Xu hướng doanh nghiệp một người và tương lai tại Việt Nam

2 giờ trướcBài gốc

Đó là lý do mô hình OPC - One Person Company (công ty một người) đang phát triển rất mạnh trên thế giới. Tại Mỹ, Anh, Singapore, Estonia hay nhiều quốc gia châu Âu, việc một cá nhân lập công ty riêng để kinh doanh, sáng tạo nội dung, phát triển phần mềm, tư vấn, đầu tư, bán hàng toàn cầu hay vận hành startup công nghệ đã trở nên cực kỳ phổ biến.

Một người có thể viết sách, làm khóa học, bán hàng xuyên biên giới, làm AI, lập trình, thiết kế, làm truyền thông, đầu tư, hay vận hành một thương hiệu toàn cầu. Mà không cần bộ máy cồng kềnh.

AI đang khiến điều này diễn ra nhanh hơn bao giờ hết. Một người hôm nay có thể dùng AI như trợ lý, kế toán, thư ký, marketer, designer, dịch giả, nhân viên chăm sóc khách hàng, thậm chí là cộng sự chiến lược. Nói cách khác, AI đang tạo ra “siêu năng lực” cho từng cá nhân. Và vì thế, kỷ nguyên của OPC đang đến.

Thật ra, Việt Nam cũng đã có mô hình gần giống OPC từ lâu: Công ty TNHH một thành viên. Luật Doanh nghiệp Việt Nam cho phép một cá nhân sở hữu doanh nghiệp với tư cách pháp nhân độc lập và chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp.

Số lượng doanh nghiệp thành lập mới tại Việt Nam vẫn rất lớn mỗi năm, cho thấy tinh thần khởi nghiệp của người Việt rất mạnh. Nhưng vấn đề là chúng ta vẫn chưa thật sự nhìn OPC như một xu hướng phát triển chiến lược của nền kinh tế tri thức.

Ở Việt Nam, rất nhiều người vẫn nghĩ:“công ty lớn mới là thành công”. Nên nhiều startup vừa thành lập đã muốn thuê văn phòng to, tuyển thật nhiều người, xây bộ máy thật lớn, và “trông cho giống doanh nghiệp”. Trong khi thế giới đang đi theo hướng ngược lại "LEAN" - tinh gọn. Hiệu quả hơn số lượng. Tốc độ hơn hình thức. Tri thức hơn tài sản hữu hình.

Ngày nay, một YouTuber, một tác giả, một lập trình viên, một chuyên gia AI, một người bán hàng online, một người làm podcast, một nhà đào tạo, hoặc một người viết newsletter… đều có thể là một OPC toàn cầu. Họ không sở hữu nhà máy lớn. Nhưng sở hữu tri thức, thương hiệu cá nhân, dữ liệu, cộng đồng, và khả năng sáng tạo. Đó chính là nền kinh tế tri thức và kinh tế sáng tạo mà thế giới đang bước vào.

Việt Nam có tiềm năng rất lớn cho OPC. Bởi người Việt thông minh, nhanh thích nghi, chịu khó, sáng tạo, và có tinh thần kinh doanh mạnh. Đặc biệt, thế hệ trẻ hôm nay rất khác. Họ không còn muốn làm việc cả đời trong một tổ chức cố định. Họ muốn tự do hơn, sáng tạo hơn, linh hoạt hơn, và được làm điều mình yêu thích. Điều đó sẽ tạo ra làn sóng OPC rất mạnh trong 10-20 năm tới.

Tuy nhiên, để OPC phát triển, Việt Nam cần thay đổi rất nhiều.

Thứ nhất, phải thay đổi tư duy quản lý. Không thể dùng tư duy quản lý công ty truyền thống để quản lý nền kinh tế số. Một người làm việc toàn cầu qua Internet không thể bị trói buộc bởi quá nhiều thủ tục hành chính kiểu cũ.

Thứ hai, cần có hệ sinh thái hỗ trợ OPC như thanh toán số, thuế minh bạch, pháp lý đơn giản, bảo hộ sở hữu trí tuệ, logistics, và hạ tầng AI.

Thứ ba, quan trọng nhất là phải thúc đẩy khuyến học và khuyến đọc. Vì trong thời đại OPC, tài sản lớn nhất không còn là đất đai hay máy móc. Tài sản lớn nhất là TRI THỨC. Một người đọc nhiều,học nhiều,biết dùng AI, biết ngoại ngữ, biết công nghệ,l có thể tạo ra giá trị gấp hàng chục lần trước đây.

Tôi cho rằng OPC sẽ là một trong những động lực quan trọng của kinh tế Việt Nam tương lai. Nó giúp giải phóng sức sáng tạo cá nhân, giảm phụ thuộc vào bộ máy lớn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, và tạo ra hàng triệu “doanh nghiệp trí tuệ”.

Trong tương lai, một quốc gia mạnh không phải là quốc gia chỉ có nhiều tập đoàn lớn. Mà là quốc gia có hàng triệu công dân sáng tạo,có khả năng tự học, tự làm chủvà tự tạo ra giá trị toàn cầu. Có thể vài năm nữa, một cậu sinh viên ngồi ở Huế, một cô gái ở Cần Thơ, hay một người làm việc tại Đắk Lắk cũng có thể điều hành một OPC phục vụ khách hàng toàn thế giới.

(*) Chủ tịch Công ty Sách Thái Hà

TS. Nguyễn Mạnh Hùng (*)

Nguồn DNSG : https://doanhnhansaigon.vn/xu-huong-doanh-nghiep-mot-nguoi-va-tuong-lai-tai-viet-nam-336598.html