Vượt khó khăn, quy hoạch TP.HCM giai đoạn mới sẽ đi vào thực thi

18 giờ trướcBài gốc

Nhiệm kỳ 2020 - 2025 có thể xem là một “phép thử lớn” đối với ngành Quy hoạch - Kiến trúc (QH - KT) TP.HCM. Đặc biệt là biến động về tổ chức bộ máy khi Sở QH - KT trải qua giai đoạn sáp nhập rồi tách ra trong năm 2025.

Trong bối cảnh đó, công tác lập, điều chỉnh và quản lý quy hoạch vẫn được duy trì liên tục, đóng vai trò then chốt trong ổn định trật tự xây dựng, dẫn dắt đầu tư hạ tầng và nâng cao chất lượng sống đô thị.

Nhân dịp đầu năm mới, báo Pháp Luật TP.HCM đã có trao đổi với ông Võ Hoàng Ngân, Giám đốc Sở QH - KT TP.HCM để hiểu rõ hơn về những dấu ấn ngành QH - KT giai đoạn 2020 - 2025 và định hướng của ngành trong giai đoạn mới.

Ông Võ Hoàng Ngân, Giám đốc Sở QH - KT TP.HCM.

Dẫn dắt hạ tầng, cải thiện đời sống

. Phóng viên: Nhìn lại giai đoạn 2020 - 2025, đặc biệt là năm 2025 với nhiều thay đổi về tổ chức, ông có thể chia sẻ những thành tựu nổi bật của ngành quy hoạch trong nhiệm kỳ vừa qua, thưa ông?

+ Ông Võ Hoàng Ngân: Nhìn lại nhiệm kỳ 2020 - 2025, có thể khẳng định đây là một giai đoạn đặc biệt của ngành QH - KT TP với rất nhiều khó khăn, thách thức đan xen cùng những dấu ấn quan trọng. Ngành vừa phải thích ứng với những biến động lớn về tổ chức bộ máy, khuôn khổ pháp lý và bối cảnh phát triển đô thị, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng quy hoạch, tính đồng bộ hạ tầng và hiệu quả quản lý phát triển không gian đô thị.

Riêng năm 2025, việc Sở QH - KT trải qua giai đoạn sáp nhập rồi tách ra đã đặt ra không ít áp lực trong công tác chỉ đạo, điều hành, nhưng đồng thời cũng là một phép thử quan trọng để ngành nhìn nhận rõ hơn vai trò, vị trí và sứ mệnh cốt lõi của mình trong hệ thống quản lý đô thị của TP.

Xuyên suốt nhiệm kỳ, ngành QH - KT đã từng bước khẳng định vai trò “xương sống” trong định hướng phát triển không gian đô thị, góp phần quan trọng vào việc ổn định trật tự xây dựng, dẫn dắt đầu tư hạ tầng, cải thiện chất lượng sống và nâng cao năng lực cạnh tranh của TP.

Công tác lập, điều chỉnh và quản lý quy hoạch được duy trì liên tục, bảo đảm sự vận hành ổn định của đô thị trong bối cảnh nhiều đồ án quy hoạch lớn được rà soát, cập nhật theo các định hướng phát triển mới.

Quy hoạch kiến trúc luôn đi trước, dẫn dắt đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng sống...

Đặc biệt trong năm 2025, dù chịu tác động của thay đổi tổ chức, ngành vẫn nỗ lực hoàn thành khối lượng lớn công việc chuyên môn, tiếp tục giữ vững vai trò tham mưu chiến lược cho lãnh đạo TP trong các vấn đề về không gian phát triển, hạ tầng kỹ thuật và kiến trúc, cảnh quan đô thị.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cũng cho thấy ngành QH - KT đang đứng trước nhiều yêu cầu mới, mang tính căn cơ và lâu dài. Bước sang giai đoạn tiếp theo, bối cảnh pháp lý và định hướng phát triển của TP có nhiều thay đổi lớn, đòi hỏi ngành phải chủ động đổi mới tư duy, nâng cao năng lực chuyên môn và tổ chức thực hiện một cách bài bản, đồng bộ hơn.

Trọng tâm trước hết là triển khai hiệu quả các luật, nghị quyết mới có tác động trực tiếp đến công tác quy hoạch và quản lý phát triển đô thị, trong đó có Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn với yêu cầu thống nhất tư duy quy hoạch giữa đô thị và nông thôn, khắc phục tình trạng manh mún.

