìn nhận như nền tảng tinh thần, là động lực nội sinh và là hệ điều tiết cho sự phát triển bền vững. Khi văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội trong cấu trúc phát triển quốc gia, điều đó cho thấy tầm nhìn chiến lược và chiều sâu tư duy của Đại hội. Đại hội XIV vì thế không chỉ khép lại một nhiệm kỳ, mà còn mở ra một chân trời phát triển mới, nơi tăng trưởng không chỉ đo bằng GDP, mà còn bằng chất lượng sống, bằng bản sắc được gìn giữ, bằng lòng tin xã hội được bồi đắp và bằng vị thế văn hóa của Việt Nam trên trường quốc tế.

Văn hóa trong tầm nhìn mới

Một trong những dấu ấn nổi bật của Đại hội XIV là sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức về vai trò của văn hóa. Lần đầu tiên, các văn kiện Đại hội cùng với những định hướng chiến lược mới đã đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của tiến trình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại hội XIV đã khép lại nhưng một hành trình mới vừa bắt đầu. Niềm tin được củng cố, khát vọng được khơi dậy, tầm nhìn đã rõ ràng. Với ngành Văn hóa, đây là thời khắc của cơ hội lớn lao và trách nhiệm nặng nề. Nếu biết nắm bắt thời cơ, đổi mới tư duy và hành động quyết liệt, văn hóa Việt Nam không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn sẽ trở thành nguồn lực mạnh mẽ, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong những thập niên tới.

Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam vừa được ban hành trước thềm Đại hội đã tạo nền tảng lý luận và chính trị quan trọng cho bước chuyển này. Văn hóa không chỉ là “hồn cốt dân tộc”, mà còn là nguồn lực phát triển, là sức mạnh mềm quốc gia, là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và là yếu tố bảo đảm sự phát triển hài hòa, bền vững. Đại hội XIV đã tiếp nối và nâng tầm tinh thần đó khi khẳng định rõ: Phát triển đất nước nhanh nhưng phải bền vững; hiện đại nhưng không đánh mất bản sắc; hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ được bản lĩnh văn hóa dân tộc.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, văn hóa càng trở thành “hệ điều tiết” quan trọng cho sự phát triển. Công nghệ có thể thay đổi cách chúng ta sống, làm việc và giao tiếp, nhưng chính văn hóa mới định hướng giá trị, chuẩn mực và mục tiêu cuối cùng của sự phát triển. Khi văn hóa thấm sâu vào chính sách, vào quản trị, vào đời sống xã hội, nó sẽ tạo nên một nền tảng phát triển nhân văn, nơi con người không bị cuốn trôi bởi tốc độ tăng trưởng, mà được đặt ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách.

Đối với ngành Văn hóa, Đại hội XIV mở ra một không gian phát triển rộng lớn chưa từng có. Công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, du lịch văn hóa, di sản số, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thiết kế, truyền thông số… không còn được nhìn nhận như những lĩnh vực bên lề, mà trở thành những cấu phần quan trọng của nền kinh tế tri thức. Khi văn hóa gắn với đổi mới sáng tạo và công nghệ, giá trị gia tăng mà nó tạo ra không chỉ nằm ở doanh thu, mà còn ở hình ảnh quốc gia, ở sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Đồng thời, Đại hội cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện: Yêu nước, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, sáng tạo và hội nhập. Đây chính là trục giá trị cốt lõi để văn hóa thực sự trở thành nền tảng của phát triển. Một xã hội có thể giàu lên về vật chất trong thời gian ngắn, nhưng chỉ có thể phát triển bền vững khi con người trong xã hội đó có nền tảng đạo đức, có ý thức cộng đồng và có khát vọng cống hiến.

Vì vậy, tương lai của ngành Văn hóa sau Đại hội XIV không chỉ là mở rộng quy mô hoạt động, mà còn là nâng tầm sứ mệnh, góp phần kiến tạo hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời đại mới.

Từ niềm tin chính trị đến hành động văn hóa

Đại hội đã thắp lên niềm tin, nhưng biến niềm tin thành hiện thực là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của mỗi người làm văn hóa hôm nay. Điều mà Đại hội gửi gắm không chỉ là định hướng chiến lược, mà còn là lời hiệu triệu hành động.

Trước hết, cần khẩn trương thể chế hóa các quan điểm của Đại hội về văn hóa thành chính sách cụ thể, khả thi. Từ hoàn thiện pháp luật về di sản, nghệ thuật, công nghiệp văn hóa, đến cơ chế đặt hàng, xã hội hóa, hợp tác công - tư trong lĩnh vực văn hóa… tất cả đều cần một cách tiếp cận mới: Linh hoạt hơn, sáng tạo hơn và phù hợp với thực tiễn vận động nhanh của đời sống văn hóa - nghệ thuật hiện đại. Cùng với đó là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý văn hóa. Quản lý không chỉ là cấp phép hay kiểm soát, mà phải là kiến tạo môi trường sáng tạo, khơi thông nguồn lực xã hội, bảo vệ quyền tác giả và thúc đẩy thị trường văn hóa phát triển lành mạnh. Khi người nghệ sĩ, nhà sáng tạo được làm việc trong một môi trường tự do, minh bạch và được bảo hộ về pháp lý, họ sẽ tạo ra những sản phẩm văn hóa có giá trị, vừa giàu bản sắc dân tộc, vừa có sức cạnh tranh quốc tế.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đưa văn hóa thấm sâu hơn vào đời sống xã hội. Văn hóa không chỉ ở bảo tàng, nhà hát hay lễ hội, mà phải hiện diện trong trường học, công sở, doanh nghiệp, không gian số và đời sống cộng đồng. Xây dựng văn hóa công vụ, văn hóa kinh doanh, văn hóa ứng xử trên môi trường mạng… chính là những biểu hiện cụ thể của việc đưa tinh thần Đại hội vào đời sống hằng ngày. Đặc biệt, thế hệ trẻ cần được đặt ở trung tâm của chiến lược phát triển văn hóa. Họ vừa là người thừa hưởng di sản văn hóa dân tộc, vừa là lực lượng sáng tạo ra diện mạo văn hóa mới của Việt Nam trong kỷ nguyên số. Khi thanh niên Việt Nam mang trong mình lòng tự hào dân tộc, tư duy toàn cầu và khả năng sáng tạo không giới hạn, đó chính là tương lai tươi sáng nhất của văn hóa nước nhà.

Từ Đại hội hôm nay, có thể tin tưởng rằng tương lai của dân tộc sẽ được viết tiếp không chỉ bằng những con số tăng trưởng, mà bằng chiều sâu văn hóa, bằng phẩm giá con người Việt Nam và bằng khát vọng phát triển nhân văn, bền vững, khát vọng đã, đang và sẽ soi đường cho đất nước đi tới.

PGS.TS BÙI HOÀI SƠN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/chinh-tri/vung-niem-tin-mo-duong-cho-tuong-lai-van-hoa-dan-toc-200308.html