Xe tăng 'nhím' lộ tử huyệt, Nga và Ukraine tung đòn khắc chế

7 giờ trướcBài gốc

Hiệu quả ngày càng cao của các đòn tấn công bằng UAV, đặc biệt là máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV), đã hạn chế đáng kể khả năng cơ động và triển khai của các lực lượng bọc thép, góp phần tạo nên thế giằng co trên chiến trường. Trước thực tế đó, cả Nga và Ukraine đều liên tục cải tiến, sửa đổi phương tiện bọc thép nhằm tăng khả năng sống sót trước các mối đe dọa từ trên không.

Xe tăng "nhím". Ảnh: X

Phiên bản xe tăng cải tiến mới nhất, thường được gọi là xe tăng “nhím”, sử dụng các cụm dây dẫn, cáp kim loại hoặc thanh thép nhô ra khỏi thân xe nhằm làm gián đoạn hoặc kích nổ sớm UAV FPV khi chúng tiếp cận mục tiêu. Giải pháp này đã cho thấy hiệu quả nhất định, đồng thời buộc cả hai bên phải tiếp tục phát triển các chiến thuật sử dụng UAV mới cũng như các loại đạn dược chuyên dụng để đối phó với lớp bảo vệ này.

Thiết kế xe tăng “nhím” là bước phát triển mới nhất trong chuỗi các biện pháp bảo vệ dành cho phương tiện bọc thép trước các cuộc tấn công bằng UAV. Ngay từ giai đoạn đầu của xung đột, hai bên đã thử nghiệm các khung bảo vệ đơn giản. Đó là những khung kim loại lắp trên nóc tháp pháo nhằm cản trở các vũ khí tấn công từ trên cao, tương tự các lồng chống đạn RPG từng được sử dụng trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu.

Khi các đòn tấn công bằng UAV trở nên chính xác và có sức công phá lớn hơn, quân đội Nga đã mở rộng các khung bảo vệ này thành những cấu trúc bao phủ gần như toàn bộ phương tiện, được gọi là “xe tăng rùa”. Các phương tiện này đạt được khả năng sống sót cao hơn nhưng lại có trọng lượng lớn và giảm đáng kể khả năng cơ động.

Xe tăng “nhím” đại diện cho bước tiến tiếp theo trong quá trình thích nghi đó. Thay vì sử dụng khung bao kín, các phương tiện này được trang bị các cụm “gai” kim loại, dây điện hoặc cáp thép bị tước vỏ, nhô ra theo nhiều hướng, tạo hình dáng tương tự gai nhím. Các gai này dài khoảng 30 đến 60 cm tính từ bề mặt thân xe. Một số biến thể còn được lắp thêm mái che lớn, giúp tạo vùng đệm bảo vệ trước các loại đạn được thả từ UAV.

Điểm yếu của xe tăng “nhím”

Thiết kế xe tăng “nhím” đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc đối phó cả máy bay không người lái FPV lẫn các loại UAV thả bom cỡ nhỏ. Khi UAV FPV tiếp cận mục tiêu, chúng có thể va chạm với các “gai” bảo vệ trước khi chạm vào thân xe, dẫn đến việc đầu đạn kích nổ sớm, vỡ cấu trúc hoặc khiến UAV mất kiểm soát. Đối với UAV thả bom, đạn dược được thả xuống thường va vào mái che hoặc các cụm gai thay vì thân phương tiện, khiến vụ nổ xảy ra ở khoảng cách xa hơn và làm giảm đáng kể hiệu quả của các loại đạn có sức công phá nhỏ.

Các phụ kiện bảo vệ kiểu “nhím” này phần lớn được chế tạo trực tiếp tại chiến trường. Binh lính thường hàn các bó cáp thép, thanh cốt thép hoặc dây kim loại vào khung bảo vệ hoặc lưới chống UAV vốn đã được lắp trên phương tiện. Nhờ sử dụng vật liệu rẻ tiền, dễ kiếm, giải pháp này cho phép triển khai nhanh chóng, thử nghiệm linh hoạt và điều chỉnh phù hợp với điều kiện tác chiến tại chỗ. Các cụm “gai” cũng thường được sắp xếp và sơn phủ để tương thích với địa hình và thảm thực vật xung quanh.