Song song đó, việc lập và triển khai Quy hoạch tổng thể TP có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nền tảng cho toàn bộ hệ thống quy hoạch chuyên ngành và quy hoạch cấp dưới. Trên cơ sở này, ngành sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống quy hoạch hạ tầng kỹ thuật theo hướng đồng bộ, kết nối, đi trước một bước.

Quy hoạch TOD là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành QH - KT.

Công tác lập, điều chỉnh và quản lý quy hoạch phân khu đô thị, quy hoạch chung sẽ tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng thực chất, khả thi, bám sát điều kiện phát triển của từng địa bàn, hạn chế tình trạng quy hoạch “treo” hoặc điều chỉnh cục bộ thiếu tầm nhìn tổng thể. Đặc biệt, quy hoạch và phát triển các khu vực TOD gắn với hệ thống đường sắt đô thị được xác định là nhiệm vụ chiến lược, nhằm tái cấu trúc không gian đô thị, giảm áp lực giao thông và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Bên cạnh đó, ngành sẽ tập trung nguồn lực cho quy hoạch và triển khai các dự án quan trọng, đặc biệt quan trọng của TP. Đồng thời nâng cao chất lượng công tác thiết kế đô thị, gắn chặt với quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan và tăng cường phối hợp, hướng dẫn các địa phương trong công tác lập và quản lý quy hoạch tại cơ sở. Việc hoàn thiện hệ thống quy chế quản lý kiến trúc trên toàn TP, cùng với chương trình bảo tồn kiến trúc và cảnh quan đô thị, cũng được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển mới và gìn giữ bản sắc đô thị.

Tóm lại, giai đoạn 2020 - 2025, đặc biệt là năm 2025, dù nhiều thách thức nhưng cũng là giai đoạn bản lề, giúp ngành QH - KT xác định rõ hơn vai trò, trách nhiệm và định hướng phát triển trong thời gian tới. Trên nền tảng đã được gây dựng, cùng quyết tâm đổi mới tư duy, phương thức tổ chức thực hiện và nâng cao chất lượng đội ngũ, ngành QH - KT hoàn toàn có cơ sở để hoàn thành tốt các nhiệm vụ lớn, đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững, hiện đại và giàu bản sắc của TP.

Bước chuyển từ quy hoạch định hướng sang quy hoạch hành động

. Trên nền tảng các kết quả đạt được, Sở QH - KT kỳ vọng bức tranh quy hoạch TP.HCM năm 2026 sẽ có những điểm nhấn và định hướng mới gì cho giai đoạn phát triển tiếp theo?

+ Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Sở kỳ vọng năm 2026 sẽ là năm chuyển rõ nét từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn tổ chức triển khai thực chất. Quy hoạch trong giai đoạn này không chỉ dừng lại ở định hướng, mà từng bước đi vào quản lý, điều hành và phục vụ trực tiếp cho quá trình phát triển đô thị hằng ngày. Bức tranh quy hoạch TP.HCM năm 2026 được hình dung với trọng tâm là tính khả thi, tính liên thông và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp.

Một điểm nhấn quan trọng là việc từng bước tổ chức triển khai quy hoạch đô thị thông minh, gắn kết chặt chẽ quy hoạch không gian với hạ tầng dữ liệu, công nghệ số và các nền tảng quản lý hiện đại. Quy hoạch không chỉ thể hiện trên bản vẽ hay hồ sơ kỹ thuật, mà sẽ được số hóa, tích hợp vào hệ thống thông tin dùng chung, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý xây dựng, cấp phép, giám sát phát triển đô thị, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin của xã hội.

Song song đó, Sở xác định rõ định hướng đưa quy hoạch đến gần hơn với cơ sở, tăng cường gắn kết với các phường, xã trong công tác quản lý và thực thi quy hoạch. Thông qua việc hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn và chuẩn hóa các công cụ quản lý, quy hoạch sẽ trở thành nền tảng quan trọng để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong quản lý không gian, trật tự xây dựng, chỉnh trang đô thị và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Đưa quy hoạch vào đời sống, chấm dứt quy hoạch treo là nhiệm vụ trọng tâm của Sở QH - KT. Ảnh: NGUYỄN TIẾN

Bức tranh quy hoạch năm 2026 cũng thể hiện rõ vai trò phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất - kinh doanh và đổi mới sáng tạo. Không gian đô thị, hệ thống hạ tầng và các khu vực chức năng được tổ chức theo hướng rõ ràng, dễ tiếp cận, góp phần rút ngắn thời gian triển khai dự án, nâng cao hiệu quả đầu tư và củng cố niềm tin của doanh nghiệp.

