Thông tin trên được PGS-TS-BS Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM – cho biết vào chiều 10.4. Đây là trường hợp viêm xoang không chỉ gây ám ảnh bởi mức độ nguy hiểm mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về một biến chứng hiếm gặp nhưng có tỷ lệ tử vong cao mang tên Pott's Puffy Tumor.
Biến chứng viêm xoang không phải ung thư nhưng cực kỳ nguy hiểm
Bệnh nhân là Hoàng Minh H.(20 tuổi, ngụ TP.HCM), trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Chỉ trong vòng 4 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng điển hình của viêm đường hô hấp trên như chảy mũi đục một bên, nghẹt mũi và đau đầu vùng trán.
Kết quả chụp CT scan mũi xoang ghi nhận viêm đa xoang và vùng hủy xương thành trước xoang trán phải
Do chủ quan, bệnh nhân tự mua thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên, thay vì cải thiện, tình trạng bệnh diễn tiến nhanh và trở nên nghiêm trọng hơn. Đến ngày thứ 4, vùng trán bên phải bắt đầu sưng phồng rõ rệt, đỏ và đau, lan xuống cả mi mắt phải, buộc bệnh nhân phải nhập viện khẩn cấp.
Đáng chú ý, khi thăm khám ban đầu, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân vẫn ổn định, không sốt, không có dấu hiệu thần kinh bất thường. Tuy nhiên, biểu hiện tại chỗ cho thấy tình trạng viêm nhiễm sâu bên trong đang âm thầm tiến triển và tiềm ẩn nguy cơ cao.
Kết quả nội soi mũi ghi nhận nhiều dịch mủ đục chảy từ khe giữa bên phải, niêm mạc phù nề nặng. Chụp CT xoang sau đó đã đưa ra chẩn đoán mang tính quyết định.
Hình ảnh cho thấy tình trạng viêm đa xoang nghiêm trọng, đặc biệt là xoang trán bên phải bị tổn thương nặng. Đáng lo ngại, lớp xương thành trước xoang trán đã bị phá hủy, tạo điều kiện cho ổ mủ lan ra phần mềm vùng trán.
Đây là dấu hiệu điển hình của Pott's Puffy Tumor — một dạng viêm tủy xương trán kèm áp xe dưới màng xương, có thể lan vào nội sọ nếu không được xử lý kịp thời.
Theo PGS-TS-BS Lê Trần Quang Minh, tên gọi “tumor” trong Pott’s Puffy Tumor thường khiến người bệnh hoang mang vì nghĩ đến ung thư. Tuy nhiên, đây thực chất là một biến chứng nhiễm trùng nặng của viêm xoang trán, không phải khối u ác tính.
Cơ chế bệnh sinh đặc biệt nguy hiểm nằm ở cấu trúc giải phẫu của vùng xoang trán. Xương tại đây tương đối mỏng, bên trong có hệ thống tĩnh mạch không có van, kết nối trực tiếp giữa xoang, xương và màng não.
Khi xoang bị tắc nghẽn, mủ tích tụ làm tăng áp lực, tạo điều kiện cho vi khuẩn ăn mòn xương và lan theo đường tĩnh mạch vào nội sọ. Hệ quả có thể dẫn đến áp xe não hoặc viêm màng não — những biến chứng đe dọa tính mạng.
Theo các nghiên cứu quốc tế, có đến 72% trường hợp Pott’s Puffy Tumor ở người trẻ có biến chứng nội sọ. Trước thời kỳ kháng sinh, tỷ lệ tử vong của bệnh này từng vượt quá 60%.
Cuộc chạy đua với thời gian để ngăn biến chứng não
Ngay sau khi được chẩn đoán, bệnh nhân được điều trị kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch nhằm kiểm soát nhiễm trùng và giảm viêm. Đây là bước quan trọng để ổn định tình trạng trước khi can thiệp phẫu thuật.
Sau 24 giờ, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nội soi mũi xoang có hỗ trợ hệ thống định vị 3D. Công nghệ này giúp bác sĩ xác định chính xác vị trí tổn thương, đặc biệt trong bối cảnh giải phẫu phức tạp và bị viêm phù nề che lấp.
TS-BS Nguyễn Minh Hảo Hớn - Trưởng khoa Mũi Xoang - cho biết, trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ đã mở rộng lỗ thông xoang, hút sạch mủ và dẫn lưu ổ nhiễm trùng. Mẫu mủ được lấy để làm kháng sinh đồ nhằm tối ưu hóa điều trị hậu phẫu.
Kết quả cấy mủ xác định tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Staphylococci — một loại vi khuẩn phổ biến nhưng có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng khi xâm nhập sâu.
“Chỉ sau 3 ngày phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục nhanh chóng. Vùng trán và mắt hết sưng, không còn đau đầu hay chảy mũi. Đây là kết quả của việc chẩn đoán sớm và can thiệp đúng thời điểm”, bác sĩ Hớn cho biết.
Theo các chuyên gia, nếu chậm trễ, ổ mủ có thể phá hủy thành sau xoang trán và lan vào não, gây áp xe nội sọ — biến chứng có tỷ lệ tử vong cao và để lại di chứng nặng nề.
Trường hợp này được đánh giá là “thoát hiểm trong gang tấc”, đồng thời là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của việc kết hợp điều trị nội khoa và phẫu thuật hiện đại.
Vì sao người trẻ dễ mắc biến chứng nguy hiểm này?
Phân tích của bác sĩ Minh cho thấy, Pott’s Puffy Tumor thường gặp ở thanh thiếu niên và người trẻ — nhóm có xoang trán phát triển mạnh và hệ mạch máu phong phú. Nếu viêm xoang không được điều trị đúng cách, nguy cơ biến chứng sẽ tăng cao.
Đáng chú ý, các triệu chứng ban đầu của bệnh lại rất dễ bị bỏ qua. Nhức đầu, nghẹt mũi, chảy mũi — những dấu hiệu quen thuộc khiến nhiều người tự điều trị tại nhà mà không đi khám.
Chính sự chủ quan này tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, lan rộng và gây tổn thương nghiêm trọng.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng như: nhức đầu vùng trán kéo dài, không đáp ứng thuốc giảm đau; sưng nề, đỏ vùng trán hoặc quanh mắt; chảy mũi mủ một bên kéo dài; sốt, mệt mỏi, lừ đừ. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng viêm xoang nguy hiểm, cần được thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng càng sớm càng tốt.
Câu chuyện của nam thanh niên 20 tuổi là lời nhắc nhở rõ ràng rằng, những triệu chứng tưởng chừng đơn giản đôi khi lại che giấu bệnh lý nghiêm trọng.
Việc tự ý dùng thuốc, trì hoãn khám bệnh không chỉ làm chậm trễ chẩn đoán mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Trong khi đó, phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể cứu sống người bệnh, đồng thời tránh được những hậu quả nặng nề.
Trong bối cảnh các bệnh lý đường hô hấp ngày càng phổ biến, nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen chăm sóc sức khỏe là điều cần thiết. Đừng để một cơn sổ mũi nhỏ trở thành khởi đầu cho biến chứng lớn.
Bình Thuận