Xóa bỏ lời nguyền 'được mùa, mất giá' bằng tư duy kinh tế nông nghiệp

3 giờ trướcBài gốc

Sự kiện do Thường trực Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long tổ chức tại vườn nhãn ông Huỳnh Nhất Trí (xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long) hôm 3/6.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan chia sẻ về tư duy kinh tế nông nghiệp.

Từ bài học "trái cam, hạt lúa" đến mục tiêu tích hợp đa giá trị

Tại tọa đàm, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về mô hình phát triển tại các quốc gia nông nghiệp tiên tiến như Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Ông nhấn mạnh, tại các nước này, nông dân không chỉ dừng lại ở việc bán nông sản thô mà đã biết khai thác tối đa giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu từ vỏ cam, tinh dầu đến việc tích hợp các dịch vụ du lịch sinh thái.

Đối chiếu với các loại cây trồng chủ lực của Vĩnh Long như cam sành, dừa, khoai lang, ông chỉ ra rằng nghịch lý được mùa, mất giá tồn tại bấy lâu nay xuất phát từ việc nông dân vẫn chỉ bán cái mình có mà chưa tạo ra được các tầng giá trị mới. Theo nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, bản chất của việc chuyển đổi tư duy kinh tế nông nghiệp chính là thay đổi mục tiêu, không còn tập trung vào việc trồng được bao nhiêu tấn, bán được bao nhiêu sản lượng mà phải quan tâm đến việc thu được bao nhiêu tiền trên cùng một đơn vị diện tích và có bao nhiêu sản phẩm giá trị gia tăng được tinh chế từ chính những nông sản đó.

Nông dân đến từ các hợp tác xã, doanh nghiệp tham gia tọa đàm.

Để thực hiện bước chuyển mình này, ông Lê Minh Hoan nhận định, bên cạnh nỗ lực của nông dân, các cơ quan chức năng, đặc biệt là Hội nông dân địa phương cần có các chương trình cụ thể hỗ trợ bà con tiếp cận dữ liệu cây trồng và tín hiệu thị trường. Việc liên kết thành các hợp tác xã để "làm chung, bán chung" là yếu tố then chốt nhằm giảm chi phí sản xuất, tạo ra những vùng nguyên liệu quy mô lớn, đáp ứng tiêu chuẩn của các doanh nghiệp thu mua và xuất khẩu.

Song song đó, UBND tỉnh cần chủ động có chính sách mời gọi, kết nối các doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu để đóng vai trò dẫn dắt chuỗi giá trị. Hướng tới mục tiêu dài hạn, ông chia sẻ kỳ vọng người nông dân trở thành doanh nhân của đồng ruộng.

“Vĩnh Long xây dựng người nông dân chuyên nghiệp, trở thành những người quản trị tài nguyên: biết đất, biết nước, biết khí hậu và biết đọc thị trường. Khi đó, người nông dân không còn đơn thuần là người bán nông sản, mà trở thành doanh nhân của đồng ruộng, nghệ nhân của vùng đất và là người kiến tạo giá trị cho tương lai quê hương Vĩnh Long mới”, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nói.

Nông nghiệp Vĩnh Long khởi sắc sau hợp nhất

Với diện tích tự nhiên hơn 6.800 km² sau khi hợp nhất và quy mô dân số 3,4 triệu người, tỉnh Vĩnh Long mới đang sở hữu dư địa phát triển to lớn. Cấu trúc nông nghiệp của tỉnh mang tính đa dạng cao với những vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn như dừa, cây ăn trái đặc sản và lúa gạo chất lượng cao.

Đáng chú ý, ngành nông nghiệp địa phương đã có những bước chuyển mình rõ rệt trong giai đoạn vừa qua, với giá trị canh tác trên 1ha đất nông nghiệp năm 2025 ước đạt 240 triệu đồng, giá trị nuôi thủy sản đạt 550 triệu đồng/ha, tăng từ 1,2 đến 1,5 lần so với năm 2020.

Đại diện các chuyên gia trình bày tham luận.

Báo cáo tham luận tại tọa đàm, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cho thấy, toàn tỉnh có hơn 85.000 ha đã ứng dụng công nghệ cao và sản xuất sạch. Việc sử dụng drone, hệ thống tưới tự động và truy xuất nguồn gốc điện tử đang dần thay thế phương thức truyền thống. Bước đầu hình thành các mô hình nông nghiệp "hạnh phúc", kết hợp trải nghiệm "chữa lành" và du lịch tâm linh, giúp đa dạng hóa nguồn thu cho người dân.

Bên cạnh những lợi thế, Vĩnh Long đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn dự báo sẽ diễn biến phức tạp vào đầu năm 2026. Trước thực tế này, lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh người nông dân phải là chủ thể của sự thay đổi, trong đó hợp tác xã giữ vai trò liên kết và doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường.

Ông Huỳnh Nhất Trí nhận bảng tuổi cho cây nhãn từ nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan.

Để hiện thực hóa tầm nhìn nông nghiệp chuyên nghiệp, ngành chức năng tỉnh xác định sẽ tập trung hỗ trợ nông dân nắm bắt dữ liệu cây trồng và đẩy mạnh liên kết thành các hợp tác xã để làm chung, bán chung, giảm chi phí sản xuất. Việc xây dựng những vùng nguyên liệu lớn không chỉ đáp ứng nhu cầu chế biến, xuất khẩu mà còn tạo nền tảng để thu hút các doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu vào địa phương.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Vĩnh Long xác định tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại ngành theo hướng hiện đại, sinh thái. Trọng tâm sẽ là tổ chức lại sản xuất gắn với nông nghiệp tuần hoàn, phát thải thấp và từng bước tham gia thị trường tín chỉ carbon.

Long Vân

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/kinh-te/xoa-bo-loi-nguyen-duoc-mua-mat-gia-bang-tu-duy-kinh-te-nong-nghiep/20260604025716536