Xã Nam Phù thí điểm thực hiện bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống

2 giờ trướcBài gốc

Chuẩn hóa công tác tổ chức từ sớm, từ cơ sở

Ngay từ cuối năm 2025, UBND xã Nam Phù đã ban hành kế hoạch quản lý và tổ chức lễ hội năm 2026 với mục tiêu xuyên bảo đảm hoạt động lễ hội đúng quy định, phù hợp thuần phong mỹ tục, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Lãnh đạo xã Nam Phù yêu cầu tổ chức lễ hội phải “tiết kiệm, trang trọng, thiết thực, hiệu quả”, không để xảy ra các hoạt động mê tín dị đoan, hủ tục lạc hậu hoặc các hành vi gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng đến đoàn kết cộng đồng. Đây là định hướng quan trọng nhằm đưa lễ hội trở về đúng giá trị vốn có nơi hội tụ đời sống tâm linh, văn hóa truyền thống và sinh hoạt cộng đồng lành mạnh.

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung cho biết, công tác đảm bảo tổ chức lễ hội tại địa phương được chuẩn bị từ sớm. Ảnh: Khánh Huy

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung cho biết, Nam Phù là địa phương có nhiều di tích, cơ sở tín ngưỡng, do đó việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản phải được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ. Đồng thời yêu cầu phân cấp rõ trách nhiệm trong tổ chức lễ hội; chủ động điều hành theo kế hoạch, bảo đảm tính khoa học, linh hoạt.

Về an ninh trật tự và an toàn giao thông, các lực lượng Công an, Quân sự xây dựng phương án riêng, phối hợp chặt chẽ, đặc biệt tại các khu vực ngoài đê và những điểm tập trung đông người.

Lễ hội Tổng Nam Phù - di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia được lựa chọn làm mô hình thí điểm “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” . Ảnh: Khánh Huy

Để bảo đảm tính thống nhất, xã đã kiện toàn Ban quản lý di tích, thành lập Ban chỉ đạo, Ban tổ chức lễ hội cùng các tiểu ban phục vụ, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng lực lượng. Các thôn, tiểu ban quản lý di tích được yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch, gửi thông báo tổ chức lễ hội kèm phương án bảo đảm an ninh, an toàn, vệ sinh môi trường trước khi diễn ra ít nhất 20 ngày.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, tập trung giới thiệu nguồn gốc lễ hội, giá trị lịch sử - văn hóa của di tích và các nhân vật được thờ phụng. Việc nâng cao nhận thức của người dân và du khách về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội được coi là yếu tố then chốt để tạo chuyển biến bền vững.

Một điểm đáng chú ý trong công tác chuẩn bị năm nay là việc triển khai đồng bộ “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống”. Theo đó, 100% lễ hội trên địa bàn phải thực hiện các tiêu chí về tổ chức, không gian, dịch vụ, ứng xử văn hóa, an ninh, môi trường… Lễ hội truyền thống Tổng Nam Phù được lựa chọn làm mô hình điểm để triển khai hiệu quả bộ tiêu chí này.

Siết chặt quản lý di tích, bảo đảm an ninh và an toàn lễ hội

Song song với việc chuẩn bị nội dung tổ chức, xã Nam Phù đặc biệt chú trọng công tác quản lý, bảo vệ di tích và phòng ngừa rủi ro trong mùa lễ hội. Theo chỉ đạo của UBND xã, các tiểu ban quản lý di tích, cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo phải thực hiện nghiêm quy định của Luật Di sản văn hóa, tuyệt đối không tự ý tu bổ, xây dựng, thay đổi hiện trạng di tích khi chưa có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

Các di tích được yêu cầu rà soát, kiểm kê hiện vật, đồ thờ tự, có phương án bảo quản phù hợp; trường hợp xuống cấp phải có biện pháp di chuyển, bảo vệ an toàn. Việc bài trí, bao sái đồ thờ phải thực hiện đúng sơ đồ lưu hồ sơ, bảo đảm tính nguyên trạng và phù hợp với truyền thống.

Nghi thức rước kiệu Thánh tại lễ hội Tổng Nam Phù. Ảnh: Vương Vân

Công tác bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh lượng người tham gia lễ hội tăng cao.

Việc bố trí không gian lễ hội cũng được quy hoạch hợp lý: khu vực dịch vụ, nơi trông giữ xe, khu thắp hương, hóa vàng… nhằm bảo đảm trật tự, an toàn và mỹ quan. Đặc biệt, các hoạt động dịch vụ bị nghiêm cấm trong khu vực bảo vệ I của di tích, tránh tình trạng lấn chiếm không gian linh thiêng.

Bên cạnh đó, xã yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các hành vi vi phạm trong lễ hội như mê tín dị đoan, bói toán, cờ bạc trá hình, đổi tiền chênh lệch giá. Người dân và du khách được hướng dẫn đặt tiền công đức đúng nơi quy định, hạn chế đốt vàng mã, thực hiện ứng xử văn hóa, trang phục phù hợp. Công tác vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm cũng được triển khai đồng bộ.

Tăng cường phối hợp, xây dựng mùa lễ hội văn minh, bền vững

Trong quá trình triển khai, xã Nam Phù xác định rõ vai trò phối hợp của các lực lượng. Phòng Văn hóa - Xã hội là cơ quan thường trực tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra; Công an xã xây dựng phương án bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy; Trạm Y tế chịu trách nhiệm công tác y tế, phòng chống dịch bệnh; các thôn, tiểu ban quản lý di tích trực tiếp tổ chức thực hiện tại cơ sở.

Tại hội nghị rà soát công tác tổ chức lễ hội diễn ra ngày 20-3-2026, lãnh đạo UBND xã yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với di tích và lễ hội, phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm điều hành linh hoạt, hiệu quả. Việc tổ chức lễ hội phải gắn với xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, sinh hoạt văn hóa của nhân dân.

Chùa Hưng Long là một trong những địa điểm quan trọng của lễ hội Tổng Nam Phù. Ảnh: Khánh Huy

Công tác quản lý tiền công đức và hoạt động dịch vụ tiếp tục được yêu cầu thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định. Đây là nội dung quan trọng nhằm ngăn ngừa tiêu cực, bảo đảm sự minh bạch trong hoạt động lễ hội, tạo niềm tin cho người dân.

Ngoài ra, xã đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, đồng thời bố trí bảng, biển hướng dẫn, sơ đồ di tích, niêm yết quy tắc ứng xử nơi công cộng để người dân và du khách dễ dàng tiếp cận, thực hiện.

Việc khuyến khích tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và trò chơi dân gian như vật, kéo co, cờ người, thổi cơm thi… cũng góp phần tạo không khí vui tươi, lành mạnh, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.

Với sự chuẩn bị đồng bộ, bài bản từ kế hoạch đến triển khai thực tế, xã Nam Phù đang từng bước xây dựng mô hình tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, hiện đại nhưng vẫn giữ được hồn cốt truyền thống.

Trong bối cảnh nhu cầu tham gia lễ hội ngày càng tăng, cách làm của xã Nam Phù cho thấy sự chuyển biến từ tổ chức theo kinh nghiệm sang quản lý theo tiêu chí, quy chuẩn rõ ràng. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt cho mùa lễ hội 2026, mà còn là nền tảng để địa phương phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa trong những năm tiếp theo.

Khánh Huy

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/xa-nam-phu-thi-diem-thuc-hien-bo-tieu-chi-ve-moi-truong-van-hoa-trong-le-hoi-truyen-thong-740536.html