Xây dựng 'bộ não số' điều hành quản lý hạ tầng giao thông, đô thị

một giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh hàng loạt dự án giao thông, đô thị quy mô lớn đồng loạt triển khai, áp lực quản lý hạ tầng tại TP Đồng Nai ngày càng gia tăng. Điều này đòi hỏi công tác điều hành phải nhanh, chính xác và kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn phát sinh trong quá trình thực hiện. Do đó, phương thức quản lý truyền thống dựa trên hồ sơ giấy, báo cáo định kỳ hay kiểm tra thủ công sẽ thiếu tính cập nhật, nhiều vướng mắc chỉ được phát hiện khi đã tác động đến kế hoạch chung.

Đồng Nai hiện nay đang phát triển thành phố trẻ nên tăng cường triển khai chuyển đổi số mạnh ở tất cả các lĩnh vực.

Trước yêu cầu đó, TP Đồng Nai đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực giao thông - xây dựng, trọng tâm là tiếp tục nâng cấp phát triển Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC), từng bước hình thành hệ dữ liệu quản lý dự án, hạ tầng giao thông và phát triển đô thị trên nền tảng số.

Đây được xem là bước chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang điều hành dựa trên dữ liệu, giúp cơ quan chức năng theo dõi tiến độ, nhận diện điểm nghẽn và hỗ trợ ra quyết định gần như theo thời gian thực. Đặc biệt giai đoạn này TP Đồng Nai đang đẩy mạnh chuyển đổi số để xây dựng đô thị thông minh, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ hàng đầu khu vực Đông Nam Bộ giai đoạn 2030-2045.

Tháng 4 vừa qua, Đồng Nai đã ban hành kế hoạch triển khai hệ thống IOC nhằm phục vụ công tác giám sát, điều hành và tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện đầu tư công, đặc biệt với các dự án hạ tầng trọng điểm. Theo kế hoạch, hệ thống sẽ cung cấp bảng điều khiển (dashboard) trực quan, cho phép lãnh đạo thành phố theo dõi tiến độ thực hiện, tình hình giải ngân, các khó khăn, vướng mắc của từng dự án theo từng giai đoạn triển khai. Dữ liệu được yêu cầu cập nhật đầy đủ, chính xác và sát thực tế hiện trường để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Nếu trước đây tiến độ dự án chủ yếu được tổng hợp qua báo cáo định kỳ của chủ đầu tư, các cuộc họp chuyên đề hoặc kiểm tra thực địa, thì nay toàn bộ thông tin về tiến độ, giải ngân, khối lượng thực hiện hay các vướng mắc sẽ từng bước được cập nhật trên dashboard điều hành tập trung. Điều này đồng nghĩa lãnh đạo địa phương có thể theo dõi trực tiếp tiến độ từng dự án trên hệ thống, nhanh chóng phát hiện điểm nghẽn và chỉ đạo xử lý kịp thời thay vì chờ tổng hợp số liệu theo từng đợt báo cáo.

Trung tâm IOC Đồng Nai.

Không chỉ phục vụ quản lý nội bộ, việc số hóa dữ liệu dự án cũng được kỳ vọng giúp công tác tổng hợp, báo cáo với các bộ, ngành Trung ương, đặc biệt là Bộ Xây dựng đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn, liên vùng nhanh chóng, đồng bộ và minh bạch hơn.

Các dữ liệu về tiến độ, giải ngân, giải phóng mặt bằng hay khó khăn phát sinh có thể được cập nhật tập trung, hỗ trợ hiệu quả quá trình phối hợp, tháo gỡ vướng mắc giữa địa phương với cơ quan quản lý cấp bộ.

Theo lộ trình, hệ thống sẽ ưu tiên theo dõi các dự án trọng điểm trước khi mở rộng ra các dự án khác khi vận hành ổn định.

Đặc biệt, trong bối cảnh TP Đồng Nai đang đồng thời triển khai nhiều dự án mang tính chiến lược như tuyến kết nối metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đến sân bay Long Thành; cầu Cát Lái; cầu Đồng Nai 2 (Long Hưng); đường Vành đai 4 TP.HCM; đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; các khu công nghiệp Sông Nhạn - Xuân Quế, Bàu Cạn - Tân Hiệp, Long Đức 3; đề án chuyển đổi Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ thì hạ tầng số càng giúp sức cho việc quản lý, nắm bắt thông tin tiến độ dự án của lãnh đạo thuận lợi hơn.

Toàn cảnh diện mạo hạ tầng Đồng Nai với nhiều dự án mới đưa vào khai thác.

Như vậy việc đưa các dự án lên IOC sẽ giúp xây dựng thêm công cụ điều hành nhanh để theo kịp tốc độ phát triển hạ tầng, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.

