Chỉ từ một đoạn video cắt ghép về cải tạo chung cư cũ, một bài đăng suy diễn liên quan quy hoạch đô thị, hay một thông tin thất thiệt về bộ máy chính quyền cơ sở, hàng nghìn lượt chia sẻ có thể xuất hiện chỉ sau vài giờ trên mạng xã hội. Trong “cuộc chiến không tiếng súng” ấy, mục tiêu mà các thế lực thù địch hướng tới không đơn thuần là phát tán tin giả, mà sâu xa hơn là gây nhiễu loạn thông tin, kích động tâm lý hoài nghi, làm xói mòn niềm tin xã hội, cản trở quá trình phát triển của Thủ đô.
Trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào giai đoạn chuyển động mạnh mẽ với quyết tâm tiên phong trong kỷ nguyên mới, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng càng trở nên quyết liệt, phức tạp hơn.
Ở tuyến đầu của trận tuyến ấy, lực lượng Công an Thủ đô đang chủ động xây dựng những “pháo đài” ngay từ cơ sở, giữ vững ổn định chính trị - xã hội từ sớm, từ xa.
Cán bộ Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội làm việc với người vi phạm. Ảnh: CATP
Những “điểm nóng” mới trên không gian mạng
Các chuyên gia an ninh mạng nhận định, chưa bao giờ, thông tin sai lệch lại có tốc độ lan truyền nhanh và khả năng tác động sâu rộng như hiện nay. Chỉ cần một sự kiện dân sinh nhạy cảm liên quan quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, tai nạn đông người hoặc về công tác cán bộ…, các đối tượng chống phá lập tức khai thác để bóp méo, xuyên tạc, dẫn dắt dư luận.
Nguy hiểm hơn, nhiều nội dung sai trái hiện nay không còn mang dáng dấp cực đoan, hay đối đầu trực diện, mà được “đóng gói” dưới dạng phân tích xã hội, “góc nhìn cá nhân”, video đời sống, hoặc livestream bình luận thời sự. Các đối tượng lợi dụng TikTok, Facebook, YouTube để cắt ghép phát biểu, xuyên tạc chủ trương, thổi phồng hạn chế cá biệt, kích động tâm lý bất mãn, tạo hiệu ứng đám đông trên không gian mạng.
Các thế lực thù địch hiện tập trung lợi dụng internet, mạng xã hội để phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng, xuyên tạc chủ trương, đường lối, kích động tâm lý chống đối và gây mất ổn định xã hội.
Đối với Hà Nội, áp lực này càng lớn hơn khi Thủ đô đang triển khai nhiều chủ trương mang tính chiến lược và tác động rộng tới đời sống xã hội. Từ vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chỉnh trang, tái thiết đô thị, đến triển khai phát triển hạ tầng chiến lược, thực hiện công tác giải phóng mặt bằng trên quy mô lớn, đặc biệt là các “siêu dự án” hiện thực hóa khát vọng trong kỷ nguyên mới…, tất cả đều có thể trở thành “điểm nóng truyền thông”, nếu thông tin không được định hướng kịp thời.
Thực tế cho thấy, nhiều thông tin sai lệch đã cố tình gắn các vấn đề dân sinh với động cơ chính trị, xuyên tạc rằng thành phố “thiếu minh bạch”, “xâm phạm quyền lợi người dân”, từ đó kích động tâm lý đối lập với chính quyền. Một số đối tượng còn lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng hình ảnh, video giả mạo, khiến việc nhận diện thông tin xấu, độc trở nên khó khăn hơn.
Trong môi trường truyền thông số hiện nay, một tin giả có thể lan truyền nhanh hơn nhiều lần so với tốc độ kiểm chứng của thông tin chính thống. Nếu chậm phát hiện và xử lý, các thông tin sai lệch có thể gây “khủng hoảng truyền thông”, ảnh hưởng trực tiếp tới ổn định xã hội và môi trường phát triển.
Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng thế trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở, gắn chặt giữa “giữ an ninh mạng” với “giữ lòng dân”.
Công an xã An Khánh, thành phố Hà Nội làm việc với một trường hợp vi phạm về thông tin. Ảnh: CAX An Khánh
Xây dựng “pháo đài” từ cơ sở
Khác với trước đây, nhiệm vụ của lực lượng Công an cơ sở hiện nay không chỉ dừng ở giữ gìn an ninh trật tự theo nghĩa truyền thống. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành “mặt trận mới”, mỗi xã, phường giờ đây cũng là một “điểm chốt” quan trọng trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ việc phức tạp về dư luận nếu không được nắm bắt từ sớm tại địa bàn cơ sở sẽ rất dễ bị đẩy thành “điểm nóng” trên mạng xã hội. Chính vì vậy, Công an thành phố Hà Nội đang chuyển mạnh từ tư duy “phản ứng xử lý” sang “chủ động phòng ngừa”, lấy cơ sở làm nền tảng.