Tổng thể, quy hoạch TP.HCM trong năm 2026 được kỳ vọng là một "hệ thống sống”, có khả năng cập nhật, phản hồi và thích ứng với yêu cầu phát triển. Trong đó, Sở QH - KT giữ vai trò điều phối trung tâm, kết nối các định hướng chiến lược của TP với hoạt động quản lý ở cơ sở, hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị thông minh, hiệu quả và phục vụ ngày càng tốt hơn cho người dân.

. Nếu chọn một công trình tiêu biểu đại diện cho dấu ấn ngành QH - KT giai đoạn 2020 - 2025, đó sẽ là công trình nào và vì sao?

+ Nếu được lựa chọn một công trình, đồ án tiêu biểu đại diện cho dấu ấn của ngành QH - KT trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, có thể khẳng định Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060 là công trình xứng đáng nhất.

Đây không chỉ là một đồ án quan trọng về mặt chuyên môn, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đổi mới, bền bỉ và trách nhiệm của ngành trong một giai đoạn nhiều biến động và thách thức.

Đồ án được triển khai trong bối cảnh TP phải đồng thời đối mặt với nhiều áp lực lớn như tốc độ đô thị hóa cao, yêu cầu tái cấu trúc mô hình phát triển, tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng quá tải hạ tầng, cùng với những thay đổi căn bản về thể chế và pháp luật trong lĩnh vực quy hoạch.

Đặc biệt, giai đoạn cao điểm của đại dịch COVID-19 từ năm 2020 đến 2022 đã ảnh hưởng sâu rộng đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội và công tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, ngay trong điều kiện khó khăn đó, Sở QH - KT vẫn kiên trì, nghiêm túc và quyết liệt triển khai đồ án.

Các đại biểu tham dự Hội nghị công bố Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 sáng 25-6. Ảnh: THUẬN VĂN

Quá trình lập đồ án được chuẩn bị công phu, bắt đầu từ việc tổng rà soát, đánh giá toàn diện Quy hoạch chung TP đến năm 2025 theo Quyết định số 24/QĐ-TTg năm 2010, làm rõ những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn phát triển đô thị. Trên cơ sở đó, TP đã tổ chức nhiều chuyên đề nghiên cứu khoa học chuyên sâu, huy động sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước trong các lĩnh vực quy hoạch, kinh tế, giao thông, môi trường, cảnh quan và phát triển đô thị bền vững.

Một điểm nhấn quan trọng của đồ án là quá trình tham vấn rộng rãi, thực chất và nhiều chiều. Thông qua các hội thảo chuyên đề, tọa đàm khoa học, lấy ý kiến chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, đồ án đã tiếp thu được nhiều ý kiến có giá trị. Đồng thời, Sở QH - KT phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, đặc biệt là Bộ Xây dựng và Tổ chuyên gia của Bộ Xây dựng, nhằm bảo đảm sự phù hợp, thống nhất với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và các định hướng chiến lược lớn của đất nước.

Bên cạnh đó, việc phối hợp đồng bộ với Quy hoạch TP thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) chủ trì đã giúp đồ án Quy hoạch chung không chỉ dừng lại ở tổ chức không gian đô thị, mà còn gắn chặt với các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sống của TP.

Với ý nghĩa đó, Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060 không chỉ là một sản phẩm quy hoạch tiêu biểu của nhiệm kỳ 2020-2025, mà còn là biểu tượng cho tư duy quy hoạch dài hạn, cách tiếp cận tích hợp và tinh thần vượt khó của ngành QHKT, qua đó đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển bền vững của TP trong nhiều thập kỷ tới.

Đến 2060, TP.HCM là thành phố toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình...

Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 11-6-2025.

Tại buổi lễ công bố Đồ án hồi 25-6-2025, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường, nhấn mạnh quy hoạch được phê duyệt lần này không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc, quan trọng; là kim chỉ nam để TP cụ thể hóa các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển đột phá, bền vững của TP và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Đồ án xác định tầm nhìn đến năm 2060, TP.HCM là TP toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình, có trình độ phát triển ngang tầm các đô thị lớn trên thế giới; là trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của châu Á; có vai trò cực tăng trưởng, động lực thúc đẩy phát triển vùng phía Nam và cả nước; là nơi có mức sống và chất lượng cuộc sống cao, kinh tế, văn hóa phát triển đặc sắc, thu hút các định chế tài chính và tập đoàn kinh tế quốc tế.

NHƯ NGỌC

Nguồn PLO : https://plo.vn/vuot-kho-khan-quy-hoach-tphcm-giai-doan-moi-se-di-vao-thuc-thi-post889247.html