Xây dựng 'Thủ đô ngày thêm phát triển' như Bác Hồ hằng mong

2 giờ trướcBài gốc

Nhân dân viết khẩu hiệu đón chào bộ đội về giải phóng Thủ đô (1954). Ảnh: Tư liệu TTXVN

Đậm sâu tình cảm của Bác Hồ với Thủ đô Hà Nội

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm, chăm lo cho sự nghiệp xây dựng và phát triển của Thủ đô Hà Nội.

Ngay từ khi chưa về sống và làm việc tại Thủ đô, người đã luôn nghĩ về Hà Nội, vì Hà Nội. Điều này thể hiện qua những bài nói, bài viết và những lá thư động viên, cổ vũ của Người đối với mọi tầng lớp nhân dân Thủ đô.

Ngay sau khi đọc Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (tháng 12/1946), Bác gửi thư nhắn nhủ chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô, những người đã dũng cảm “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” rằng: “lòng Già Hồ luôn luôn ở bên cạnh các em”.

Trong những năm tháng gian lao kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác đã gửi thư cho đội du kích Thủ đô và đồng bào vùng Hà Nội, khen ngợi những chiến công của quân dân Hà Nội. Với lòng yêu mến và tin tưởng, Bác nhấn mạnh: “Đồng bào vùng Hà Nội đang nêu gương dũng cảm cho toàn quốc”…

Dù phải gian lao kháng chiến, dù bộn bề công việc quốc gia đại sự, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành cho đồng bào và chiến sĩ Thủ đô sự quan tâm ân cần, chu đáo. Bác dõi theo mỗi khó khăn, thắng lợi và từng bước phát triển để kịp thời chia sẻ, động viên, cổ vũ quân dân Thủ đô kiên cường và kiên trì kháng chiến, cùng đồng bào, chiến sĩ cả nước làm nên thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Sáng 10/10/1954, các cánh quân của Đại đoàn Quân Tiên Phong từ các cửa ô tiến vào tiếp quản Thủ đô được giải phóng trong rừng cờ hoa đón chào của 20 vạn người dân Hà Nội. Ảnh: Tư liệu TTXVN

Khi Thủ đô được giải phóng, ngay trong những ngày đầu tiên trở về Thủ đô, Bác đã viết bài “Giữ gìn trật tự, an ninh” đăng trên báo Nhân dân, số 236, từ ngày 9 đến ngày 10/10/1954, khẳng định tầm quan trọng của việc xây dựng một “Thủ đô bình yên, tươi đẹp”. Bác viết: “Chính phủ ta đã về Thủ đô. Hiện nay, việc quan trọng nhất của Thủ đô là giữ vững trật tự, an ninh. Có giữ vững trật tự, an ninh, thì nhân dân Thủ đô mới an cư, lạc nghiệp... Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta thành một Thủ đô bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần” (2).

Ba chữ “Thủ đô ta” được Bác nhiều lần nhắc đến khi nói về Hà Nội. Điều đó chứa đựng những tình cảm sâu nặng, gần gũi của Người đối với Thủ đô Hà Nội. Ba chữ “Thủ đô ta” cũng nói lên vị trí, trách nhiệm, gắn với vai trò tiên phong, gương mẫu của Thủ đô. Với Đảng bộ và chính quyền Hà Nội, Bác không những trực tiếp chỉ đạo, theo dõi việc lớn ở tầm chiến lược, vĩ mô và cả những công việc hết sức cụ thể, chi tiết và thiết thực hàng ngày.

Về Thủ đô, dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã in bóng trên các nẻo đường của thành phố, nội thành, cũng như các huyện ngoại thành. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm, kiểm tra công việc, động viên, khích lệ phong trào ở nhiều nhà máy, xí nghiệp, đơn vị, trường học, bệnh viện và thôn, xã; đến dự, nói chuyện rất chân tình, cởi mở tại nhiều hội nghị đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể ở Thủ đô Hà Nội. Và trong những lời phát biểu, những bài nói chuyện tại các kỳ Hội nghị Đảng bộ Hà Nội, các đại hội đại biểu Nhân dân Hà Nội..., Bác rất chú ý tới vấn đề xây dựng và phát triển Thủ đô vững mạnh toàn diện.

Trải qua 15 năm sống và làm việc tại Hà Nội (1954-1969), vào mỗi dịp đón Tết cổ truyền của dân tộc, Bác luôn dành trọn những ngày nghỉ của mình để đi thăm và chúc Tết đồng bào, chiến sĩ. Đặc biệt là những đêm giao thừa, Bác thường ghé thăm những người lao động mà không thông báo trước. Ai cũng xúc động và cảm nhận sâu sắc về tấm lòng nhân ái, sự quan tâm chu đáo và tình thương bao la vô bờ bến của Bác dành cho các tầng lớp nhân dân Việt Nam nói chung và nhân dân Thủ đô Hà Nội nói riêng. Những lần gặp Bác là kỷ niệm không bao giờ phai trong ký ức của người dân và cán bộ và chiến sĩ Thủ đô Hà Nội.

Từ khi giữ cương vị Chủ tịch nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh có 73 bài viết về Thủ đô Hà Nội, về nhân dân Thủ đô... Người thường xuyên gửi thư tới các cụ phụ lão, chị em phụ nữ, tới nông dân, công nhân, trí thức..., trong đó, Người đặc biệt quan tâm tới tầng lớp thanh niên, thiếu niên, nhi đồng của Thủ đô. Người đã có 10 lá thư, bài viết, bài phát biểu về thanh niên, thiếu niên, sinh viên của Thủ đô Hà Nội, khuyên nhủ thanh niên, thiếu niên của Thủ đô phải đoàn kết, thân ái và chăm chỉ học tập, phát huy sáng kiến để thanh niên, thiếu niên trong cả nước học tập.

