'Vượt mặt' Thái Lan, Việt Nam viết lại luật chơi khu vực Đông Nam Á

một giờ trướcBài gốc

Giai đoạn 2025–2026 đánh dấu bước chuyển dịch lớn của ngành công nghiệp không khói khu vực Đông Nam Á sau thời kỳ phục hồi. Khi các mô hình giải trí công nghiệp dần chạm ngưỡng bão hòa, xu hướng lựa chọn của dòng khách quốc tế từ Âu - Mỹ và các thị trường mới nổi như Ấn Độ bắt đầu dịch chuyển sang phân khúc du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang tận dụng lợi thế về tài nguyên tự nhiên và đời sống xã hội để tạo ra một lối đi riêng, cạnh tranh trực tiếp với các thị trường truyền thống.

DU LỊCH ĐÔNG NAM Á ĐANG CHỨNG KIẾN MỘT CUỘC ĐẢO CHIỀU

Cấu trúc thị trường du lịch Đông Nam Á đang trải qua một giai đoạn tái định hình sâu sắc. Nhiều năm qua, các quốc gia dẫn đầu như Thái Lan hay Malaysia luôn duy trì lợi thế nhờ hệ thống hạ tầng giải trí quy mô lớn, các tổ hợp nghỉ dưỡng khép kín và năng lực truyền thông thương hiệu mạnh. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, thị hiếu tiêu dùng của khách du lịch toàn cầu có sự phân hóa rõ rệt. Thước đo năng lực cạnh tranh không còn phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng cơ sở lưu trú cao cấp, mà dựa vào khả năng cung cấp các trải nghiệm mang tính độc bản và thực tế.

Trong sơ đồ dịch chuyển này, Việt Nam đang vươn lên như một cực tăng trưởng mới, thay đổi vị thế từ một điểm đến mang tính bổ trợ sang một đối thủ cạnh tranh trực tiếp về mặt ý tưởng và sản phẩm du lịch trong khu vực.

Các chỉ số tăng trưởng thương mại phản ánh rõ nét xu hướng này. Sau khi đạt cột mốc 19,5 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2025, báo cáo thống kê Quý 1 năm 2026 cho thấy Việt Nam đã đón hơn 6,7 triệu lượt khách. Tốc độ tăng trưởng ổn định này tạo ra sự phân chia lại thị phần khách quốc tế tại khu vực, đặc biệt là phân khúc khách có mức chi trả cao và thời gian lưu trú dài từ châu Âu, Bắc Mỹ và nhóm khách hàng từ thị trường Ấn Độ.

Sức ép cạnh tranh này buộc các trung tâm du lịch lớn trong khu vực phải đánh giá lại chiến lược thu hút khách. Việt Nam không còn thuần túy áp dụng các công thức phát triển của các quốc gia đi trước, mà đang chủ động khai thác các sản phẩm du lịch có chiều sâu văn hóa và tính nguyên bản để tạo sự khác biệt. Thực tế thị trường cho thấy, bên cạnh nhu cầu tiêu dùng và giải trí thuần túy, một bộ phận lớn du khách hiện nay có xu hướng tìm kiếm các điểm đến mang lại giá trị trải nghiệm thực tế và sự tương tác cao với đời sống bản địa.

Nhiều thị trường tại Đông Nam Á từ lâu đã chuẩn hóa ngành du lịch thành một ngành công nghiệp vận hành tối ưu với công suất lớn, tiêu biểu như mô hình kinh tế ban đêm (nightlife) và các show diễn giải trí quy mô tại Pattaya hay Phuket (Thái Lan). Tuy nhiên, tính chất rập khuôn của các tổ hợp dịch vụ này sau một thời gian dài đã dẫn đến sự bão hòa về mặt trải nghiệm. Du khách có xu hướng tìm kiếm những không gian có tính kết nối con người và mang đậm bản sắc xã hội hơn.

Du khách quốc tế đổ về Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang và các điểm đến còn nguyên sơ của Việt Nam thay vì Phuket hay Bali. Khách Trung Quốc đến Việt Nam lần đầu vượt Thái Lan. Ngành du lịch Thái Lan vẫn là cỗ máy kiếm tiền nhưng người Thái đang lo lắng trước sự bứt phá quyết liệt của Việt Nam trong lĩnh vực du lịch vốn là thế mạnh của họ. Không chỉ "vượt mặt" Thái Lan về GDP PPP (GDP tính theo sức mua tương đương) trong năm 2026 mà các lĩnh vực xuất khẩu, thu hút FDI, giáo dục hay xóa đói giảm nghèo, từ lâu Việt Nam đã vượt qua Thái Lan...

