Xích lô 'độ' điện tung hoành ở phố cổ Hà Nội: Thực tế 'chạy trước' thí điểm

4 giờ trướcBài gốc

Trong khi Hà Nội mới đang ở bước đề xuất thí điểm xích lô điện, thực tế tại khu vực phố cổ đã xuất hiện ngày càng nhiều phương tiện xích lô “độ” ắc quy, gắn động cơ trợ lực hoạt động tự phát. Tình trạng này đặt ra câu hỏi lớn về khoảng trống chính sách, cũng như trách nhiệm quản lý trong bối cảnh nhu cầu thực tiễn đang vượt lên trước quy định.

KHÔNG THỂ BỎ QUA SỨC LAO ĐỘNG NGƯỜI ĐẠP XÍCH LÔ

Trước tình trạng trên, TS Khương Duy Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho rằng cần nhìn nhận vấn đề một cách đầy đủ, thay vì chỉ đánh giá hiện tượng này dưới góc độ “vi phạm” hay “mất trật tự”.

TS Khương Duy Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia ý kiến, phản biện về hoạt động xe xích lô ở Hà Nội.

Theo ông Tạo, về bản chất, nếu xích lô được gắn động cơ điện công suất nhỏ, thì có thể được xếp vào nhóm xe gắn máy ba bánh chạy điện, loại phương tiện mà pháp luật hiện hành vẫn cho phép lưu thông, với điều kiện đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nhất định.

“Vấn đề không nằm ở việc có cho chạy hay không, mà là chúng ta đang cho phép loại phương tiện nào hoạt động trong không gian phố cổ, nơi có yêu cầu rất riêng về tổ chức giao thông,” ông Tạo nhấn mạnh.

Điều này đồng nghĩa, luật là khung chung, nhưng việc cho phép hay hạn chế lại phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng khu vực đô thị.

Xích lô "độ" điện, thệ thống trợ lực tung hoành trên phố cổ Hà Nội. Video: Hữu Tuấn.

Một điểm đáng chú ý trong phân tích của nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia là yếu tố con người, điều thường bị bỏ quên trong các tranh luận về quản lý.

Theo ông Tạo, việc gắn thêm động cơ điện trợ lực không chỉ là cải tiến kỹ thuật, mà còn là giải pháp cải thiện điều kiện lao động cho người đạp xích lô, những người phải làm việc trong điều kiện nắng nóng, vất vả.

“Đạp xe giữa mùa hè, mồ hôi nhễ nhại, thu nhập không đáng bao nhiêu. Việc có trợ lực điện giúp họ giảm sức, tăng hiệu suất lao động, đó là điều cần được nhìn nhận”, ông nói.

Từ góc độ xã hội, đây không đơn thuần là câu chuyện phương tiện, mà còn liên quan đến sinh kế và chất lượng sống của người lao động.

RỦI RO KHÔNG NẰM Ở BẢN CHẤT PHƯƠNG TIỆN, MÀ Ở QUẢN LÝ

Dù thừa nhận mặt tích cực, chuyên gia Khương Duy Tạo cũng cảnh báo: Nếu không có khung quản lý rõ ràng, xích lô điện hoàn toàn có thể trở thành yếu tố gây mất an toàn. Tuy nhiên, theo ông, rủi ro này có thể kiểm soát được bằng quy chuẩn kỹ thuật, thay vì cấm đoán.

Xích lô "độ" điện hoạt động trước khi được cơ quan chức năng Hà Nội chấp thuận thí điểm.

Ông Tạo đề xuất một số nguyên tắc như: Giới hạn tốc độ tối đa (ví dụ: 25 km/h trong phố cổ); Kiểm soát gia tốc, tránh tăng tốc đột ngột; Yêu cầu hệ thống phanh đạt tiêu chuẩn; Kiểm định chất lượng kỹ thuật phương tiện trước khi vận hành...

“Đây là trách nhiệm của cơ quan quản lý, chứ không thể để người dân tự lắp gì thì lắp”, ông Tạo nhấn mạnh.

