Nhân viên y tế khử trùng thiết bị sau khi một bệnh nhân nghi nhiễm Ebola tử vong, tại Bunia, tỉnh Ituri, Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 21-5. Ảnh: THX
Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến của Liên minh châu Phi, Tổng Giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết dịch bệnh hiện “đang vượt khỏi khả năng kiểm soát” của lực lượng ứng phó. “Chúng tôi đang khẩn trương mở rộng hoạt động, nhưng ở thời điểm này, dịch bệnh đang lan nhanh hơn khả năng kiểm soát của chúng tôi”, ông Tedros nói, đồng thời kêu gọi các quốc gia giáp biên với DRC khẩn cấp triển khai các biện pháp phòng chống dịch.
Theo WHO, đợt bùng phát hiện nay đã khiến khoảng 220 người tử vong, gần 1.000 trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh. Kết quả giám sát gần đây cho thấy hơn 900 ca nghi nhiễm liên quan đến ổ dịch, trong đó trên 100 ca đã được xác nhận. Tâm điểm của đợt bùng phát nằm tại tỉnh Ituri ở Đông Bắc DRC. Dịch bệnh đã lan sang các địa phương cách ổ dịch ban đầu khoảng 200 km và vượt biên giới sang Uganda. Ngày 25-5, giới chức Uganda thông báo ghi nhận thêm 2 ca Ebola mới là nhân viên y tế tại thủ đô Kampala, nâng tổng số ca xác nhận trong nước lên 7 trường hợp.
WHO cho biết đợt bùng phát lần này do chủng Ebola Bundibugyo gây ra, một biến thể hiếm gặp hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt. Bên cạnh những khó khăn về y tế, công tác chống dịch tại DRC còn bị cản trở bởi tình trạng bạo lực và sự phản đối từ một bộ phận người dân. Tối 24-5, một nhóm người đã tấn công Bệnh viện Đa khoa Mongbwalu, cơ sở điều trị Ebola ở miền Đông DRC, buộc nhân viên y tế phải sơ tán bệnh nhân khi tiếng súng vang lên quanh khu vực. Theo Giám đốc bệnh viện Richard Lokudu, những người tấn công yêu cầu được nhận lại thi thể người thân tử vong vì Ebola để tổ chức tang lễ theo phong tục địa phương. Trước đó, một cơ sở điều trị Ebola do tổ chức Bác sĩ Không biên giới (MSF) dựng lên tại Mongbwalu cũng bị phóng hỏa, khiến 18 người nghi nhiễm rời khỏi khu cách ly và hiện chưa rõ tung tích.
WHO cảnh báo các nghi thức mai táng truyền thống có tiếp xúc trực tiếp với thi thể là một trong những nguyên nhân chính làm Ebola lây lan trong các đợt dịch trước đây. Vì vậy, nhà chức trách DRC đã yêu cầu việc chôn cất các trường hợp nghi nhiễm phải do lực lượng chuyên trách thực hiện và cấm các buổi thức canh cũng như các cuộc tụ tập trên 50 người tại vùng dịch.
Trong bối cảnh nguy cơ lây lan xuyên biên giới ngày càng tăng, WHO cùng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) đã kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ khẩn cấp hơn 314 triệu USD để phục vụ công tác điều trị, giám sát dịch tễ, khoanh vùng và kiểm soát dịch bệnh tại DRC và Uganda.
Ông Tedros cho biết sẽ trực tiếp tới DRC trong ngày 26-5 để đánh giá tình hình và thúc đẩy các nỗ lực phối hợp quốc tế nhằm ngăn chặn đợt bùng phát Ebola đang diễn biến phức tạp.
T.N