Không chỉ dừng ở quản lý dự án, TP Đồng Nai còn định hướng khai thác dữ liệu phục vụ điều hành giao thông và phát triển đô thị thông minh. Theo Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm IOC Đồng Nai đang từng bước kết nối, tích hợp các nguồn dữ liệu chuyên ngành phục vụ quản lý đô thị, trong đó có dữ liệu giao thông, hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch, đào tạo lái xe, đăng kiểm và hệ thống bản đồ xe buýt. Song song đó, Sở Xây dựng Đồng Nai cũng đang đẩy nhanh tiến độ thu thập, cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu hạ tầng giao thông nhằm kết nối đồng bộ lên hệ thống IOC của thành phố.

Một trong những hướng đi được chú trọng là xây dựng nền tảng bản đồ số điều hành (GIS), giúp trực quan hóa dữ liệu theo không gian địa lý. Khi dữ liệu giao thông, quy hoạch và hạ tầng được tích hợp trên cùng một nền tảng, cơ quan quản lý có thể nhanh chóng nhận diện điểm ùn tắc, áp lực giao thông, nhu cầu mở rộng kết nối hoặc những bất cập về hạ tầng kỹ thuật trong quá trình phát triển đô thị.

Cùng với đó, địa phương tiếp tục tích hợp các luồng camera giao thông hiện hữu vào hệ thống giám sát tập trung, tạo nền tảng theo dõi giao thông đô thị theo thời gian thực, hỗ trợ tổ chức giao thông và xử lý tình huống phát sinh. Đây cũng được xem là bước chuẩn bị quan trọng trong bối cảnh TP Đồng Nai đang hình thành mạng lưới đô thị mới gắn với sân bay quốc tế Long Thành, hệ thống logistics, khu công nghiệp và các tuyến giao thông liên vùng.

Đồng Nai quan tâm đến phát triển đô thị thông minh.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Nguyễn Minh Quang cho biết, Trung tâm IOC Đồng Nai sẽ tiếp tục cập nhật các tính năng phù hợp, tích hợp thêm các luồng camera hiện hữu trên toàn địa bàn vào hệ thống camera an ninh và giao thông, đồng thời kết nối, đồng bộ cơ sở dữ liệu của các sở, ngành liên quan nhằm nâng cao hiệu quả vận hành của Trung tâm IOC.

Trong khi đó, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đồng Nai Não Thiên Anh Minh cho hay, sở đang đẩy nhanh tiến độ thu thập, tích hợp và cập nhật dữ liệu giao thông, hạ tầng, quy hoạch, đào tạo lái xe, đăng kiểm, hệ thống bản đồ xe buýt… để sớm kết nối đồng bộ vào Trung tâm IOC của thành phố. Đồng thời, sở cũng xây dựng phần mềm tích hợp thông tin các dự án trọng điểm trên địa bàn để kết nối với IOC, phục vụ công tác quản lý, giám sát và báo cáo.

Phó Chủ tịch UBND TP Đồng Nai Lê Trường Sơn yêu cầu các sở, ngành liên quan đẩy nhanh tiến độ tích hợp và cập nhật cơ sở dữ liệu chuyên ngành lên hệ thống. Sở Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp với các đơn vị bảo đảm tiến độ triển khai, phục vụ công tác giám sát, phân tích và hỗ trợ chỉ đạo, điều hành trên Trung tâm IOC.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quản trị, việc TP Đồng Nai đẩy mạnh số hóa quản lý hạ tầng giao thông cũng phù hợp với nhiều định hướng lớn của Trung ương. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, trong khi Nghị quyết số 06-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng hệ thống đô thị phát triển bền vững theo hướng thông minh, hiện đại, tăng cường ứng dụng dữ liệu số trong quản lý hạ tầng và điều hành đô thị.

Cùng với đó, Luật Đường bộ năm 2024 cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành kết cấu hạ tầng giao thông, xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống điều hành giao thông thông minh phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Trung tâm IOC Đồng Nai từng bước được nâng cấp ở nhiều lĩnh vực.

Đối với TP Đồng Nai, địa phương đang cùng lúc triển khai nhiều công trình giao thông, đô thị và công nghiệp quy mô lớn, yêu cầu số hóa quản lý càng trở nên cấp thiết. Việc hình thành hệ dữ liệu tập trung và giám sát dự án trên nền tảng số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều hành nội bộ mà còn tạo thuận lợi cho công tác phối hợp, tổng hợp và báo cáo tiến độ với các bộ, ngành và Trung ương.

Khi dữ liệu về giải ngân, giải phóng mặt bằng, tiến độ thi công hay các điểm nghẽn được cập nhật theo thời gian thực, quá trình xử lý vướng mắc kỹ thuật, thủ tục và điều phối giữa các cấp quản lý cũng sẽ nhanh hơn, sát thực tế hơn, góp phần bảo đảm tiến độ cho các dự án hạ tầng trọng điểm đang tăng tốc trên địa bàn.

Minh Tuệ

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/xay-dung-bo-nao-so-dieu-hanh-quan-ly-ha-tang-giao-thong-do-thi-192260526101202706.htm