Cùng đó, Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Bắc Ninh phối hợp cùng Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids (CTFK) đã tổ chức Hoạt động truyền thông và tập huấn thúc đẩy thực hiện môi trường không khói thuốc lá tại cơ sở dịch vụ - du lịch.
Sự kiện thu hút sự tham gia của 40 đại biểu đến từ các cơ quan của Bộ Y tế, Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá, Trường Đại học Y tế công cộng, cùng đại diện các sở, ban, ngành địa phương.
Buổi lễ ký cam kết ra mắt mô hình “Xây dựng Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Bổ Đà không khói thuốc” tại Chùa Bổ Đà.
Hành động thiết thực tại chốn linh thiêng
Chùa Bổ Đà (phường Vân Hà) là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng của vùng Kinh Bắc, di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đặc biệt. Nơi đây sở hữu vườn tháp lớn và kho mộc bản Phật giáo cổ nhất Việt Nam, mỗi năm đón hàng chục nghìn lượt du khách, phật tử về hành hương.
Chính vì vậy, việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại đây mang ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và gìn giữ sự tôn nghiêm của chốn thanh tịnh.
Tại buổi lễ, đại diện Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), Sở Y tế/CDC Bắc Ninh, Tổ chức CTFK và Ban Quản lý Chùa Bổ Đà đã tiến hành ký cam kết thực hiện môi trường không khói thuốc lá. Ngay sau lễ ký kết, các đại biểu đã trực tiếp tham gia dán biển cấm hút thuốc (No-smoking) tại các khu vực trong khuôn viên của nhà chùa.
Dự án điểm này được triển khai từ tháng 5-12/2026 với các mục tiêu cụ thể: 100% cán bộ UBND, Ban quản lý di tích và các đoàn thể địa phương được nâng cao nhận thức đầy đủ về vai trò của môi trường không khói thuốc; 100% các điểm trong khu vực di tích được trang bị biển báo cấm, pano và phướn tuyên truyền; 100% người dân và du khách được đội tuyên truyền viên nhắc nhở nếu phát hiện hành vi hút thuốc bên trong di tích.
Ni sư Thích Diệu Văn, Sơn môn chùa Bổ Đà cùng đoàn đại biểu tham gia dán biển cấm hút thuốc tại các khu vực trong khuôn viên của nhà chùa.
Ranh giới vô hình của khói thuốc thụ động
Sau hoạt động truyền thông thực địa, hội thảo tập huấn chuyên sâu đã diễn ra tại hội trường Khách sạn Thiên Ân. Tại đây, các đại biểu đã được nghe những báo cáo chuyên môn quan trọng, đặc biệt là kết quả giám sát thực tế nồng độ bụi mịn PM2.5 - chỉ dấu cốt lõi của khói thuốc lá trong nhà.
Theo báo cáo của Trường Đại học Y tế công cộng về kết quả giám sát năm 2025 tại các cơ sở dịch vụ ăn uống và giải trí, nồng độ bụi mịn tại các điểm cho phép hút thuốc hoàn toàn lên tới 64,64µg/m³, trong khi ở các cơ sở thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc 100% trong nhà, con số này chỉ ở mức an toàn là 16,98µg/m³.
Đáng chú ý, kết quả giám sát năm 2026 trên các phương tiện giao thông và sân bay chỉ ra rằng vách ngăn tại các khu vực dành riêng cho người hút thuốc (DSA) hoàn toàn không hiệu quả. Do hệ thống thông gió chung và hành vi đóng mở cửa, khói thuốc liên tục rò rỉ ra ngoài. Nồng độ bụi mịn PM2.5 đo được tại các khu vực DSA ở sân bay lên đến 262,59µg/m³ (gấp hơn 10 lần tiêu chuẩn an toàn của WHO), trên tàu hỏa là 121,76µg/m³ và trên du thuyền là 63,79µg/m³, khiến các vùng cấm hút thuốc lân cận cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Từ thực trạng này, một trong những nội dung trọng tâm nhận được nhiều sự quan tâm là phần chia sẻ thông tin từ đại diện tổ chức IDEA về Dự án “Thực hiện thí điểm mô hình không khói thuốc toàn diện trên một số tuyến tàu hỏa và tàu thủy nhằm góp phần tăng cường chính sách không khói thuốc tại Việt Nam”. Dự án thí điểm này được đặt trong bối cảnh các bằng chứng khoa học thực tế về ô nhiễm khói thuốc thụ động vô cùng báo động, gây thiệt hại nghiêm trọng về con người và kinh tế.
Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế phát biểu tại lễ ký cam kết.
Các chuyên gia y tế và đại diện WHO khuyến nghị Việt Nam cần sớm bổ sung sửa đổi luật, tiến tới loại bỏ hoàn toàn các khu vực dành riêng cho người hút thuốc trong nhà tại các nhà hàng, khách sạn, sân bay và phương tiện công cộng nhằm bảo vệ quyền được hít thở không khí trong lành của người dân và thực hiện cam kết mạnh mẽ trong bối cảnh Việt Nam là thành viên của Công ước Khung WHO về Kiểm soát Thuốc lá (FCTC).
Tiếng nói từ các bên đồng hành
Phát biểu tại buổi lễ Ký cam kết thực hiện môi trường Không khói thuốc lá tại Chùa Bổ Đà, bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế nhấn mạnh: Việc Chùa Bổ Đà - Bắc Ninh triển khai hôm nay không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người dân và cộng đồng tại địa phương, mà còn đóng góp thiết thực vào quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá ở cấp Trung ương.
"Vụ Pháp chế - Bộ Y tế cam kết sẽ tiếp tục lắng nghe các ý kiến phản ánh từ địa phương, từ cơ sở, từ các đơn vị trực tiếp triển khai; đồng thời tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế Bắc Ninh và các đối tác trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá"- bà Thủy nói.
Ông Nguyễn Văn Bình, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh khẳng định, năm 2026 là lần đầu tiên Bắc Ninh phối hợp với Tổ chức Vì trẻ em không thuốc lá (CTFK) tại Việt Nam triển khai các hoạt động này tại Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Bổ Đà thuộc Dự án ‘Thành phố không khói thuốc’.
Các hoạt động thuộc khuôn khổ dự án sẽ góp phần thiết thực trong việc giảm thiểu tỷ lệ người hút thuốc lá, bảo vệ sức khỏe cộng đồng; đồng thời góp phần lan tỏa mô hình cũng như giới thiệu với bạn bè thế giới về một không gian Di tích linh thiêng trong lành, không khói thuốc, góp phần nâng cao hình ảnh du lịch văn minh và chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.
Bà Đoàn Thu Huyền, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids phát biểu tại lễ ký cam kết.
Sở Y tế và CDC tỉnh Bắc Ninh cũng thể hiện quyết tâm duy trì dự án “Thành phố không khói thuốc lá”, những kết quả của Dự án sẽ góp phần vào thắng lợi 04 mục tiêu chiến lược quốc gia về phòng chống tác hại của thuốc lá tại Bắc Ninh giai đoạn 2026- 2030, đó là: Giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nhóm nam từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 36%; nhóm nữ từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 1%;
Giảm tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá: Tại nơi làm việc xuống dưới 25%; tại nhà hàng xuống dưới 65%; tại quán bar, cà phê xuống dưới 70%; tại khách sạn xuống dưới 50%; trên các phương tiện công cộng xuống 0%; cơ sở giáo dục từ mầm non đến THPT xuống 0%;
Ngăn ngừa việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới khác trong cộng đồng và xử phạt các hành vi vi phạm Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Các đại biểu truyền thông về phòng chống tác hại của thuốc lá.
Chia sẻ về việc Chùa Bổ Đà tham gia vào chiến dịch, bà Đoàn Thu Huyền, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids tại Việt Nam phát biểu: “Từ Angkor Wat đến cố đô Luang Prabang, thực tiễn cho thấy môi trường không khói thuốc không làm giảm sức hút của các điểm đến di sản mà còn nâng cao trải nghiệm của nhân dân và du khách. Chùa Bổ Đà hôm nay đang tiếp nối hướng đi tiến bộ ấy, vì một không gian linh thiêng văn minh, lành mạnh và lan tỏa bền vững các giá trị văn hóa của Bắc Ninh.”
Chiến dịch năm 2026 của Tổ chức Y tế Thế giới với chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá” đang kêu gọi các quốc gia hành động mạnh mẽ hơn nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước thuốc lá truyền thống lẫn các sản phẩm mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Việc Bắc Ninh kịp thời xây dựng các mô hình điểm tại các khu du lịch tâm linh như Chùa Bổ Đà là một bước đi thiết thực, lan tỏa mạnh mẽ thông điệp nhân văn vì một cộng đồng khỏe mạnh, nói không với khói thuốc.
Thái Bình