Tại Kenya, nông nghiệp tạo việc làm cho khoảng 75% dân số. Tuy nhiên, sinh kế của nông dân đang chịu sức ép ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và tình trạng suy thoái đất canh tác, kéo theo những tác động lan rộng trên toàn châu Phi.
Khi các đợt hạn hán và hiện tượng thời tiết cực đoan tại quốc gia Đông Phi này gia tăng cả về tần suất lẫn cường độ, nữ doanh nhân Maryanne Gichanga cho rằng đổi mới sáng tạo là chìa khóa giúp cộng đồng nông nghiệp Kenya nâng cao khả năng thích ứng và phục hồi.
Maryanne Gichanga (ở giữa) giới thiệu các công cụ dữ liệu vệ tinh cho nông dân địa phương. (Ảnh: Agritech Analytics)
Lớn lên trong gia đình làm nông, Maryanne từng chứng kiến những mùa vụ bội thu, nhưng cũng trải qua giai đoạn mất mùa khi khí hậu thay đổi bất thường. “Khi mùa màng thất bát, cuộc sống bị ảnh hưởng trực tiếp, thậm chí chúng tôi không thể tiếp tục việc đi học”, cô chia sẻ.
Chính trải nghiệm này đã thôi thúc Gichanga tìm kiếm giải pháp cho gia đình và các hộ nông dân nhỏ khác. Cô thành lập công ty công nghệ khí hậu với mong muốn cung cấp công cụ giúp nông dân hiểu rõ hơn về đất đai, cây trồng và điều kiện tự nhiên, từ đó đưa ra quyết định sản xuất hiệu quả hơn.
Một phần quan trọng trong hành trình đó là sáng kiến Greenovations AfricaGreenovations Africa do Liên Hợp Quốc hỗ trợ, chuyên đồng hành cùng các nữ doanh nhân trong lĩnh vực khí hậu và nông nghiệp. Chương trình cung cấp đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và vốn ban đầu để các doanh nghiệp nhỏ có thể phát triển giải pháp cho cộng đồng.
Kiên trì bất chấp khác biệt về giới
Theo Gichanga, nhiều cộng đồng tại châu Phi vẫn mang đậm tư duy gia trưởng, khiến phụ nữ gặp không ít rào cản khi tham gia các lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ.
“Không ít người tin rằng đàn ông hiểu công việc này hơn phụ nữ. Ở nhiều nơi, họ chưa sẵn sàng tin tưởng vào vai trò lãnh đạo của nữ giới, thậm chí còn hoài nghi khi phụ nữ đưa ra giải pháp”, cô chia sẻ.
Để vượt qua những định kiến, Gichanga lựa chọn cách tiếp cận thực tế với việc tổ chức các khóa đào tạo, trình diễn công nghệ và chứng minh hiệu quả bằng kết quả cụ thể. Theo cô, sự kiên trì và hợp tác với các đối tác trong quá trình làm việc là yếu tố then chốt.
“Không bỏ cuộc. Càng đi tiếp, bạn càng tìm được những người sẵn sàng đồng hành”, cô nói.
Nữ doanh nhân cho biết phần thưởng lớn nhất trong hành trình khởi nghiệp của cô là chứng kiến cuộc sống của nông dân thay đổi theo hướng tích cực.
“Khi nông dân được trao quyền và có thông tin, cuộc sống của họ thực sự thay đổi”, cô chia sẻ. Những cải thiện rõ rệt về năng suất cây trồng, thu nhập ổn định hơn và khả năng chủ động trong sản xuất là động lực để cô tiếp tục nỗ lực.
Đặc biệt, việc chứng kiến những nông dân từng không đủ tiền mua hạt giống nay có thể tự quyết định giá bán nông sản khiến cô tin rằng công nghệ có thể tạo ra tác động xã hội bền vững.
Gửi thông điệp tới những phụ nữ và trẻ em gái mong muốn đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp và hành động vì khí hậu, Gichanga cho rằng điều quan trọng nhất là "dũng cảm bắt đầu".
“Bạn có thể học hỏi trong suốt quá trình làm việc. Sẽ có những người sẵn sàng hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật, tư vấn và đào tạo. Không có thời điểm hoàn hảo để bắt đầu và bạn cũng sẽ không bao giờ cảm thấy mình đã chuẩn bị đủ. Hãy bắt tay vào làm và đừng sợ hãi”, cô nói.
Hoa Vũ (Theo UN News)