Vùng Vịnh gỡ rào cản, Mỹ tính nối lại 'Chiến dịch Tự do'

5 giờ trướcBài gốc

Sau một thời gian ngắn đình trệ, Saudi Arabia và Kuwait đã chính thức dỡ bỏ các lệnh hạn chế đối với quân đội Mỹ trong việc tiếp cận hệ thống căn cứ và không phận. Những rào cản này vốn được áp đặt ngay sau khi Mỹ phát động chiến dịch khai thông eo biển Hormuz.

Theo giới chức Mỹ và Saudi Arabia, quyết định mới nhất đã khơi thông nỗ lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc duy trì lưu thông hàng hải qua khu vực chiến lược này, theo Wall Street Journal.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu phát biểu với các phóng viên rằng Mỹ có thể tái khởi động một chiến dịch ngắn hạn mang tên "Dự án Tự do" (Project Freedom) nhằm dẫn đường cho các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

"Tôi nghĩ Dự án Tự do là một phương án tốt, nhưng tôi cho rằng chúng ta cũng có những cách khác để thực hiện điều đó. Chúng ta có thể quay lại với Dự án Tự do nếu mọi việc không tiến triển, nhưng đó sẽ là Dự án Tự do cộng (Project Freedom plus), nghĩa là Dự án Tự do kết hợp với các biện pháp khác", ông Trump nói khi rời Nhà Trắng.

Đây là nhiệm vụ từng bị gián đoạn chỉ sau 36 giờ Mỹ triển khai đầu tuần qua. Dù chưa công bố thời điểm cụ thể, các quan chức Bộ Chiến tranh khẳng định chiến dịch có thể được tái kích hoạt trong tuần này.

Rạn nứt trong quan hệ đồng minh và những nỗ lực ngoại giao

Chiến dịch khai thông eo biển đòi hỏi lực lượng không quân khổng lồ để bảo vệ tàu thương mại trước tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) của Iran. Do đó, các căn cứ và không phận của Saudi Arabia cũng như Kuwait đóng vai trò sống còn.

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump, tại hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 ở Osaka, Nhật Bản. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, sứ mệnh này đã châm ngòi cho cuộc tranh chấp nghiêm trọng nhất trong quan hệ quân sự Saudi - Mỹ những năm gần đây, dẫn đến hàng loạt cuộc điện đàm cấp cao giữa ông Trump và Thái tử Saudi Arabia, đồng thời đe dọa sự ổn định của thỏa thuận an ninh giữa Washington và Riyadh.

Nguồn tin từ Saudi Arabia cho biết, lý do họ phong tỏa quyền tiếp cận là vì giới chức Mỹ đã xem nhẹ các cuộc tấn công của Iran vào Vùng Vịnh nhằm đáp trả chiến dịch của Mỹ. Saudi Arabia và các quốc gia lân cận lo ngại Mỹ sẽ không bảo vệ họ khi xung đột leo thang.

Ông Trump đã tạm đình chỉ "Chiến dịch Tự do" vào tối thứ Ba sau cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman, khi nhà lãnh đạo Saudi Arabia bày tỏ quan ngại sâu sắc về rủi ro an ninh. Dù ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng việc tạm dừng là theo yêu cầu của Pakistan và các quốc gia khác, thực tế quyền tiếp cận không phận chỉ được khôi phục sau một cuộc thương thảo trực tiếp khác giữa hai nhà lãnh đạo.

Phía Nhà Trắng khẳng định Mỹ đã thông báo trước cho các đồng minh về chiến dịch và nhấn mạnh chưa từng có lệnh cấm chính thức nào được ban hành.

Khi tái khởi động, các tàu thương mại phối hợp với Mỹ sẽ đi qua một hành lang hẹp đã được rà phá mìn, dưới sự bảo vệ của các chiến hạm và máy bay Mỹ.

Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tuyên bố: “Như một món quà trực tiếp từ Mỹ gửi tới thế giới, chúng tôi đã thiết lập một ‘mái vòm’ hỏa lực hùng mạnh mang sắc cờ Mỹ trên eo biển. Các tàu khu trục đã vào vị trí trực chiến, phối hợp cùng hàng trăm máy bay chiến đấu, trực thăng và drone để thiết lập lá chắn bảo vệ 24/7”.

Bối cảnh leo thang căng thẳng

Hôm 7/5, Mỹ và Iran tiếp tục đổ lỗi cho nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Mỹ mở các đợt tấn công nhằm vào tàu hàng và tàu chở dầu của Iran tại khu vực eo biển Hormuz, trong khi lực lượng Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa vào ba tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason khi các chiến hạm này di chuyển qua eo biển Hormuz để vào vịnh Oman.

Iran phóng tên lửa vào tàu khu trục Mỹ khi di chuyển qua eo biển Hormuz để vào vịnh Oman. Ảnh: Hải Quân Mỹ.

Mỹ đã triệt hạ các mối đe dọa trực diện và không kích trả đũa các mục tiêu quân sự Iran, bao gồm bệ phóng tên lửa, cơ sở điều khiển UAV, trung tâm chỉ huy và hệ thống trinh sát.

Đây là những cuộc tấn công trực tiếp đầu tiên từ phía Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran có hiệu lực vào tháng trước.

Ông Trump ví các đợt không kích là "cú chạm nhẹ" và khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực. Tuy nhiên, theo CNN, ông cảnh báo sẽ ra tay quyết liệt hơn nếu Iran không sớm ký thỏa thuận: "Nếu họ không ký thật nhanh, chúng tôi sẽ hành động mạnh hơn rất nhiều".

Đây không phải lần đầu Mỹ và Iran đấu hỏa lực kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực hôm 8/4. Hôm 4/5, quân đội Mỹ tuyên bố đánh chìm 6 xuồng cao tốc và đánh chặn tên lửa, UAV của Iran nhằm bảo vệ chiến dịch “Dự án Tự do” tại eo biển Hormuz.

Đáp trả Mỹ, Iran đã phóng tên lửa và drone vào UAE, khiến trung tâm xuất khẩu dầu mỏ duy nhất còn hoạt động của quốc gia này bị hư hại. Saudi Arabia càng thêm lo ngại khi Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, chỉ gọi các vụ tấn công của Iran là "hành vi quấy rối cấp độ thấp".

Dù chiến dịch đã giải cứu thành công hai tàu treo cờ Mỹ, nó cũng kích ngòi cho cuộc đụng độ mà Iran đã bắn tên lửa hành trình vào các chiến hạm Mỹ.

Giới chức Vùng Vịnh hiện lo ngại Iran có thể tự ý tấn công các láng giềng mà không phải trả giá đắt. Dù phủ nhận tấn công UAE, Iran vẫn đe dọa sẽ "giáng trả nghiền nát" nếu bất kỳ hành động quân sự nào nhắm vào họ được phát động từ lãnh thổ của các quốc gia trong khu vực.

Khoảnh khắc Iran phóng tên lửa và UAV nhằm vào chiến hạm Mỹ Iran ngày 7/5 công bố đoạn video ghi lại cảnh phóng tên lửa và UAV vào “tàu khu trục của đối thủ gây hấn” sau khi Mỹ - Iran tuyên bố đấu hỏa lực trên eo biển Hormuz.

Minh Anh

Nguồn Znews : https://znews.vn/vung-vinh-go-rao-can-my-tinh-noi-lai-chien-dich-tu-do-post1650020.html