Chiều 8/1, Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh tiếp tục phiên xét xử sơ thẩm 64 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ xảy ra tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 50-04V. Trọng tâm phiên làm việc xoay quanh lời khai của lãnh đạo và các đăng kiểm viên về việc hình thành "chi phí ngầm" để bỏ qua lỗi vi phạm phương tiện.
Chủ trương thu tiền để chi phí ngoại giao
Theo cáo trạng, bị cáo Nguyễn Xuân Hải, cựu Giám đốc Trung tâm 50-04V, bị xác định là người đưa ra chủ trương cho phép đăng kiểm viên nhận tiền hối lộ. Mục đích của việc này nhằm tăng nguồn thu và có kinh phí để thực hiện các hoạt động ngoại giao, tiếp khách. Tổng số tiền nhận hối lộ tại đơn vị này được xác định là 6,3 tỷ đồng, trong đó cá nhân bị cáo Hải hưởng lợi 570 triệu đồng.
Tại bục khai báo, bị cáo Hải thừa nhận việc đồng ý cho cấp dưới nhận tiền nhưng khẳng định không có chủ trương nhận tiền để bỏ qua lỗi vi phạm. Cựu Giám đốc Trung tâm 50-04V cho rằng ông chỉ nghĩ đây là khoản tiền chủ phương tiện "bồi dưỡng" cho nhân viên sau khi hoàn tất thủ tục. Tuy nhiên, thực tế mỗi tuần các chuyền kiểm định phải nộp cho Hải từ 10 - 13 triệu đồng.
Bị cáo Nguyễn Xuân Hải (ngoài cùng bên phải ảnh) và các đồng phạm tại tòa.
Đường dây chung chi lên đến cấp Cục
Đáng chú ý, lời khai của bị cáo Hải tiết lộ áp lực tài chính từ cấp trên. Từ tháng 3/2022, khi biết chủ trương của cựu Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Đặng Việt Hà yêu cầu các trung tâm khối V phải chung chi theo lượt phương tiện, bị cáo Hải đã yêu cầu tăng số tiền thu từ các chuyền.
Cụ thể, bị cáo Hải khai đã chung chi cho cựu Cục trưởng Trần Kỳ Hình 650 triệu đồng và Đặng Việt Hà 390 triệu đồng. Ngoài ra, trung tâm còn phải gánh các khoản chi phí lễ Tết, gặp mặt và quà cáp cuối năm. Đến nay, bị cáo Hải cho biết đã nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi bất chính để khắc phục hậu quả.
Sự đồng thuận trong hệ thống đăng kiểm viên
Bên cạnh ban giám đốc, các đăng kiểm viên cũng thừa nhận hành vi sai phạm. Bị cáo Chu Đình Hiệp, cựu Phó Giám đốc Trung tâm 50-04V, thừa nhận đã thống nhất chủ trương và cùng các nhân viên ăn chia số tiền hối lộ, thu lợi bất chính 570 triệu đồng.
Các bị cáo tại tòa ngày 8/1.
Tại các chuyền kiểm định số 1, 3 và 4, các đăng kiểm viên phụ trách như Nguyễn Trần Dũng và Tạ Công Nghĩa cũng xác nhận việc truyền đạt chủ trương từ ban giám đốc. Để có tiền nộp cho giám đốc tiếp khách theo định mức hằng ngày, các đăng kiểm viên đã chấp nhận bỏ qua lỗi phương tiện để nhận tiền từ môi giới hoặc chủ xe. Tổng số tiền nhận hối lộ tại các chuyền này dao động từ 1,8 tỷ đến hơn 2 tỷ đồng.
Góc nhìn từ người đưa hối lộ về chi phí ngầm
Trong số các bị cáo, Phạm Văn Ngon (nhân viên Công ty Tốc Độ) thừa nhận đã đưa hối lộ 29 lần cho đăng kiểm viên với tổng số tiền hơn 23 triệu đồng. Mục đích của việc này là để phương tiện của công ty được đăng kiểm nhanh và bỏ qua các lỗi nhỏ như đèn xi nhan.
Bị cáo Ngon và nhiều người khác tại tòa cho biết họ ngầm hiểu việc đưa tiền là một loại "chi phí bắt buộc" để không bị trả xe hoặc gây khó dễ trong quá trình kiểm định. Hội đồng xét xử xác định, hành vi đưa và nhận tiền để cấp giấy chứng nhận kiểm định trái pháp luật đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự quản lý nhà nước và an toàn giao thông.
Tuệ Nhân