Robot "Shiguang S1" trình diễn nấu ăn tại Vũ Hán hôm 20/5. Ảnh: CLS.
Robot không chỉ phục vụ công nghiệp, mà sẽ trở thành “bạn đồng hành” trong đời sống gia đình. Năm 2026 sắp đi qua một nửa, logic phát triển của lĩnh vực AI hiện thân (embodied AI) đang trải qua một bước ngoặt lịch sử sâu sắc.
Hai năm trước, thứ mà giới công nghệ và thị trường vốn thích nhất là những màn nhào lộn, múa may của robot Atlas hay Unitree, tức cuộc vui thuộc về phòng thí nghiệm. Nhưng hiện nay, mâu thuẫn cốt lõi trong ngành đã âm thầm chuyển từ “có chế tạo được hay không” sang “làm thế nào để bước vào từng gia đình”.
Khi các mô hình AI lớn khai thông hoàn toàn “mạch nhận thức” của robot, trao cho thân xác thép “linh hồn”, robot gia đình Trung Quốc cuối cùng đã bước tới đêm trước của sự bùng nổ mà giới truyền thông gọi là "Thời khắc iPhone" của robot gia đình.
Các tập đoàn lớn nhập cuộc
Sự thay đổi xu hướng luôn thể hiện đầu tiên ở dòng chảy nhân tài và dòng tiền nóng. Mới đây, startup AI hiện thân hướng tới người tiêu dùng có tên Beta Infinity tuyên bố đã hoàn tất vòng gọi vốn “seed+” trị giá hàng trăm triệu nhân dân tệ (NDT).
Đứng sau thương vụ này là một dàn nhà đầu tư hùng hậu: quỹ Shengqu Taihe có sự tham gia của Zhejiang Century Huatong Group cùng Heli Capital dẫn đầu vòng gọi vốn; ngoài ra còn có các tên tuổi lớn như Nanshan Strategic Emerging Industries Investment và Yida Capital.
Vì sao giới đầu tư lại đặt cược mạnh vào một startup? Câu trả lời nằm ở đội ngũ sáng lập. Đây là công ty mang đậm “gen Big Tech” ngay từ cốt lõi.
Nhà sáng lập Lưu Vũ Long (Liu Wulong) từng là lãnh đạo nhóm kỹ sư mô hình lớn tại Huawei, đồng thời là giám đốc phòng thí nghiệm AI trẻ nhất của Huawei, từng tham gia sâu vào quá trình phát triển hệ thống lái tự động ADS 2.0. Còn đồng sáng lập Đào Soái (Tao Shuai) từng là giám đốc thuật toán AI phụ trách tìm kiếm và thương mại hóa tại ByteDance.
Bộ đôi cựu lãnh đạo “Huawei + ByteDance” này phát đi một tín hiệu rất rõ ràng: Ngành robot gia đình đã rời khỏi giai đoạn “khai hoang học thuật”, chính thức bước vào cuộc chiến công nghệ và kỹ thuật quy mô lớn với ngưỡng cực cao.
“Năng lực kỹ thuật hệ thống và sản xuất phần cứng của Huawei” cộng với “kinh nghiệm tối ưu thuật toán người dùng đại chúng của ByteDance” đang tạo ra một cú đánh đối với mô hình phát triển robot truyền thống.
Khi những người thực sự hiểu sức mạnh tính toán, hiểu kỹ thuật và hiểu người tiêu dùng Trung Quốc bước vào phòng khách, đồng hồ đếm ngược thương mại hóa robot gia đình đã chính thức khởi động.
Robot "OneModel 1.7" - mô hình AI tự nghiên cứu giúp robot hiểu và hành động trong thế giới thực do OneRobotics phát triển. Ảnh: Sina.
