Trước thời điểm mang tính bước ngoặt này, nhiều băn khoăn của người tiêu dùng xoay quanh chất lượng nhiên liệu, độ tương thích động cơ và khả năng cung ứng. Tuy nhiên, qua tọa đàm “Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?” do Báo Xây dựng tổ chức vừa qua, bức tranh tổng thể cho thấy các điều kiện về cơ chế chính sách, năng lực doanh nghiệp, hạ tầng kỹ thuật và cơ sở khoa học đều đã được chuẩn bị bài bản, và những băn khoăn của người tiêu dùng cũng đều đã được các chuyên gia phân tích, kiểm chứng.
Tọa đàm “Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?" đã cho thấy bức tranh tổng thể về mức độ sẵn sàng của thị trường xăng E10 trước thời điểm chuyển đổi 1/6/2026
Cơ chế chính sách: Lộ trình xăng E10 rõ ràng, tính toán thận trọng
Phát biểu tại tọa đàm, TS.Đặng Tất Thành - Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) khẳng định, Thông tư số 50/2025/TT-BCT ban hành ngày 7/11/2025 không phải là một quyết định mang tính đột ngột, mà là kết quả của quá trình tổng kết, đánh giá thực tiễn triển khai nhiên liệu sinh học suốt hơn một thập kỷ qua.
Theo ông Thành, Bộ Công Thương đã khảo sát toàn diện việc thực hiện các quyết định trước đây trên phạm vi cả nước, làm việc với địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội để điều chỉnh lộ trình cho phù hợp với điều kiện thực tế. Thông tư 50 quy định rõ từ ngày 1/6/2026, toàn bộ xăng khoáng tiêu thụ trên thị trường sẽ được phối trộn thành xăng E10; đồng thời tiếp tục sử dụng xăng E5 RON92 đến hết năm 2030.
“Thông tư 50 thể hiện rõ tinh thần linh hoạt. Trong quá trình thực hiện, căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, cung cầu và năng lực doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Công Thương có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh lộ trình cho phù hợp”, TS. Đặng Tất Thành nhấn mạnh.
Ở góc độ môi trường và chuyển đổi năng lượng, ông Nguyễn Hữu Tiến - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, E10 đã được đưa vào Báo cáo quốc gia tự nguyện về giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam gửi Liên hợp quốc, đồng thời được xác định là một giải pháp quan trọng trong Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/07/2022 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải.
“So với các giải pháp khác như xe điện hay hydro vốn đòi hỏi thay đổi công nghệ và phương tiện thì xăng E10 có ưu điểm lớn là có thể sử dụng ngay trên hầu hết các động cơ hiện nay mà không cần cải tạo. Vì vậy, dù không phải là đích đến cuối cùng, E10 là giải pháp rất quan trọng, khả thi để giảm phát thải khí nhà kính và ô nhiễm không khí trong giao thông vận tải” - ông Tiến nhấn mạnh.
Nguồn cung và hạ tầng: Doanh nghiệp đã vào vị trí sẵn sàng
Một trong những băn khoăn lớn của thị trường là khả năng cung ứng xăng E10 trên diện rộng. Tuy nhiên, các số liệu được công bố tại tọa đàm cho thấy nguồn cung đã được tính toán tương đối đầy đủ.
Theo TS.Đặng Tất Thành, Việt Nam hiện có 6 nhà máy ethanol với tổng công suất thiết kế khoảng 500.000 m³/năm, có thể đáp ứng 40-50% nhu cầu trong nước; phần còn lại có thể nhập khẩu thuận lợi từ các thị trường lớn như Hoa Kỳ và Brazil. Về hạ tầng, các doanh nghiệp đầu mối đã chuẩn bị đầy đủ năng lực tồn trữ, pha chế và phân phối.
Từ phía doanh nghiệp, ông Hồ Ngọc Linh - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, Petrolimex đã triển khai thí điểm kinh doanh xăng E10 từ ngày 1/8/2025 tại 36 cửa hàng ở TP. Hồ Chí Minh. Sau hơn 5 tháng, sản lượng tiêu thụ có xu hướng tăng và không ghi nhận bất kỳ khiếu nại nào liên quan đến chất lượng.
“Toàn bộ quy trình kỹ thuật, hạ tầng và quản lý đã được chuẩn hóa. Các kết quả kiểm tra đều khẳng định xăng E10 của Petrolimex đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật”, ông Hồ Ngọc Linh khẳng định.
