Chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được UBND tỉnh Khánh Hòa xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của năm 2026. Nhằm xử lý dứt điểm các tồn tại trong công tác chống khai thác IUU, UBND tỉnh đã có những chỉ đạo cụ thể đối với các đơn vị, địa phương về những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.
Kết quả tích cực
Những năm qua, tỉnh xác định công tác chống khai thác IUU, gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhằm phát triển bền vững ngành Thủy sản. Tỉnh đã tập trung thực hiện các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU giao và đạt được nhiều kết quả tích cực. Toàn tỉnh có 5.103/5.103 tàu cá đã được đăng ký, cấp phép và cập nhật lên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase); 100% tàu cá từ 15m trở lên lắp thiết bị giám sát hành trình, cấp giấy phép an toàn vệ sinh thực phẩm... Đối với những tàu cá trễ hạn giấy phép khai thác, UBND tỉnh giao cho các địa phương yêu cầu chủ tàu thực hiện thủ tục để bảo đảm điều kiện hoạt động. Công tác quản lý tàu ra và cảng, sản lượng khai thác, truy xuất nguồn gốc... được thực hiện chặt chẽ. Trên địa bàn tỉnh không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, không có tàu mất kết nối Hệ thống quản lý, giám sát từ camera (VMS) hoặc vượt ranh giới khai thác. Các hành vi vi phạm IUU cũng được UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xác minh, xử lý nghiêm.
Lực lượng kiểm ngư địa phương kiểm tra, hướng dẫn công tác chống khai thác IUU đối với lao động trên tàu cá.
Theo ông Lê Đình Khiêm - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, dù được Ban Chỉ đạo IUU quốc gia đánh giá cao trong công tác chống khai thác IUU, tuy nhiên để phát triển bền vững ngành Thủy sản, nhiệm vụ này cần tiếp tục được tập trung thực hiện. Sau đợt thanh tra lần thứ 5 tại Việt Nam (từ ngày 10 đến 19-3), Đoàn thanh tra của EC đưa ra một số khuyến nghị: Phải xác định hành vi tháo niêm phong, kẹp chì, tháo, gửi thiết bị VMS trên tàu cá là vi phạm chống khai thác IUU nghiêm trọng; tăng cường quản lý, giám sát hoạt động tàu cá, kể cả tàu đang neo đậu trên bờ; xử lý nghiêm vi phạm; kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc hải sản khai thác... Trên cơ sở đó, UBND tỉnh yêu cầu cần xử lý dứt điểm các tồn tại, triển khai hiệu quả, thực chất các nhiệm vụ về chống khai thác IUU, hướng tới phát triển thủy sản bền vững.
Những nhiệm vụ trọng tâm
Để thực hiện quyết liệt, hiệu quả công tác chống khai thác IUU, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch xử lý dứt điểm các tồn tại. Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương mở đợt cao điểm, kiên quyết xử lý nghiêm, triệt để các hành vi vi phạm IUU; ngăn chặn, không để phát sinh tàu cá khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài... Tỉnh đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu và các tổ chức, cá nhân liên quan. Việc triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU phải thường xuyên, toàn diện, đồng bộ gắn với phát triển bền vững ngành Thủy sản. Trên cơ sở nhiệm vụ, sản phẩm và thời hạn cụ thể, UBND tỉnh phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cơ quan, đơn vị nhằm khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, thiếu sót trong công tác chống khai thác IUU.
Tàu cá cập cảng Ninh Chử.
Theo ông Lê Đình Khiêm, UBND tỉnh đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp cấp bách cho toàn bộ các khâu trong công tác chống khai thác IUU. Trong đó, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định mới về thiết bị giám sát hành trình, nhật ký khai thác, thu mua điện tử (elogbook), hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), đăng ký và xóa đăng ký tàu cá, tàu phục vụ nuôi trồng thủy sản... Công tác quản lý đội tàu phải bảo đảm 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động; kiểm soát, xử lý nghiêm tàu cá không đủ điều kiện. Đồng thời, giám sát chặt chẽ hoạt động tàu cá từ rời, cập cảng, xuất nhập bến đến đến hoạt động trên biển để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm IUU. Bên cạnh đó, chú trọng thực hiện công tác truy xuất nguồn gốc hải sản khai thác.
Đặc biệt, kiên quyết ngăn chặn, không để tàu cá, ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài cũng như xử lý nghiêm các hành vi vi phạm IUU. Trong đó, xử lý dứt điểm các trường hợp tàu cá mất kết nối thiết bị VMS, các trường hợp mua bán, chuyển nhượng tàu cá không thực hiện sang tên, đổi chủ theo quy định; xử lý dứt điểm các sai phạm đối với doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vào thị trường châu Âu; điều tra, truy tố, xử lý nghiêm khắc các hành vi liên quan đến môi giới đưa tàu cá, ngư dân khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; gửi, vận chuyển thiết bị giám sát hành trình tàu cá...
HẢI LĂNG