Xây dựng nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển gắn với củng cố quốc phòng, an ninh
Nhận thức đúng vị trí, vai trò, tầm quan trọng đặc biệt của biển, đảo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tiếp tục quán triệt triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22-10-2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045: “Việt Nam phải trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển, phát triển bền vững, thịnh vượng, an ninh và an toàn; phát triển bền vững kinh tế biển gắn liền với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ”.
Các biên đội tàu của Vùng 5 Hải quân huấn luyện trên biển.
Nhằm thúc đẩy kinh tế biển phát triển tương xứng với tiềm năng hiện có, gắn phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, cần triển khai các hoạt động khai thác hải sản theo hướng có tổ chức chặt chẽ, có sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương, chuyển dịch cơ cấu phương thức khai thác từ gần bờ ra các khu vực biển xa; thúc đẩy các hoạt động nuôi trồng, khai thác hải sản bền vững, có trách nhiệm, tăng cường bảo vệ, tái sinh nguồn lợi hải sản và môi trường biển; vận động ngư dân chấp hành nghiêm quy định của pháp luật khi khai thác hải sản trên biển.
Phát triển nhanh một số khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp năng lượng, công nghiệp hàng hải, đóng tàu, nuôi trồng, khai thác và chế biến hải sản chất lượng cao. Đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, xây dựng các trung tâm kinh tế ven biển mạnh, tạo thế tiến ra biển, gắn với phát triển đa dạng các ngành dịch vụ, xuất khẩu, du lịch, dầu khí, vận tải biển.... Xây dựng các khu kinh tế quốc phòng trên biển. Phát triển kinh tế các đảo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, thăm dò, khai thác, nuôi trồng thủy sản gắn với bảo vệ, giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Xây dựng các chiến lược, quy hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội trên các vùng biển, đảo; tăng cường đầu tư các nguồn lực và hoạch định cơ chế chính sách trong phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường biển.
Xây dựng lực lượng quản lý, bảo vệ biển, đảo hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới
Để thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọng này, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của lực lượng vũ trang, trong đó Quân chủng Hải quân là nòng cốt. Vì vậy, tập trung xây dựng Hải quân tinh, gọn, mạnh, hiện đại, có số lượng hợp lý, chất lượng tổng hợp cao, lấy chất lượng chính trị làm cơ sở. Chú trọng nâng cao trình độ kỹ, chiến thuật, trình độ hiệp đồng tác chiến với các lực lượng, bảo đảm khả năng xử lý linh hoạt và hiệu quả các tình huống có thể xảy ra trên biển; kiên quyết, kiên trì giải quyết tranh chấp, bất đồng trên biển bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế; quan tâm đúng mức đến công tác bảo đảm vũ khí, trang bị kỹ thuật, hậu cần cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển phù hợp với xu thế phát triển trong khu vực và yêu cầu của từng đơn vị.
Tàu 936, Trung tâm Huấn luyện thực hành và Huấn luyện kíp tàu (Học viện Hải quân) huấn luyện đường dài trên biển.
Lữ đoàn 162 (Vùng 4 Hải quân) bảo quản vũ khí, trang bị.
Hiệp đồng chặt chẽ giữa Hải quân, Cảnh sát biển, Biên phòng, lực lượng dân quân thường trực, dân quân tự vệ biển các địa phương ven biển trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo... nòng cốt và trung tâm hiệp đồng là Quân chủng Hải quân. Thường xuyên tổ chức luyện tập, diễn tập các phương án hiệp đồng tác chiến trên biển, trong đó kết hợp chặt chẽ nghệ thuật tác chiến truyền thống của dân tộc với các phương thức tác chiến mới, hiện đại. Phát huy sức mạnh của thế trận quốc phòng toàn dân trên biển, tạo thế trận liên hoàn bờ - biển - đảo vững chắc trong bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển.
Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, gắn với xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển ngày càng vững chắc.
Quân chủng Hải quân tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ động nắm, nghiên cứu, đánh giá kịp thời tình hình liên quan đến quốc phòng, an ninh, dự kiến những vấn đề phát sinh trên biển; trên cơ sở đó, tham mưu chiến lược với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng, Nhà nước về bảo vệ chủ quyền biển, đảo; xử trí các tình huống trên biển đúng đối sách, không để bị động, bất ngờ; tham mưu điều chỉnh, bố trí các lực lượng hải quân trên các khu vực, tạo thế bố trí chiến lược mới, có chiều sâu, linh hoạt, hình thành thế trận liên hoàn “bờ - biển - đảo”.
Trước mắt, Quân chủng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương ven biển tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ. Nghiên cứu, đề xuất xây dựng, hoàn thiện hệ thống luật pháp về biển, tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất cho phát triển kinh tế biển và quản lý bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền biển, đảo. Chú trọng nghiên cứu, phối hợp tham mưu đề xuất Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương ban hành chính sách để khuyến khích, động viên ngư dân vươn khơi, bám biển, vừa phát triển kinh tế, vừa làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Biên đội Tàu Tên lửa, Lữ đoàn 170, Vùng 1 Hải quân thực hành bắn đạn thật trên biển.