Petrolimex đã triển khai bán xăng E10 từ 1/8/2025. Ảnh Vietnamnet
Hiện Petrolimex đã bố trí 7 điểm kho pha chế, phối trộn xăng E10 trên toàn quốc và triển khai đồng bộ các giải pháp ngắn hạn và dài hạn để bảo đảm nguồn cung khi thực hiện lộ trình từ tháng 6/2026.
Ở góc độ sản xuất ethanol, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, với nhu cầu khoảng 1,2-1,4 triệu m³ ethanol mỗi năm khi triển khai E10, bốn nhà máy đang hoạt động hiện đáp ứng khoảng 25% nhu cầu; khi hai nhà máy tái khởi động vào cuối năm 2026, đầu năm 2027, tỷ lệ đáp ứng có thể đạt 30-35%.
Quan trọng hơn, theo ông Tuấn, vấn đề không nằm ở nguồn cung nguyên liệu mà ở đầu ra ổn định, trong đó chương trình E10 sẽ góp phần giải quyết bài toán thị trường cho cây sắn và một số nông sản khác.
Chất lượng và kỹ thuật đã được kiểm chứng
Một nội dung được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm là mức độ an toàn và khả năng tương thích của xăng E10 đối với động cơ. Tại tọa đàm, các hiệp hội, nhà khoa học và doanh nghiệp đều đưa ra những phân tích thống nhất.
Ông Đào Công Quyết - Trưởng Tiểu ban Truyền thông, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) khẳng định, hầu hết các mẫu xe ô tô hiện nay đều được thiết kế để sử dụng an toàn với xăng E10 và các hãng xe vẫn thực hiện đầy đủ chế độ bảo hành khi người tiêu dùng sử dụng đúng nhiên liệu theo khuyến cáo.
Tương tự, ông Lỗ Hải Nam - Trưởng Ban Kỹ thuật, Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cho biết, hầu hết các dòng xe máy hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 mà không gặp khó khăn trong vận hành. Với xe đời cũ, việc bảo dưỡng định kỳ là yếu tố then chốt, không phải bản thân nhiên liệu sinh học là nguyên nhân gây hư hỏng.
Ở góc độ khoa học, PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc - Đại học Bách khoa Hà Nội phân tích, ethanol không ảnh hưởng đến các chi tiết kim loại, mức dao động công suất động cơ khi sử dụng E10 chỉ trong khoảng ±5% và mức tiêu thụ nhiên liệu có thể tăng nhẹ 1-3%, là những sai số rất khó cảm nhận trong điều kiện vận hành thực tế.
“Các lo ngại xung quanh E5, E10 không xuất phát từ bản chất công nghệ, mà chủ yếu từ chất lượng triển khai và kiểm soát hạ tầng”, PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc nhận định.
Về trách nhiệm khi xảy ra sự cố, ông Hồ Ngọc Linh khẳng định Petrolimex cam kết chịu trách nhiệm về chất lượng nhiên liệu, với hệ thống truy xuất nguồn gốc và đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của khách hàng.
Cần nhiều thông tin về xăng E10 để người tiêu dùng "hiểu đúng, dùng đúng"
Theo ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, vấn đề cốt lõi hiện nay không nằm ở chính sách hay kỹ thuật, mà là truyền thông để người tiêu dùng “hiểu đúng, dùng đúng”.
Ông Bảo chỉ ra rằng, phần lớn người tiêu dùng hiện đổ xăng theo thói quen, ít quan tâm đến loại nhiên liệu cụ thể, trong khi lại dễ bị ảnh hưởng bởi các thông tin chưa đầy đủ về xăng sinh học. Thực tế, các tiêu chuẩn kỹ thuật của Việt Nam đã được xây dựng ở mức cao và tiệm cận quốc tế.
Ở góc độ quản lý, bà Nguyễn Thị Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, các kiến nghị của doanh nghiệp là chính đáng và Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành để hoàn thiện cơ chế, trong đó có chính sách thuế và quy chuẩn kỹ thuật, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho việc triển khai chuyển đổi xăng E10 từ ngày 1/6/2026.
Từ cơ chế chính sách, năng lực doanh nghiệp đến cơ sở khoa học và kiểm chứng kỹ thuật, lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 đã được chuẩn bị một cách tương đối toàn diện. Những lo ngại của người tiêu dùng, xét trên các bằng chứng thực tiễn và khoa học được trình bày tại tọa đàm, chủ yếu xuất phát từ thiếu thông tin hơn là từ rủi ro thực tế.
Trong bối cảnh đó, truyền thông minh bạch, nhất quán và hướng đúng vào người sử dụng cuối cùng được xem là yếu tố then chốt để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, an toàn và hiệu quả.
Hồ Nga