Ngành công nghiệp xe năng lượng mới (NEV) tại Trung Quốc đang đối mặt với một xu hướng đáng lo ngại khi kích thước và trọng lượng xe gia tăng mất kiểm soát. Theo dữ liệu từ Kuai Keji công bố ngày 6 tháng 6, trong 4 tháng đầu năm 2026, trọng lượng trung bình của một chiếc xe điện chở khách tại quốc gia này đã đạt mức 1.939,3 kg, tăng 27,5% so với năm 2020.
Hệ lụy từ việc gia tăng trọng lượng quá mức
Nhiều mẫu xe điện phổ biến hiện nay dễ dàng vượt ngưỡng 2 tấn. Thậm chí, một số dòng xe cao cấp ưu tiên quãng đường di chuyển dài đã ghi nhận mức trọng lượng hơn 4 tấn, tương đương với một chiếc xe tải nhẹ.
Việc xe quá nặng gây ra những tác động tiêu cực trực tiếp đến hiệu quả sử dụng. Các tính toán kỹ thuật chỉ ra rằng, nếu giảm được 100 kg trọng lượng, mức tiêu thụ điện năng trên 100 km sẽ giảm đáng kể, giúp tiết kiệm chi phí năng lượng và giảm tải cho hệ thống phanh. Ngoài ra, xe nặng còn làm tăng độ hao mòn của đường sá và cầu cống, đi ngược lại mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải carbon.
Nguyên nhân từ cuộc đua công nghệ và thị hiếu khách hàng
Các chuyên gia nhận định các nhà sản xuất đang rơi vào vòng lặp: tăng dung lượng pin và gia cố cấu trúc thân xe để đổi lấy quãng đường di chuyển dài hơn. Phương thức phát triển này dẫn đến việc giảm hiệu suất cơ học và đẩy chi phí sửa chữa, bảo dưỡng về sau lên cao.
Thị hiếu tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng. Anh Kỷ Tuyết Hồng (Ji Xuehong), Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đổi mới Công nghiệp Ô tô thuộc Đại học Công nghiệp Bắc Phương, cho biết người dùng hiện nay ưu tiên không gian rộng rãi và khung gầm chắc chắn. Điều này buộc các hãng phải tăng tỷ lệ xe cỡ lớn trong danh mục sản phẩm để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Bên cạnh đó, các trang bị như tủ lạnh mini, màn hình giải trí, kính cách âm nhiều lớp và hệ thống radar dày đặc đã trở thành tiêu chuẩn trên xe tầm trung và cao cấp. Những tiện nghi này liên tục đẩy trọng lượng tổng thể lên cao. Đồng thời, do biên lợi nhuận của xe nhỏ bị ép xuống mức thấp vì chiến tranh giá, các hãng xe ưu tiên đổ nguồn lực vào các mẫu xe khổng lồ để đạt lợi nhuận gộp tốt hơn.
Cần sự cân bằng giữa tiện nghi và an toàn
Việc hy sinh các thuộc tính vận hành cơ bản để nhồi nhét tiện nghi xa xỉ đang dấy lên nhiều tranh luận về tính đúng đắn trong lộ trình phát triển. Anh Lý Bân (Li Bin), CEO của NIO, nhận định người tiêu dùng ít khi chú ý đến trọng lượng xe khi mua sắm, nhưng xe càng nặng thì thách thức về an toàn phanh và độ ổn định vận hành càng lớn.
Lãnh đạo NIO nhấn mạnh rằng toàn ngành cần thay nhìn nhận lại tổng chi phí xã hội trong toàn bộ vòng đời của chiếc xe thay vì chỉ chú trọng vào chi phí sản xuất ngắn hạn. Giải pháp bền vững đòi hỏi sự cân bằng hợp lý giữa nhu cầu quãng đường di chuyển, tính an toàn và chi phí hạ tầng chung.
Tuệ Nhân