“Quản gia AI” bắt đầu cạnh tranh… nấu ăn
Ấn tượng cố hữu của công chúng về robot thường vẫn chỉ là robot hút bụi hoặc “đồ chơi thép đắt đỏ”. Nhưng tới năm 2026, phản ứng hóa học giữa phần mềm và phần cứng đang tái định nghĩa giới hạn năng lực robot.
Ở phần “bộ não”, rào cản hiểu biết đang bị triệt để phá vỡ. Gần đây, OneRobotics đã công bố mô hình hành động thế giới do công ty tự phát triển mang tên "OneModel 1.7".
Đây được xem là bước đột phá mang tính cột mốc của ngành: trong bộ đánh giá tiêu chuẩn AI hiện thân LIBERO, tỷ lệ thành công trung bình của mô hình đạt tới 99%.
Điều đó đồng nghĩa robot không còn chỉ là “con rối lập trình sẵn”, mà thực sự bắt đầu có khả năng hiểu quy luật vận hành của thế giới vật lý và đưa ra quyết sách.
"OneModel 1.7" dẫn đầu các mô hình về tỉ lệ thành công trung bình của chỉ số LIBERO Benchmark. Ảnh: Sohu.
Ở phần “cơ thể”, robot thực sự đã bắt đầu làm việc. Tại Vũ Hán, robot đa năng dành cho gia đình đầu tiên của Trung Quốc mang tên “Shiguang S1” (Thập Quang S1) đã chính thức ra mắt. Robot này do công ty Jijia Vision của Hồ Bắc phối hợp với Liên minh Robot Hình người Hồ Bắc phát triển.
Nó không biểu diễn nhào lộn trên sân khấu ra mắt, mà đeo tạp dề và trình diễn trơn tru làm các công việc như nấu ăn, giặt đồ, gấp quần áo…
Đây là bước chuyển mang tính biểu tượng. “Shiquang S1” cho thấy robot đang rời khỏi “thời đại tiểu não biểu diễn” tập trung vào cân bằng chuyển động, để bước vào “thời đại đại não” – robot thật sự giúp con người làm việc nhà.
Theo thông tin công bố, 100 robot “Shiquang S1” đầu tiên sẽ được đưa vào các khu căn hộ tại Vũ Hán để thử nghiệm công khai với người dùng thật.
Khi robot bắt đầu thật sự rửa rau, nấu ăn và gấp áo sơ mi, quá trình thương mại hóa robot gia đình đã rời khỏi các slide PowerPoint để tiến vào cuộc sống “cơm áo gạo tiền”.
Doanh thu tăng bùng nổ
Nếu sự tăng tốc của startup là mở đất khai hoang, thì động thái của các ông lớn chính là tín hiệu báo trước trận chiến cuối cùng.
Ngày 20/5, UBTECH Robotics đã tung ra “bom tấn”: CEO Chu Kiếm (Zhou Jian) chính thức công bố thương hiệu robot hình người tiêu dùng mới mang tên “UWORLD”.
Poster tuyên truyền ra mắt sản phẩm UWORLD của UBTECH. (dòng chữ bên dưới: Từ nay về sau mãi không cô đơn".
Đằng sau bước chuyển mình này là những con số tài chính cực kỳ mạnh. Theo báo cáo tài chính năm 2025 của UBTECH: Tổng doanh thu vượt 2,001 tỷ NDT, tăng 53,3%; biên lợi nhuận gộp tăng thêm 9 điểm phần trăm lên 37,7%.
Đáng chú ý nhất là doanh thu robot hình người AI hiện thân cỡ lớn đạt 820 triệu NDT, tăng vọt 2.203,7%, trở thành nguồn thu lớn nhất của công ty. Doanh số cộng dồn của dòng sản phẩm này trong năm 2025 đạt 1.079 robot, tăng tới 35.866,7% so với năm trước.
Loạt con số này được xem là mang tính “hiện tượng” trong ngành robot hình người toàn cầu. UBTECH hiện là doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới đạt mức giao hàng hơn 1.000 robot hình người AI hiện thân kích thước đầy đủ trong một năm, đồng thời cũng là công ty duy nhất hiện nay làm được điều đó.