Hà Nội khẳng định vị thế đầu tàu, xứng đáng với mong ước của Bác Hồ

Tư tưởng, tình cảm và những lời căn dặn ân cần, sâu sắc của Người đến nay là di sản vô giá, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng bộ, chính quyền, các tầng lớp Nhân dân Hà Nội, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại.

Một góc thành phố Hà Nội. Ảnh: Vũ Quang/TTXVN

Với vị thế là Thủ đô, trái tim của cả nước, Đảng bộ và Nhân dân Hà Nội luôn nhận thức sâu sắc trách nhiệm tiên phong, gương mẫu trong triển khai các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, đặc biệt là các quyết sách chiến lược nhằm tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của quốc gia.

Suốt những năm qua, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ở Thủ đô luôn được Đảng bộ thành phố coi trọng, nâng cao chất lượng. Hệ thống chính trị từ thành phố tới cơ sở không ngừng lớn mạnh cả về tổ chức, bản lĩnh chính trị và năng lực lãnh đạo.

Kinh tế Thủ đô từ nền kinh tế bao cấp theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu đã từng bước chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Từ năm 1986 đến nay, kinh tế Thủ đô liên tục tăng trưởng, năng suất lao động ngày càng tăng. Năm 2025, thành phố Hà Nội xếp thứ 16 trên cả nước với mức tăng trưởng GRDP 8,16%, cao hơn nhiều so với mức tăng 6,52% của năm 2024 (6,52%). Tỷ trọng đóng góp vào tăng trưởng cả nước đạt 12,94%, tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng GDP cả nước. Quy mô kinh tế đạt khoảng 63,5 tỷ USD. Thu nhập bình quân đầu người đạt 7.200 USD; tổng thu ngân sách nhà nước thực hiện 711 nghìn tỷ đồng, đạt 138,4% dự toán, tăng 38,4%, cao nhất trong nhiều năm gần đây.

Năm 2025 còn đánh dấu một bước tiến mang tính đột phá. Hà Nội đi đầu trong sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; sắp xếp 526 phường, xã, thị trấn thành 126 phường, xã. Bộ máy hệ thống chính trị theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp của thành phố đi vào hoạt động, từng bước tháo gỡ khó khăn, đi đầu trong phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số; tạo bước chuyển mới trong tư duy và hành động kiến tạo phát triển, nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, các lĩnh vực văn hóa-xã hội tiếp tục được quan tâm với mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân. Đầu tư giáo dục, y tế, chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và phát triển không gian công cộng được triển khai đồng bộ, góp phần xây dựng hình ảnh Thủ đô xanh hơn, hiện đại hơn và đáng sống hơn…

Ngay sau khi Luật Thủ đô 2026 được thông qua, thành phố Hà Nội đã khẩn trương ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành quan trọng nhằm bảo đảm việc triển khai thi hành luật được thực hiện bài bản, thống nhất và hiệu quả. Ảnh: Trung Nguyên/TTXVN.

Trong kỷ nguyên mới, Hà Nội được định vị từ trung tâm hành chính-chính trị trở thành cực tăng trưởng, trung tâm đổi mới sáng tạo và thành phố kết nối toàn cầu. Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới ban hành ngày 17/3/2026 đã xác lập hệ thống mục tiêu dài hạn, và các nhóm nhiệm vụ, giải pháp mang tính đột phá, nhất là về thể chế và mô hình tăng trưởng.

Theo đó, đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị-xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc. Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô vào năm 2054 và đến năm 2065: Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Cùng với Nghị quyết số 02-NQ/TW, việc Quốc hội khóa XVI đã chính thức thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) tại kỳ họp thứ nhất ngày 23/4/2026 vừa qua đã đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tư duy quản trị Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Luật Thủ đô 2026 tạo ra 3 nhóm đột phá lớn gồm: Đột phá về thể chế; Đột phá về tư duy phát triển; Đột phá về không gian phát triển.

Mục tiêu đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị-xã hội ổn định... Ảnh: TTXVN.

Với những đột phá thể chế vượt trội, Luật Thủ đô 2026 cùng với Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới được kỳ vọng sẽ mở ra không gian kiến tạo và quản trị phát triển chưa từng có cho Thủ đô. Luật tạo cơ chế để “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm” thực sự phát huy hiệu quả cần những cơ chế, chính sách thiết thực. Đó chính là nền tảng để Thủ đô không chỉ bứt phá, mà còn vươn mình xứng tầm là trung tâm đầu tàu, lan tỏa động lực phát triển cho cả nước trong kỷ nguyên mới.

Cùng với dòng chảy của lịch sử, hòa chung với xu thế quốc tế, khó khăn và những thử thách vẫn luôn ở phía trước nhưng những lời dặn của Bác Hồ kính yêu vẫn luôn luôn là ánh sáng soi đường, cổ vũ, động viên cán bộ và Nhân dân Thủ đô trên từng chặng đường xây dựng, phát triển. Với ý chí, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, chung sức của nhân dân, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, trở thành nơi hội tụ của trí tuệ, sáng tạo và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

(1) Trích Lời phát biểu trong buổi tiếp đại biểu nhân dân Thủ đô Hà Nội (ngày 16/10/1954, báo Nhân Dân số 240, từ ngày 17 đến 18/10/1954)

(2) Trích bài viết "Giữ gìn trật tự, an ninh" (báo Nhân Dân số 236, từ ngày 9 đến 10/10/1954)

An Ngọc/TTXVN (tổng hợp)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/thoi-su/xay-dung-thu-do-ngay-them-phat-trien-nhu-bac-ho-hang-mong-20260514063203814.htm