Xây dựng các khu tái định cư, ổn định đời sống người dân vùng nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở

3 giờ trướcBài gốc

Nhiều ngôi nhà của người dân xã Yên Khương nắm trong vùng nguy có lũ quét, sạt lở đất.

Thanh Hóa là một trong những tỉnh có địa hình đa dạng, trong đó khu vực miền núi chiếm diện tích lớn. Địa hình dốc, chia cắt mạnh, cùng với tác động của biến đổi khí hậu khiến nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét và sạt lở đất ngày càng gia tăng. Thực tế những năm gần đây cho thấy, nhiều khu dân cư nằm ven suối, chân núi đã bị đe dọa nghiêm trọng, thậm chí phải di dời khẩn cấp khi có mưa lớn kéo dài.

Tại các bản Xắng Hằng, Giàng, Chiềng Nưa, Yên Bình, Xã, Chi Lý Nặm Đanh thuộc xã Yên Khương, các đợt thiên tai vừa qua đã làm nhiều căn nhà của người dân bị sạt lở, vùi lấp một phần hoặc toàn bộ. Theo người dân địa phương, khu vực ven sườn đồi, núi từ lâu đã xuất hiện các vết nứt lớn, tình trạng sạt trượt đất, đá thường xảy ra có nguy cơ ảnh hưởng, đe dọa đến tính mạng, đời sống nhân dân.

Đây là những gì còn lại trong ngôi nhà của gia đình anh Lò Văn Bằng, bản Xắng Hằng, xã Yên Khương do thiên tai gây ra.

Anh Lò Văn Bằng ở bản Xắng Hằng, cho biết: “Cơn bão số 5 vừa qua đã làm toàn bộ ngôi nhà của gia đình tôi bị sạt trượt, trôi hết toàn bộ. May mắn các thành viên trong gia đình đã được tuyên truyền di dời đến nhà văn hóa bản nên không ảnh hưởng tới tính mạng. Còn tôi may mắn được cán bộ biên phòng và người dân bản cứu giúp kịp thời nên đã thoát khỏi nguy hiểm. Tôi cũng như bà con trong bản mong muốn tỉnh nhanh chóng xây dựng khu tái định cư để có nơi ăn chốn ở, yên tâm sinh sống và làm ăn”.

Một ngôi nhà của người dân bản Xắng Hằng bị đất đá vùi lấp hoàn toàn.

Theo thống kê của xã Yên Khương, hiện nay trên địa bàn còn 73 hộ dân, với gần 300 khẩu thuộc vùng có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Trong đó, có 40 hộ dân tại bản Xắng Hằng có phương án bố trí tái định cư tập trung, 7 hộ còn lại thuộc dự án tái định cư xen ghép, 26 hộ bố trí ổn định tại chỗ. Ông Lương Văn Tứ, Trưởng Phòng Kinh tế xã Yên Khương, cho biết: "Xã đã lập quy hoạch chi tiết, báo cáo phương án xây dựng khu tái định cư tại bản Xắng Hằng. Tổng số vốn để di dời, ổn định sắp xếp và thực hiện di dân, thực hiện xây dựng khu tái định cư cho 40 hộ tại bản Xắng Hằng khoảng trên 26 tỷ đồng".

Qua rà soát, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 2.758 hộ dân thuộc 47 xã đang sống trong khu vực có nguy cơ và nguy cơ cao cao xảy ra sạt lở đất, lũ ống lũ quét, ngập úng tiềm ẩn nhiều rủi ro ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng và tài sản. Trong đó, theo đề án “Sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030”, tổ chức ổn định tại chỗ cho 493 hộ dân ở 67 thôn, bản thuộc 19 xã; tái định cư xen ghép 269 hộ dân ở 79 thôn, bản thuộc 25 xã; tái định cư tập trung 1996 hộ dân tại 64 khu tái định cư tập trung tại 36 xã, với tổng kinh phí dự kiến gần 1.160 tỷ đồng.

Những ngôi nhà trong vùng có có nguy cơ sạt lở tại xã Yên Thắng.

Thực hiện đề án, các địa phương đang xây dựng phương án và đề xuất giải pháp thực hiện sắp xếp ổn định đời sống người dân vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Tuy nhiên, để thực hiện dự án xây dựng khu tái định cư, vướng mắc lớn nhất tại các xã chính là địa hình chủ yếu là đồi núi, chia cắt bởi các con sông suối, nhiều khu vực có nguy cơ sạt lở cao, nên thiếu quỹ đất để khảo sát, xây dựng các khu tái định cư.

Ông Lê Thế Hùng, Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Xuân, cho biết: "Nguồn vốn đầu tư còn hạn chế trong khi nhu cầu di dời là rất lớn. Một số khu vực, quỹ đất phù hợp để xây dựng tái định cư còn ít, việc lựa chọn vị trí đôi khi gặp nhiều vướng mắc. Trong năm 2026, xã sẽ tích cực khảo sát, tìm kiếm quy hoạch quỹ đất để xây dựng các khu tái định cư, bổ sung vào quy hoạch đất ở cảu xã. Xã đề nghị tỉnh sớm bố trí kinh phí để xây dựng mặt bằng cho khu tái định cư cũng như di chuyển tài sản cho các hộ vùng nguy cơ thiên tai".

Nguy cơ sạt trượt vẫn tiếp diễn mỗi khi mưa lũ tràn về.

Hiện nay, các địa phương đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn, xây dựng phương án để đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, phục vụ di dân vùng có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất và bố trí tái định cư xen ghép. Cùng với đó, các xã tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong dự báo, cảnh báo thiên tai, qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro cho nhân dân.

Ông Đỗ Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Thắng, cho biết: "Xã tiếp tục tuyên truyền cho Nhân dân nắm được chủ trương xây dựng các khu tái định cư để có giải pháp phù hợp cho sinh hoạt, sản xuất thích nghi khi chuyển đến nơi ở mới. Đề xuất các cấp, các ngành liên quan cần sớm chấp thuận các quy hoạch của xã để có phương án vận động các hộ có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn".

Việc bố trí, xây dựng các khu tái định cư cho người dân vùng có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở là giải pháp mang tính căn cơ, lâu dài. Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu “an cư lạc nghiệp”, đảm bảo cuộc sống an toàn, ổn định cho người dân miền núi trước mùa mưa bão năm 2026 và trong những năm tiếp theo.

Xuân Thu

Nguồn Thanh Hóa : https://vhds.baothanhhoa.vn/xay-dung-cac-khu-tai-dinh-cu-on-dinh-doi-song-nguoi-dan-vung-nguy-co-lu-ong-lu-quet-sat-lo-43168.htm