Trước thực tế xích lô điện, xích lô lắp hệ thống trợ lực đã xuất hiện dù chưa được cấp phép thí điểm, ông Tạo thẳng thắn cho rằng không nên đổ lỗi hoàn toàn cho người dân.

“Người ta cần mưu sinh, cần giảm sức lao động, trong khi chính sách chưa theo kịp thì họ phải tự tìm cách thích nghi. Vấn đề là chúng ta đã phản ứng quá chậm”, ông nói.

Theo ông Tạo, thay vì xử phạt ồ ạt, cơ quan chức năng cần khẩn trương khảo sát thực tế các phương tiện đang hoạt động. Tổ chức đánh giá với sự tham gia của chuyên gia, nhà quản lý. Ban hành quy chuẩn kỹ thuật tạm thời trong thời gian ngắn (1–2 tháng). Từ đó điều chỉnh dần, hoàn thiện khung pháp lý.

“Cần làm ngay, làm nhanh, chứ không thể để thực tiễn chạy xa rồi mới đuổi theo”, TS Khương Duy Tạo nhấn mạnh.

Một vấn đề khác được đặt ra là chất lượng dịch vụ. Theo nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia, xích lô không chỉ là phương tiện mà còn là bộ mặt du lịch của Hà Nội, đặc biệt trong mắt du khách quốc tế. Do đó, bên cạnh tiêu chuẩn kỹ thuật, cần tổ chức lại lực lượng lái xe, tập huấn kỹ năng phục vụ, giao tiếp. Đặc biệt, cần phải xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, văn minh.

“Không thể để tình trạng ăn mặc nhếch nhác, ứng xử thiếu chuẩn mực mà vẫn phục vụ khách du lịch", ông Tạo nói.

Sự xuất hiện tự phát của xích lô điện tại phố cổ Hà Nội không chỉ là biểu hiện của “lộn xộn giao thông”, mà phản ánh rõ một thực tế: Nhu cầu xã hội đang đi nhanh hơn chính sách. Vấn đề đặt ra không phải là cấm hay cho, mà là quản thế nào để vừa an toàn, vừa nhân văn, vừa phù hợp thực tiễn.

Nếu không nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý và tổ chức quản lý, xích lô điện sẽ tiếp tục vận hành trong “vùng xám”, nơi rủi ro không đến từ bản thân phương tiện, mà từ sự chậm trễ của chính sách.

Hiện loại hình xích lô điện hoặc xích lô gắn động cơ trợ lực chưa được cấp phép hoạt động chính thức tại Hà Nội. Xích lô du lịch đang được quản lý theo mô hình truyền thống, với số lượng, tuyến hoạt động và điều kiện khai thác khá chặt chẽ.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều phương tiện đã tự ý “điện hóa”, hoạt động công khai mà chưa có bất kỳ khung pháp lý nào điều chỉnh.

Trong khi đó, đề xuất thí điểm xích lô điện tại Hà Nội mới chỉ dừng ở mức ý tưởng, chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Điều này đồng nghĩa với việc mọi hoạt động hiện tại đều nằm ngoài hành lang pháp lý.

Ông Nguyễn Tuyển, Trưởng Phòng Quản lý Vận tải và an toàn giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết: Tổng công ty Du lịch Hà Nội có đề xuất về việc thí điểm xe xích lô điện hoạt động trên địa bàn và Sở Xây dựng cũng đã có báo cáo với thành phố. Hiện đơn vị này đang tiến hành khảo sát, xây dựng phương án triển khai và đánh giá tính khả thi của dự án.

“Hiện chưa có chấp thuận về việc cho phép xe xích lô điện hoạt động trên địa bàn”, ông Tuyển nói và cho biết sẽ trao đổi với Phòng CSGT TP. Hà Nội về tình trạng phản ánh trên.

Thiên Tuấn

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/xich-lo-do-dien-tung-hoanh-o-pho-co-ha-noi-thuc-te-chay-truoc-thi-diem-post1613228.html