Sinh ra trong gia đình thuần nông tại xã Pắc Ta (Lai Châu), từ nhỏ bé T.K đã còi cọc, chậm lớn hơn bạn bè cùng trang lứa. Bé thường xuyên khó thở, tím môi và móng tay, ăn uống kém, nhưng gia đình chỉ nghĩ con suy dinh dưỡng hoặc thể trạng yếu.
Không ai biết rằng, suốt 5 năm qua, bé T.K đang sống chung với một trong những dị tật tim bẩm sinh nguy hiểm: bất thường hồi lưu tĩnh mạch phổi có tắc nghẽn – căn bệnh khiến phổi bị tổn thương rất nặng và đa số trẻ khó có cơ hội sống nếu không được chẩn đoán, phẫu thuật kịp thời ngay từ giai đoạn sơ sinh.
Bé T.K được tình cờ phát hiện bệnh trong chương trình khám sàng lọc miễn phí “Trái tim cho em” tại Lai Châu diễn ra trong 2 ngày 11–12/4 vừa qua.
Thấu hiểu hoàn cảnh của gia đình, ngay sau buổi khám sáng ngày 11/4/2026, PGS.TS. Nguyễn Lý Thịnh Trường đã trực tiếp vượt hơn 2 giờ đường núi vào tận bản, phối hợp cùng chính quyền địa phương để thuyết phục gia đình đưa con xuống Hà Nội điều trị. Toàn bộ chi phí phẫu thuật và sinh hoạt sẽ được Quỹ Bảo hiểm y tế cùng chương trình “Trái tim cho em” hỗ trợ.
Khoảng 15h cùng ngày, chuyến xe đặc biệt rời Lai Châu, vượt hơn 300km đường đèo núi đưa cả gia đình bé T.K về Bệnh viện Nhi Trung ương lúc 20h30 trong tình trạng vô cùng khẩn trương, bởi trẻ có thể diễn biến nặng bất cứ lúc nào trên đường đi.
“Thời điểm nhập viện, trẻ đã ở mức suy tim độ 3, suy dinh dưỡng rất nặng và tổn thương phổi nặng. Điều đặc biệt là cậu bé này có thể sống tới 5 tuổi với thể bệnh này là rất hiếm gặp, gần như vượt ngoài tiên lượng thông thường. Rất may mắn dù tình trạng rất nghiêm trọng nhưng phổi vẫn còn khả năng hồi phục, nên chúng tôi quyết định phẫu thuật với hy vọng cứu sống cháu” – PGS.TS. Nguyễn Lý Thịnh Trường cho hay.
Ngay sáng hôm sau, bé T.K được phẫu thuật khẩn cấp. Ê-kíp đã đưa các tĩnh mạch phổi trở về đúng vị trí giải phẫu bình thường.
Bệnh nhi đến tái khám sau phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Sau gần 5 ngày hồi sức tích cực, bé T.K đã được cai máy thở. Rất may mắn, sau điều trị, trẻ đáp ứng tốt ngoài mong đợi. Dù phổi từng bị tổn thương, nhưng hiện tại chức năng tim đã hoạt động gần như bình thường.
Bất thường tĩnh mạch phổi khá khó phát hiện từ giai đoạn thai kỳ, đòi hỏi bác sĩ siêu âm tim thai có kinh nghiệm cao. Sau sinh, khoảng 80% trẻ có biểu hiện tím tái nên dễ được phát hiện, nhưng khoảng 20% còn lại không tím nên thường bị chẩn đoán muộn. Bệnh lý này nếu được phát hiện và xử trí sớm, khả năng cứu sống trẻ rất cao. Ngược lại, những trường hợp phát hiện muộn sẽ khiến tổn thương phổi nặng và làm giảm đáng kể cơ hội sống cho trẻ.
PGS.TS. Nguyễn Lý Thịnh Trường khuyến cáo, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý dấu hiệu của bệnh tim bẩm sinh nặng cần được phát hiện sớm như: chậm tăng cân, ăn kém, thở nhanh, tím tái, đổ mồ hôi nhiều hoặc viêm phổi tái diễn nhiều lần. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở chuyên sâu về tim mạch để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Ngọc Nga