Xây dựng mô hình kiểu mẫu về văn hóa - con người
Những năm qua, công tác xây dựng và phát triển văn hóa trên địa bàn xã Thiên Lộc đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của văn hóa từng bước được nâng lên; phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng, góp phần hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong cộng đồng dân cư.
Cùng với đó, hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao cơ sở được quan tâm đầu tư, các nhà văn hóa thôn, khu thể thao cộng đồng duy trì hoạt động, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân. Các giá trị văn hóa truyền thống, di tích lịch sử - văn hóa được bảo tồn; nhiều phong tục, tập quán tốt đẹp tiếp tục được phát huy. Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội có chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân.
Xã Thiên Lộc đặt mục tiêu hình thành các sự kiện, thương hiệu văn hóa – nghệ thuật mang giá trị địa phương, có thể kết nối các xã, tỉnh bạn. Ảnh: Nam Lộc
Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai cũng cho thấy không ít hạn chế. Hoạt động của một số thiết chế văn hóa chưa thực sự hiệu quả; nội dung sinh hoạt văn hóa ở một số thôn còn đơn điệu, thiếu sức hút. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản, nhất là di sản phi vật thể, chưa tương xứng với tiềm năng. Đặc biệt, việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa còn hạn chế, chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới.
Từ thực tế trên, Ban Chấp hành Đảng bộ xã Thiên Lộc đã xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam với quan điểm xuyên suốt: lấy con người làm trung tâm, văn hóa là nền tảng, là động lực phát triển bền vững. Trên cơ sở đó, các mục tiêu, chỉ tiêu được cụ thể hóa rõ ràng, gắn chặt với điều kiện địa phương.
Đến năm 2030, xã phấn đấu trở thành điểm sáng về văn hóa - con người, với môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình đến cộng đồng và không gian số. Bên cạnh các chỉ tiêu cơ bản như 100% thôn có thiết chế văn hóa hoạt động hiệu quả; 100% học sinh được tiếp cận giáo dục di sản; tỷ lệ người dân tham gia hoạt động văn hóa đạt 50-60%, Thiên Lộc đặc biệt nhấn mạnh nhóm chỉ tiêu đổi mới, nâng cao chất lượng.
Cụ thể, 100% di sản văn hóa, lễ hội, dữ liệu văn hóa được số hóa và khai thác hiệu quả; ngân sách chi cho văn hóa đạt trên 4% tổng chi hằng năm; bảo tồn và phát huy ít nhất 15 di sản văn hóa phi vật thể và làng nghề truyền thống. Đồng thời, chỉ số hài lòng của người dân về dịch vụ công đạt từ 99% trở lên; 100% cán bộ, công chức được đánh giá về văn hóa công vụ.
Người dân xã Thiên Lộc tham gia tổng vệ sinh môi trường, chung tay xây dựng thôn, xóm văn minh. Ảnh: Nam Lộc
Giai đoạn đến năm 2035 và tầm nhìn đến năm 2045 được xác định với những mục tiêu dài hạn, mang tính chiến lược. Theo đó, đến năm 2035, Thiên Lộc phấn đấu trở thành trung tâm văn hóa - sáng tạo tiêu biểu của khu vực, với đội ngũ cán bộ am hiểu văn hóa, chuyên nghiệp; các sự kiện, thương hiệu văn hóa - nghệ thuật mang dấu ấn địa phương được hình thành và lan tỏa.
Đến năm 2045, xã hướng tới trở thành mô hình kiểu mẫu về phát triển văn hóa - con người: Giàu bản sắc, hiện đại, hạnh phúc. Công nghiệp văn hóa, du lịch cộng đồng và các dịch vụ sáng tạo trở thành ngành kinh tế quan trọng; các giá trị văn hóa truyền thống được phát huy thành “sức mạnh mềm”, góp phần nâng cao vị thế và hình ảnh của địa phương.
Xác định các giải pháp đổi mới
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, xã Thiên Lộc triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, trong đó tập trung vào những khâu “trúng” với thực tiễn.
Trước hết là đổi mới tư duy và nâng cao nhận thức. Việc tuyên truyền, quán triệt nghị quyết được thực hiện sâu rộng, tạo sự thống nhất từ cấp ủy đến người dân, đưa văn hóa trở thành nội dung xuyên suốt trong mọi chương trình phát triển.
Cùng với đó, địa phương chú trọng xây dựng con người và môi trường văn hóa. Các giá trị gia đình được đề cao; nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội tiếp tục được củng cố; quy tắc ứng xử trong cộng đồng và nơi công cộng được triển khai đồng bộ, góp phần hình thành chuẩn mực văn hóa mới.
Xã Thiên Lộc sẽ từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số về di tích, lễ hội. Ảnh Nam Lộc
Một điểm nhấn nổi bật là đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Xã từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số về di tích, lễ hội; ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, quảng bá; hướng tới mục tiêu 100% dữ liệu văn hóa được số hóa và khai thác hiệu quả phục vụ giáo dục, du lịch và nghiên cứu.
Song song với đó, hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở tiếp tục được đầu tư theo hướng nâng cao hiệu quả hoạt động, tránh hình thức. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức đa dạng, gắn với nhu cầu thực tế của người dân, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng.
Thiên Lộc cũng đặc biệt chú trọng huy động nguồn lực xã hội hóa, coi đây là giải pháp quan trọng để phát triển văn hóa bền vững. Nguồn lực được ưu tiên cho các thiết chế cơ sở, bảo tồn di sản và tổ chức hoạt động cộng đồng, bảo đảm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Bên cạnh đó, việc xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị được xác định là yếu tố then chốt. Đội ngũ cán bộ, công chức được yêu cầu nâng cao đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm; 100% cán bộ được đánh giá về văn hóa công vụ, hướng tới mục tiêu chỉ số hài lòng của người dân đạt từ 99% trở lên.
Với hệ thống mục tiêu rõ ràng, chỉ tiêu cụ thể và giải pháp đồng bộ, kỳ vọng phát triển văn hóa sẽ không chỉ nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân mà còn tạo nền tảng vững chắc, trở thành động lực nội sinh để xã Thiên Lộc bứt phá, phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Hy Ninh - Nguyên Hoa