Dù đã quá tải nhưng xe chở rác vẫn hàng ngày đổ thải tại bãi rác núi Voi, phường Bỉm Sơn.
Trung bình mỗi ngày, bãi rác núi Voi thuộc phường Bỉm Sơn tiếp nhận từ 100 - 120 tấn rác, trong khi lượng rác cũ chưa được xử lý, rác mới phát sinh mỗi ngày khiến rác thải chất cao, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nước rỉ rác không được xử lý đổ thẳng ra hệ thống mương, tràn ra hai xứ đồng của tổ dân phố Sơn Tây khiến người dân không thể sản xuất nông nghiệp. Bà Trịnh Thị Uyên, tổ dân phố Sơn Tây, phản ánh: “Nước thải tràn lan ra ruộng đồng, mùi hôi thối khiến bà con không làm được gì cả. Có những hôm gió thổi lên, mùi hôi thối ùa vào nhà nên chúng tôi thường xuyên phải đóng kín cửa”.
Theo ông Nguyễn Văn Học, Bí thư chi bộ, Tổ trưởng tổ dân phố Sơn Tây, từ khi đi vào hoạt động đến nay, bãi rác núi Voi chưa được đầu tư hệ thống xử lý môi trường, không có hệ thống thu gom và xử lý nước rỉ rác. Quy trình tập kết, thu gom, xử lý khá sơ sài, thậm chí còn buông lỏng quản lý để đơn vị khác đến đổ rác bừa bãi, không đúng nơi quy định. Nước thải từ bãi rác chảy trực tiếp ra hệ thống mương, hệ thống ao chum, đồng ruộng của bà con, gây ô nhiễm môi trường. Người dân tổ dân phố Sơn Tây mong muốn các đơn vị cần đẩy nhanh việc xây dựng nhà máy xử lý rác thải để giảm thải ô nhiễm môi trường, mang lại bầu không khí trong lành cho người dân.
Tương tự, bãi rác Sầm Sơn được đầu tư xây dựng từ năm 1992, hiện đang tiếp nhận xử lý rác thải sinh hoạt cho 2 phường Sầm Sơn và Nam Sầm Sơn, với khối lượng trên 120 tấn mỗi ngày. Trước tình trạng quá tải, phát sinh ô nhiễm môi trường, UBND phường Sầm Sơn đã hoàn thiện các thủ tục đóng cửa bãi rác. Hiện nay, UBND phường Sầm Sơn đang khẩn trương hoàn thiện báo cáo điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xử lý ô nhiễm bãi rác Trung Sơn để trình UBND tỉnh phê duyệt.
Đó còn là bãi rác Đông Nam, phường Đông Quang và bãi rác Trung Sơn, phường Sầm Sơn hay nhiều bãi rác ở các địa phương khác trên địa tỉnh đều trong tình trạng quá tải, gây ô nhiễm môi trường các khu dân cư xung quanh, khiến người dân bức xúc. Nguyên nhân do lượng rác thải vượt quá công suất thiết kế ban đầu gấp nhiều lần, các lò đốt rác chuyên dụng đã cũ, công nghệ lạc hậu, trong khi đó việc đầu tư các dự án xử lý rác thải đang gặp khó khăn, chậm tiến độ và kéo dài chưa biết đến bao giờ mới hoàn thành, đi vào hoạt động. Điển hình như dự án nhà máy đốt rác thải sinh hoạt phát điện tại núi Voi, phường Bỉm Sơn được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2004. Dù đã nhiều lần điều chỉnh quy hoạch và gia hạn, nhưng đến nay dự án vẫn thi công dang dở. Hiện dự án mới xây dựng được các hạng mục cổng bảo vệ, một số khung nhà, tất cả các hạng mục chính của nhà máy chưa triển khai.
Còn tại bãi rác Đông Nam, trung bình mỗi ngày tiếp nhận khoảng gần 500 tấn rác thải sinh hoạt. Sau hơn 12 năm đi vào hoạt động, bãi rác đã trở nên quá tải. Đến nay, ô chôn lấp số 7 cũng là ô chôn lấp cuối cùng đã đầy. Trong khi đó, nhà máy xử lý rác thải của Công ty CP Đầu tư và Phát triển công nghệ môi trường Ecotech đã khởi công xây dựng từ nhiều năm trước, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành và đi vào hoạt động. Ông Lê Anh Đức, Phó Giám đốc phụ trách Xí nghiệp xử lý môi trường, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Thanh Hóa, cho biết: “Hiện nay, chúng tôi đã thực hiện các biện pháp che bạt 7 ô chôn lấp, phủ bạt hồ nước rỉ rác, tránh mùi phát tán ra môi trường, tăng cường chế phẩm khử mùi, vôi bột, thuốc diệt ruồi đối với các xe vận chuyển rác nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường. Tuy nhiên để xử lý lượng rác tồn đọng và phát sinh mỗi ngày, công ty đề nghị nhanh chóng hoàn thiện các hạng mục xây dựng nhà máy xử lý rác thải”.
Theo thống kê, tổng khối lượng rác thải phát sinh mỗi ngày trên địa bàn tỉnh năm 2025 khoảng 2.521 tấn. Trong đó, có khoảng 60% lượng rác thải được xử lý bằng hình thức thủ công như phun thuốc khử khuẩn, chôn lấp. Đây là nguyên nhân khiến một số bãi rác luôn trong tình trạng quá tải. Việc đầu tư xây dựng các nhà máy xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh là rất cần thiết và cấp bách. Tuy nhiên đến thời điểm này các nhà máy chưa đưa vào hoạt động là chậm tiến độ so với yêu cầu và kế hoạch đặt ra của tỉnh. Nguyên nhân các nhà máy xử lý chậm tiến độ đã được ngành chức năng, cấp ủy, chính quyền địa phương nhận diện và đang được các đơn vị phối hợp tháo gỡ để sớm đưa các nhà máy đi vào hoạt động. Nếu không đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án nhà máy xử lý rác thì tình trạng quá tải ở các bãi rác sẽ ngày càng trầm trọng, kéo theo nhiều hệ lụy tới môi trường và sức khỏe của người dân.
Bài và ảnh: Xuân Thu