Đây là thời điểm các đặc tính cốt lõi của du lịch Việt Nam phát huy lợi thế cạnh tranh. Thay vì tập trung xây dựng các siêu tổ hợp nhân tạo, Việt Nam thu hút khách bằng những chất liệu đời sống sẵn có: không gian kiến trúc và nhịp sống di sản tại phố cổ Hội An, không gian văn hóa tâm linh tại quần thể di tích Yên Tử, hay các hoạt động thương hồ đặc trưng tại chợ nổi Cái Răng (Cần Thơ). Những mảnh ghép đời sống thường nhật này cung cấp cho du khách quốc tế một không gian trải nghiệm thực tế, đáp ứng nhu cầu tìm kiếm những giá trị chân thật trong hành trình lữ hành.

VIỆT NAM KHÔNG CÒN LÀ ĐIỂM ĐẾN GIÁ RẺ

Xu hướng "Authentic Travel" (Du lịch bản địa hóa) đang chiếm ưu thế trên toàn cầu. Khách du lịch có xu hướng từ chối các tour tuyến đóng gói sẵn để tự thiết kế hành trình thâm nhập vào đời sống bản xứ. Việc sở hữu một nền văn hóa đa dạng và cấu trúc xã hội giàu tính bản địa là nền tảng giúp Việt Nam đón đầu xu hướng này.

Khi thị trường toàn cầu "săn tìm tính bản địa": Lợi thế cạnh tranh mới của Việt Nam trên sân chơi khu vực

Điểm đặc trưng của du lịch Việt Nam là sự đan xen giữa tính hiện đại và truyền thống một cách tự nhiên. Tại các đô thị lớn như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh, bên cạnh các công trình hạ tầng hiện đại, du khách dễ dàng tiếp cận với không gian văn hóa vỉa hè, các hàng quán cổ truyền như phở gánh Hàng Chiếu hay các quán cà phê mang phong cách chung cư cũ tại đường Nguyễn Huệ. Phương thức tiếp cận dịch vụ dựa trên sự thân thiện tự nhiên của người bản địa tạo ra một điểm cộng lớn trong việc xây dựng lòng trung thành của khách hàng.

Sự thay đổi về chính sách quản lý, cụ thể là việc áp dụng E-visa thời hạn 90 ngày và nâng thời gian tạm trú lên 45 ngày từ cuối năm 2023, đã phát huy hiệu quả rõ rệt vào năm 2026. Thay vì chỉ lưu trú ngắn ngày để check-in, du khách quốc tế hiện có đủ quỹ thời gian để thực hiện các hành trình dài hơi mang tính "sống thử" (slow travel). Họ có thể dành nhiều tuần để tham gia các tour thám hiểm hang động cấp độ khó tại Sơn Đoòng (Quảng Trị), đi thuyền trải nghiệm mùa lúa chín tại Tam Cốc (Ninh Bình) và kết thúc bằng kỳ nghỉ dưỡng dài ngày tại Côn Đảo hay Phú Quốc.

Sự chuyển dịch về chất lượng còn được thể hiện ở phân khúc ẩm thực và chăm sóc sức khỏe. Hệ thống nhà hàng đạt ngôi sao Michelin tại các đô thị lớn đã nâng tầm ẩm thực Việt Nam từ dạng "thức ăn đường phố giá rẻ" thành "trải nghiệm văn hóa cao cấp" (Fine Dining). Đồng thời, xu hướng du lịch y tế và nghỉ dưỡng chữa lành (Wellness) đang bùng nổ tại các trung tâm khoáng nóng onsen và resort sinh thái nhờ lợi thế về chất lượng dịch vụ chuyên sâu và chi phí cạnh tranh so với thị trường quốc tế.

Sự đồng bộ từ hạ tầng giao thông (trục cao tốc Bắc – Nam hoàn thiện) đến hạ tầng lưu trú giúp Việt Nam từng bước xóa bỏ định kiến về một "điểm đến giá rẻ", chuyển sang mô hình điểm đến có giá trị chi trả tương xứng với trải nghiệm chất lượng cao.

Bước sang năm 2026, ngành du lịch Việt Nam đang dịch chuyển từ giai đoạn khai thác tài nguyên thô sang giai đoạn phát triển chiều sâu và định hình xu hướng. Khả năng giữ vững bản sắc văn hóa bản địa trước làn sóng đồng hóa toàn cầu hóa chính là cốt lõi tạo nên năng lực cạnh tranh dài hạn của quốc gia.

Cục diện cạnh tranh tại Đông Nam Á đang bước vào một chương mới, nơi lợi thế không còn thuộc về các quốc gia có quy mô đầu tư hạ tầng nhân tạo lớn nhất, mà thuộc về quốc gia tạo ra được trải nghiệm có chiều sâu và chân thật nhất cho du khách. Bằng chiến lược phát triển bền vững dựa trên các giá trị nguyên bản, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế một trung tâm du lịch có bản sắc độc lập và phát triển vững chắc trong khu vực.

Yên Đan

Nguồn Thương Gia : https://thuonggiaonline.vn/vuot-mat-thai-lan-viet-nam-viet-lai-luat-choi-khu-vuc-dong-nam-a-post570249.html