Khu vườn, trang trại, nếu được tổ chức hợp lý có thể trở thành một “điểm chạm” trong hành trình của du khách
Vườn cây thành điểm đến trải nghiệm
Nắng tràn xuống những giàn nho đang vào độ chín ở thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng. Dưới tán lá xanh, từng tốp du khách thong thả chụp hình, cúi xuống cắt những chùm nho còn phấn trắng trên vỏ, thưởng thức ngay tại vườn. Cạnh đó, vườn thanh long mùa hoa trở thành điểm check-in. Cảnh vườn cây trái tạo nên một không gian rất khác so với những điểm du lịch quen thuộc. Ít ai nghĩ rằng, từ mảnh đất sản xuất nông nghiệp cha truyền con nối, nơi đây đang góp một mảnh ghép sinh động cho bức tranh du lịch nông nghiệp đang hình thành ở Lâm Đồng.
Chủ khu vườn là anh Dương Minh Quang, sinh ra trong gia đình thuần nông. Mảnh đất 2 ha ở thôn Hồng Lâm này đã gắn với bố mẹ anh suốt mấy chục năm, khi thì trồng hoa màu, khi thì chuyển sang cây ăn trái theo thị trường. Cách làm quen thuộc của nông dân là trồng để bán, được mùa thì gom góp chút vốn, mất mùa thì coi như trắng tay. Giá trị nông sản phần lớn rời khỏi vườn ngay sau thu hoạch.
Vài năm trở lại đây, anh Quang chọn một lối đi khác. Trên 2 ha đất, anh bố trí 1 ha trồng thanh long, 1 ha trồng nho, táo… vừa sản xuất, vừa mở cửa đón khách tham quan. Khu vườn vẫn giữ dáng vẻ của một khu sản xuất nông nghiệp thực thụ, không biến thành “phim trường” nhưng được đầu tư lối đi sạch sẽ, vài điểm check-in vừa đủ để du khách dừng chân.
Du khách đến đây không chỉ chụp hình, mà được tự tay hái nho, thanh long, táo, thưởng thức trái cây ngay tại vườn. Vé tham quan 50.000 đồng/người, kèm nước uống là những loại trái cây tươi được ép bán theo mùa, khoản thu này để bù chi phí vận hành và tạo thêm nguồn thu ổn định cho chủ vườn.
Điều đáng giá hơn là từ chính sản phẩm trong vườn, anh Quang ngâm rượu nho phục vụ khách du lịch. Chai rượu không đơn thuần là một món hàng, mà là phần nối dài của trải nghiệm. Người mua biết trái nho được trồng ở đâu, ai trồng, được thưởng thức trong bối cảnh nào. Giá trị vì thế không còn tính bằng ký nho, mà bằng cảm xúc và câu chuyện gắn với sản phẩm.
Anh Quang chia sẻ, làm nông mà chỉ trông vào bán nông sản thì rất bấp bênh. Mình phải nghĩ cách giữ khách ở lại, giữ giá trị lại trên mảnh đất này.
Giữ giá trị nông sản bằng trải nghiệm tại chỗ
Năm 2025, Lâm Đồng đón hơn 20,7 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt khoảng 56.800 tỷ đồng. Đó là con số cho thấy sức hút mạnh mẽ của ngành du lịch. Tuy nhiên, giá trị tạo ra cho sản xuất nông nghiệp là dòng khách không dồn hết về trung tâm đô thị mà được lan tỏa về nông thôn và những vùng sản xuất.
Du lịch nông nghiệp kéo du khách ra khỏi phố thị, đưa họ đến gần hơn với ruộng vườn, với người nông dân. Du khách không chỉ đến để ngắm cảnh, mà để trải nghiệm, tiêu dùng nông sản, mua sản phẩm tại chỗ. Nông sản trở thành sản phẩm trải nghiệm, quà tặng, một phần của chuyến đi.
Với người nông dân, đây là cách chủ động làm du lịch, không cần chờ đợi doanh nghiệp lớn hay các dự án quy mô. Chính họ là người kể câu chuyện về mảnh đất của mình, bằng khu vườn, bằng sản phẩm, bằng trải nghiệm thực tế. Giá trị được giữ lại ngay tại nơi sản xuất, thay vì trôi theo những khâu trung gian.
Vườn cây trở thành điểm đến, ruộng vườn trở thành không gian trải nghiệm, nông nghiệp không chỉ tạo ra nông sản, mà còn tạo ra việc làm tại chỗ, không gian sinh hoạt, giải trí cho cộng đồng địa phương. Ngoài ra, lao động được giữ lại nông thôn, sinh kế trở nên ổn định hơn.
Theo báo cáo kinh tế - xã hội năm 2025, khu vực nông, lâm, thủy sản của Lâm Đồng tăng trưởng khoảng 5,5%, giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 195 triệu đồng/ha. Con số này sẽ tăng lên khi xu hướng nông nghiệp đang chuyển từ “làm nhiều” sang “làm có giá trị”. Du lịch nông nghiệp chính là một trong những cách để hiện thực hóa sự chuyển dịch đó.
Đức Hùng .