Trước nguy cơ mất thị phần, các nhà sản xuất tại "lục địa già" đang gấp rút triển khai nhiều giải pháp ứng phó.
6 nhà sản xuất lên kế hoạch
Theo Reuters, có 6 doanh nghiệp Trung Quốc đang lên kế hoạch bán xe tải hạng nặng tại châu Âu trong năm nay. Trong đó, có các tên tuổi lớn như BYD, Farizon (thuộc Geely Holding), Sany, cùng các công ty khởi nghiệp như Windrose và SuperPanther.
Giám đốc điều hành (CEO) Wen Han của hãng xe tải điện hạng nặng Windrose (Trung Quốc), bên mẫu xe Global E700. Ảnh: Reuters.
Các doanh nghiệp trong ngành cho biết, những hãng mới gia nhập thị trường đặt mục tiêu giá bán thấp hơn tới 30% so với mức trung bình, khoảng 320.000 euro (380.000 USD) tại châu Âu. Lợi thế này đến từ quy mô thị trường xe tải điện nội địa Trung Quốc, hiện chiếm khoảng 29% doanh số, cùng chuỗi cung ứng và công nghệ pin chi phí thấp.
Trong khi đó, các nhà sản xuất châu Âu như: Daimler Truck, Volvo Group, Iveco và Traton vẫn có lợi thế thương hiệu lâu năm. Tuy nhiên, trong bối cảnh doanh nghiệp vận tải đặc biệt nhạy cảm với chi phí, áp lực cạnh tranh từ các đối thủ giá rẻ ngày càng lớn.
Ông Chris Heron, Tổng thư ký Hiệp hội E-Mobility Europe, nhận định các thương hiệu châu Âu hiện chỉ đi trước khoảng 1-2 năm. "Nếu không tận dụng được lợi thế này, họ có thể nhanh chóng mất thị phần vào tay các dòng xe Trung Quốc", ông nói.
Công nghệ phát triển nhanh bất ngờ
Về công nghệ, theo ông Phil Dunne, Giám đốc điều hành hãng tư vấn Grant Thornton Stax, các nhà sản xuất châu Âu từng cho rằng đối thủ Trung Quốc sẽ cần nhiều thời gian để phát triển sản phẩm phù hợp với thị trường này.
Trong khi chu kỳ phát triển truyền thống của ngành lên tới khoảng 7 năm, tốc độ ra mắt sản phẩm của các doanh nghiệp Trung Quốc đã vượt xa kỳ vọng.
Một ví dụ là startup Windrose, chỉ mất 3 năm để phát triển mẫu xe tải điện Global E700 và đã được phê duyệt bán tại Trung Quốc, châu Âu và Mỹ. Mẫu xe này có giá dự kiến khoảng 250.000 euro (295.250 USD) khi ra mắt tại châu Âu trong năm nay. Hiện đã có doanh nghiệp logistics Gilbert de Clercq (Bỉ) đặt hàng mẫu xe này.
Theo Giám đốc điều hành (CEO) Filip de Clercq, doanh nghiệp này bị thu hút bởi mức giá cạnh tranh, phạm vi hoạt động 670km và thời gian sạc 35 phút - nhanh gấp đôi so với phần lớn xe tải điện châu Âu hiện nay.
"Lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc là công nghệ xe tải điện đi trước châu Âu khoảng ba năm", ông nhận định.
Bên cạnh đó, để giảm tâm lý dè dặt của khách hàng, các hãng Trung Quốc đang đẩy mạnh xây dựng mạng lưới dịch vụ và sản xuất ngay tại châu Âu. Đơn cử, SuperPanther, được Xiaomi hậu thuẫn đã hợp tác với Alltrucks (Đức), đơn vị vận hành khoảng 650 trung tâm dịch vụ trên toàn châu Âu.
BYD dự kiến sản xuất xe tải tại nhà máy xe buýt của hãng ở Hungary, trong khi Steyr Automotive sẽ lắp ráp xe cho SuperPanther tại Áo. Windrose cũng đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy tại châu Âu.
"Việc xe được lắp ráp tại châu Âu là tín hiệu rất tích cực", ông Frank Schulz, Giám đốc bán hàng của SuperPanther cho biết.
Châu Âu tăng tốc giữ thị phần
Trước sức ép cạnh tranh, các nhà sản xuất châu Âu đã bắt đầu nhìn nhận mối đe dọa từ Trung Quốc một cách nghiêm túc hơn.
CEO Volvo Group Martin Lundstedt nhận định: "Các đối thủ Trung Quốc rất nhanh nhạy, sáng tạo, quyết đoán và kiên định".
Ở cấp độ ngành, các tổ chức như Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) và E-Mobility Europe đang tích cực vận động Ủy ban châu Âu ban hành chính sách thúc đẩy nhu cầu xe tải điện, trước khi các thương hiệu Trung Quốc kịp chiếm lĩnh thị trường.
Các đề xuất bao gồm giảm phí đường cao tốc, áp dụng quy định vận tải không phát thải đối với doanh nghiệp sở hữu đội xe lớn, cùng nhiều biện pháp kích cầu khác.
"Chúng ta cần thúc đẩy nhanh việc triển khai xe tải không phát thải tại châu Âu", ông Thomas Fabian, Giám đốc phụ trách xe thương mại của ACEA nhấn mạnh.
Ủy ban châu Âu cũng đang xem xét nới lỏng tiêu chuẩn phát thải carbon cho năm 2030, đồng thời nghiên cứu các chính sách như gắn trợ cấp với sản xuất nội khối và lộ trình điện hóa đội xe.
Năm 2025, xe tải điện chiếm 4,2% tổng doanh số xe tải tại Liên minh châu Âu (EU), tăng từ mức 2,3% của năm 2024. Tuy nhiên, thị trường vẫn tăng trưởng chậm do giá bán cao - gấp khoảng ba lần so với mức trung bình 100.000 euro của xe tải diesel.
Trang Trần