Từ công tác nắm tình hình địa bàn, quản lý cư trú, tiếp xúc nhân dân đến theo dõi diễn biến dư luận trên không gian mạng, lực lượng công an xã, phường ngày càng giữ vai trò trực tiếp trong phát hiện sớm các dấu hiệu phát tán thông tin xấu độc, kích động, xuyên tạc.
Nhiều vụ việc chưa kịp trở thành “khủng hoảng dư luận” đã được bóc gỡ, xử lý ngay từ khi mới xuất hiện trên mạng xã hội. Không ít vụ việc tung tin giả, cắt ghép thông tin, xuyên tạc chủ trương của thành phố đã nhanh chóng được xác minh, triệu tập đối tượng vi phạm, xử lý theo quy định pháp luật.
Điều đáng chú ý là Công an thành phố Hà Nội không chỉ tập trung xử phạt hành chính, hay đấu tranh nghiệp vụ đơn thuần, mà đang triển khai đồng bộ cả giải pháp “xây” và “chống”.
Nếu “chống” là phát hiện, ngăn chặn, xử lý thông tin sai sự thật, thì “xây” là củng cố “sức đề kháng thông tin” trong xã hội; nâng cao khả năng nhận diện tin giả cho người dân; lan tỏa thông tin tích cực; bảo vệ cái đúng, cái tốt, cái tích cực.
Thời gian qua, lực lượng Công an Thủ đô đã chủ động phối hợp với các cơ quan báo chí, hệ thống tuyên giáo, chính quyền cơ sở để kịp thời cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận trước các vụ việc nhạy cảm. Nhiều chuyên đề tuyên truyền về nhận diện tin giả, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, xuyên tạc trên mạng xã hội được triển khai sâu rộng tới tận địa bàn dân cư.
Việc công khai xử lý nhiều trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật cũng góp phần tạo hiệu ứng răn đe xã hội rõ rệt. Qua đó khẳng định thông điệp: “không gian mạng không phải “vùng vô luật pháp”; mọi hành vi lợi dụng internet để chống phá, gây mất ổn định xã hội đều sẽ bị xử lý nghiêm minh”.
Đặc biệt, trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của lực lượng công an cơ sở càng trở nên quan trọng hơn. Khi cấp xã, phường được phân cấp, phân quyền mạnh hơn, yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị, an ninh thông tin, an ninh xã hội ngay từ địa bàn cũng đặt ra cao hơn.
Mỗi cán bộ công an cơ sở lúc này không chỉ là người giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, mà còn là “cầu nối” giữa chính quyền với nhân dân; là lực lượng trực tiếp góp phần củng cố niềm tin xã hội ngay từ cơ sở.
Một tài khoản mạng xã hội thường xuyên đăng nội dung cắt ghép, nội dung tạo bằng AI để đánh lừa người dân. Ảnh chụp màn hình
Giữ vững “trận địa niềm tin” trong kỷ nguyên số
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh hiện nay không còn là nhiệm vụ riêng của công tác tuyên giáo, hay lĩnh vực lý luận; mà đã trở thành nhiệm vụ bảo vệ sự ổn định, môi trường phát triển và niềm tin xã hội trong kỷ nguyên số.
Trong cuộc đấu tranh ấy, lực lượng Công an Thủ đô đang giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Vừa là “lá chắn” ngăn chặn thông tin xấu, độc, vừa là lực lượng chủ động phát hiện nguy cơ từ sớm, từ xa; đồng thời, góp phần củng cố thế trận an ninh nhân dân ngay từ cơ sở.
Tuy nhiên, để tạo nên “pháo đài” vững chắc trên mặt trận tư tưởng, chỉ nỗ lực của lực lượng công an là chưa đủ. Các cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở phải chủ động nắm tình hình dư luận, tăng cường đối thoại với nhân dân, kịp thời cung cấp thông tin chính thống đối với những vấn đề dân sinh nhạy cảm ngay từ cơ sở, không để hình thành “khoảng trống thông tin” cho các đối tượng xấu lợi dụng xuyên tạc.
Mỗi tổ chức cơ sở Đảng phải trở thành một “điểm tựa”, mỗi cán bộ, đảng viên phải là một “hạt nhân tuyên truyền”, mỗi người dân là một “lá chắn thông tin”. Mỗi người dân tỉnh táo trước thông tin sai lệch, mỗi tài khoản mạng xã hội có trách nhiệm, mỗi địa bàn dân cư ổn định, mỗi cán bộ cơ sở gần dân, hiểu dân… đều là những “pháo đài” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở.
Ở tuyến đầu của trận tuyến ấy, lực lượng Công an thành phố Hà Nội đang tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, chủ công, góp phần giữ vững bình yên cho Thủ đô phát triển trong cả không gian thực lẫn không gian số.
Minh Nguyệt