Trong khi nhiều hãng xe điện mới còn vật lộn với lợi nhuận, UBTECH thông qua việc đưa robot vào “đi làm trong nhà máy” – chẳng hạn huấn luyện trên dây chuyền sản xuất xe năng lượng mới – đã xây dựng được mô hình thương mại hóa B2B quy mô lớn.
Sự ra đời của thương hiệu “UWORLD” không phải ý tưởng bốc đồng, mà là kết quả của chiến lược “tràn xuống thị trường tiêu dùng”. Tăng trưởng mạnh ở mảng doanh nghiệp giúp UBTECH có dòng tiền dồi dào để hoàn thành bước nhảy ba cấp: Sản xuất công nghiệp, dịch vụ thương mại và đồng hành trong gia đình.
Mang theo độ ổn định và chuỗi cung ứng được rèn luyện từ môi trường nhà máy để tiến vào thị trường tiêu dùng, tham vọng của UBTECH đối với khách hàng cá nhân đang tăng rất mạnh.
UBTECH ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với nền tảng dịch vụ gia đình Tian'e Daojia để đưa robot hình người vào làm dịch vụ gia đình. Ảnh: Sohu.
Trận chiến cuối cùng
Năm 2026, ngành robot gia đình Trung Quốc đã hoàn toàn rời khỏi giai đoạn “bản vẽ trên PowerPoint”, bước vào cuộc chiến sản xuất hàng loạt thực sự. Nhưng điều đó có đồng nghĩa robot gia đình sẽ ngay lập tức bước vào phòng ngủ của mọi người? “Trước bình minh”, ngành vẫn còn phải vượt qua hai ngọn núi lớn:
Đầu tiên là “vực thẳm chi phí”. Ví dụ robot “Shiguang S1” có thể nấu ăn và giặt đồ hiện có đơn giá khoảng 200.000 NDT mỗi con, nên trước mắt chỉ phù hợp với giới giàu có. Tuy nhiên, công ty phát triển tuyên bố mục tiêu đến năm 2027 sẽ giảm giá xuống dưới 100.000 NDT.
UBTECH hiện là doanh nghiệp đầu tiên và duy nhất trên thế giới đạt mức giao hàng hơn 1.000 robot hình người AI hiện thân kích thước đầy đủ trong một năm. Ảnh: Sohu.
Trung Quốc sở hữu chuỗi cung ứng cơ điện và điện tử tiêu dùng hoàn chỉnh và lớn nhất thế giới. Một khi đạt được quy mô sản xuất lớn, “vũ khí chi phí” sẽ trở thành lá bài mạnh nhất giúp doanh nghiệp Trung Quốc thống trị toàn cầu.
Thứ hai là “an toàn mềm”. Khi một thân máy thép nặng mấy chục kg bước vào môi trường gia đình đông đúc có người già, trẻ em và thú cưng, bất kỳ lỗi logic nào cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.
Cơ chế điều khiển mềm dẻo và hệ thống dự phòng an toàn tuyệt đối sẽ quyết định robot nào có thể trụ lại trong phòng khách gia đình. Nếu 10 năm qua là thời đại vàng của smartphone, thì 10 năm tới chắc chắn sẽ là đại dương của AI hiện thân.
Trước thị trường tiêu dùng trị giá hàng nghìn tỷ USD, dù là startup tăng trưởng thần tốc hay các tập đoàn niêm yết lớn, tất cả đều đang chạy hết tốc lực để giành lấy “chiếc chìa khóa” mở cửa hàng triệu gia đình.
Với sự kết hợp sức mạnh tính toán và thuật toán, một “kỷ nguyên siêu thiết bị đầu cuối mới” với không gian tưởng tượng lớn gấp 10 lần ô tô thông minh đang đến gần.