Quân chủng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục điều chỉnh tổ chức, lực lượng tinh, gọn, mạnh, hiện đại theo Nghị quyết 230-NQ/QUTW, ngày 2-4-2022 của Quân ủy Trung ương về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo; tham gia huấn luyện, xây dựng lực lượng dự bị động viên, dân quân thường trực, tự vệ biển mạnh, có chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu cao. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị xây dựng, điều chỉnh, bổ sung đồng bộ, số hóa hệ thống văn kiện, chỉ huy tác chiến; duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu đúng quy định; triển khai đồng bộ các biện pháp nắm chắc tình hình, quản lý toàn diện, bảo vệ vững chắc chủ quyền các vùng biển, đảo Tổ quốc, không để bị bất ngờ. Tiếp tục đề nghị bổ sung hoàn chỉnh văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý, cơ chế, tăng cường sự phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng: Hải quân, Cảnh sát biển, Biên phòng... góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, “thế trận lòng dân” trên biển, phát huy sức mạnh tổng hợp, xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống, giữ vững hòa bình, ổn định trên các vùng biển, đảo Tổ quốc.
Thực hiện tốt công tác hội nhập quốc tế, đối ngoại quốc phòng với hải quân các nước
Các bộ, ngành Trung ương theo chức năng, nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện quy chế phối hợp, trọng tâm là công tác nghiên cứu, phân tích dự báo tham mưu chiến lược về tình hình thế giới, khu vực, đặc biệt là tình hình trên Biển Đông, chiều hướng diễn biến của mối quan hệ quốc tế, về đối tác, đối tượng. Bước vào thời kỳ mới, Quân chủng Hải quân cần quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 2662-NQ/QUTW, ngày 26-2-2024 của Quân ủy Trung ương về hội nhập quốc tế, đối ngoại quốc phòng đến năm 2030 và những năm tiếp theo; Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24-1-2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; tích cực, chủ động tham mưu, đề xuất và triển khai đồng bộ, toàn diện các hoạt động hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng trên cả bình diện song phương và đa phương, phù hợp với tình hình thực tế, hiệu quả, thực chất theo đúng phương châm, đối sách của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng.
Tiếp tục duy trì, phát huy có hiệu quả cơ chế tham vấn, tuần tra chung, tuần tra liên hợp, chia sẻ thông tin, thúc đẩy quan hệ với hải quân các nước đối tác, nhất là các nước láng giềng, các nước lớn, các nước Đông Nam Á, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống. Chủ động, tích cực tham gia có trách nhiệm vào các cơ chế hợp tác đa phương; nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực kỹ thuật quân sự, chuyển giao công nghệ, hậu cần, huấn luyện, đào tạo, kinh tế, thủy đạc... góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế và uy tín của Hải quân Việt Nam trên trường quốc tế, ngăn ngừa và đẩy lùi nguy cơ xung đột trên biển, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; giữ nước từ khi nước chưa nguy”.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc
Nội dung tuyên truyền tập trung làm rõ cơ sở pháp lý và lịch sử khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam trên các vùng biển, đảo; quan điểm, lập trường của Đảng, Nhà nước ta về giải quyết vấn đề chủ quyền trên Biển Đông; kết quả đấu tranh trên mặt trận pháp lý, ngoại giao, dư luận trong nước và quốc tế; kết quả làm chủ biển, làm chủ ngư trường của ngư dân, sự hỗ trợ, giúp đỡ của Hải quân, Cảnh sát biển Việt Nam trong việc làm điểm tựa, đồng hành cùng ngư dân vươn khơi bám biển khai thác hải sản, khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển... Từ đó, xây dựng niềm tin, sự đồng thuận, đồng lòng, ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển, đảo của nhân dân, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của nhân dân thế giới góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, “thế trận lòng dân” bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo và các hoạt động kinh tế biển.
Công tác tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo cần có sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương dưới sự chỉ đạo tập trung, thống nhất của các cơ quan chức năng Trung ương. Các đơn vị: Hải quân, Cảnh sát biển, Biên phòng kết hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các địa phương, trực tiếp là Ban Tuyên giáo và Dân vận các tỉnh ủy, thành ủy xây dựng kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng báo cáo viên, biên soạn, phát hành tài liệu tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân, nhất là cư dân sinh sống ở ven biển, trên đảo, ngư dân làm ăn trên biển, kiều bào ta ở nước ngoài; thông qua các hoạt động thi tìm hiểu, tổ chức cho cán bộ, nhân dân trong nước và kiều bào đi thăm bộ đội và nhân dân trên đặc khu Trường Sa, DK và vùng biển, đảo.
Đặc biệt, cần thông tin kịp thời, minh bạch, chính xác để mọi người dân trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và nhân dân thế giới hiểu cơ sở pháp lý, chứng cứ lịch sử và chủ quyền thực tế của Việt Nam trên các vùng biển, đảo ở Biển Đông. Cùng với công tác tuyên truyền về biển, đảo, cần kết hợp với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, làm cho ngư dân hiểu rõ các quy định trong Luật Biển Việt Nam và pháp luật quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982), chấp hành nghiêm Chỉ thị 45 của Thủ tướng Chính phủ về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), làm cho ngư dân không chỉ chấp hành, mà còn kịp thời phát hiện, báo cáo và tham gia đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật của tàu, thuyền nước ngoài ở vùng biển Việt Nam.
Phó đô đốc TRẦN THANH NGHIÊM, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Hải quân