Hệ thống bảo vệ kiểu “nhím” đã được ghi nhận trên các xe tăng T-72 và T-90 của Nga hoạt động tại các khu vực Donetsk và Zaporizhzhia. Gần đây, nhiều đoạn video đăng tải trên mạng xã hội cũng cho thấy các robot mặt đất của Nga được trang bị dạng bảo vệ tương tự. Phía Ukraine cũng bắt đầu áp dụng giải pháp này, với hình ảnh binh lính hàn lớp giáp “nhím” lên xe tăng. Một đoạn video khác cho thấy một xe bọc thép M113 của Ukraine được trang bị hệ thống bảo vệ tương tự đang di chuyển trên đường cao tốc.

Tuy nhiên, các phương tiện bọc thép được trang bị “gai nhọn” cũng có một số nhược điểm nhất định. Với trọng lượng lớn và hình dáng cồng kềnh, các phương tiện này gặp nhiều khó khăn hơn trong các hoạt động vượt chướng ngại vật, đặc biệt là di chuyển ra khỏi hào chống tăng.

Khả năng cơ động của xe tăng trên địa hình phức tạp, nhất là ở những khu vực đất mềm, cũng bị ảnh hưởng rõ rệt. Nga được cho là đã nhận thức được những bất cập này và đang thử nghiệm các thiết kế mới, trong đó đáng chú ý là biến thể được gọi là “xe tăng bồ công anh”. Thiết kế này thay thế các gai thép bằng sợi thủy tinh nhằm giảm trọng lượng, trong khi vẫn duy trì phần lớn khả năng bảo vệ trước các đòn tấn công từ xa vốn là ưu điểm của cấu trúc gai nhọn.

Chiến thuật mới nhằm đối phó xe tăng “nhím”

Hệ thống bảo vệ kiểu “nhím” được phát triển chủ yếu để đối phó các mối đe dọa từ máy bay không người lái FPV, UAV dẫn đường bằng cáp quang và các UAV ném bom cỡ nhỏ mang theo vũ khí có sức công phá hạn chế. Tuy nhiên, các loại UAV với cỡ lớn hơn, như Switchblade và Lancet có thể mang theo đầu đạn xuyên phá lớn, có khả năng vượt qua các cụm gai bảo vệ và tấn công mục tiêu hiệu quả. Tương tự, các loại vũ khí tự chế có kích thước lớn hơn chẳng hạn như mìn chống tăng được thả từ UAV ném bom hạng nặng – cũng đã chứng minh khả năng xuyên thủng lớp bảo vệ kiểu nhím nhờ sức nổ mạnh.

Trước thực tế đó, cả Nga và Ukraine đều điều chỉnh chiến thuật bằng cách tăng cường phối hợp giữa nhiều loại UAV trong cùng một đợt tấn công. Một phương thức phổ biến hiện nay là tiến hành đòn tấn công mở màn bằng UAV FPV nhằm làm hư hại hoặc phá vỡ một phần cấu trúc “nhím”, sau đó triển khai các UAV mang theo vũ khí nặng hơn để tấn công. Chiến thuật nhiều lớp này giúp nâng cao xác suất tiêu diệt mục tiêu và khai thác điểm yếu của xe tăng “nhím”.

Một biện pháp đáng chú ý khác là gia tăng sử dụng các đầu đạn xuyên phá EFP gắn trên UAV. Không giống các loại đầu đạn xuyên lõm truyền thống, EFP ít phụ thuộc vào góc va chạm chính xác và vẫn có thể gây sát thương đáng kể ngay cả khi kích nổ cách mục tiêu một khoảng nhất định.

Theo các đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội, lực lượng Nga được cho là đã phát triển một biến thể EFP dành cho UAV dẫn đường bằng cáp quang. Những hệ thống này cho phép UAV kích nổ khi tiếp xúc với các “gai” của lớp bảo vệ, đồng thời vẫn có thể xuyên qua các lớp dây thép và tấn công trực tiếp vào giáp phương tiện bên dưới.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)

Nguồn VOV : https://vov.vn/quan-su-quoc-phong/xe-tang-nhim-lo-tu-huyet-nga-va-ukraine-tung-don-khac-che-post1268153.vov