Xử lý hơn 3.600 cơ sở vi phạm, hàng chục tấn thực phẩm bẩn bị triệt phá

6 giờ trướcBài gốc

Từ thực tế xử lý hơn 3.600 cơ sở vi phạm và hàng chục tấn thực phẩm bẩn bị triệt phá, câu chuyện bảo đảm an toàn thực phẩm vẫn đặt ra nhiều thách thức lớn, đòi hỏi những giải pháp căn cơ, quyết liệt và đồng bộ hơn nữa.

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 (diễn ra từ ngày 15-4 đến 15-5) được triển khai với tinh thần chủ đạo: “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.

Điểm sáng của chiến dịch năm nay chính là sự kích hoạt đồng bộ, chặt chẽ của cơ chế phối hợp liên ngành. Ở tuyến Trung ương, 5 đoàn kiểm tra liên ngành do các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương chủ trì đã trực tiếp làm việc tại 10 tỉnh, thành phố trọng điểm, kiểm tra sâu sát tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh lớn. Tại các địa phương, tinh thần nhập cuộc cũng diễn ra vô cùng khẩn trương khi thiết lập được tới 3.392 đoàn kiểm tra các cấp, kéo dài từ tuyến tỉnh đến tận các xã, phường.

Đoàn kiểm tra liên ngành về công tác an toàn vệ sinh thực phẩm số 01 của thành phố Hà Nội kiểm tra thức ăn lưu mẫu tại một cơ sở. Ảnh: Mai Hoa

Kết quả bước đầu cho thấy nỗ lực rất lớn khi ngành Y tế kiểm soát tốt các bếp ăn tập thể, trường học; ngành Nông nghiệp và Môi trường thực hiện tốt việc lấy mẫu giám sát nông, thủy sản; trong khi ngành Công Thương và lực lượng Công an rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các đầu mối có dấu hiệu vi phạm.

Bên cạnh những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động, bức tranh toàn cảnh từ kết quả kiểm tra cũng mang lại không ít nỗi lo. Theo số liệu tổng hợp chưa đầy đủ từ 34 tỉnh, thành phố và các đoàn Trung ương, trong tổng số 62.052 cơ sở được tiến hành kiểm tra, cơ chức năng đã phát hiện tới 5.749 cơ sở vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (chiếm tỷ lệ 9,26%).

Kiên quyết không nương tay với thực phẩm bẩn, các đoàn liên ngành đã lập biên bản xử lý 3.687 cơ sở, áp dụng hình thức phạt tiền với tổng số tiền xử phạt hành chính lên tới hơn 22,4 tỷ đồng. Đáng chú ý, 29 cơ sở đã bị đình chỉ hoạt động, 7 cơ sở bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và 17 trường hợp có dấu hiệu hình sự nghiêm trọng đã bị chuyển thẳng hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật.

“Chiến dịch” cũng đã kịp thời ngăn chặn và tịch thu 15 tấn hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, bao gồm nhiều loại da bì lợn, xúc xích, thực phẩm đông lạnh và bánh kẹo. Tổng trị giá sản phẩm bị tiêu hủy lên tới hơn 3,3 tỷ đồng với hàng loạt mặt hàng không bảo đảm chất lượng, hết hạn sử dụng như chân gà, mực đông lạnh, nui chiên giòn cho đến các loại bánh, mì ăn liền, cơm cháy và nước si rô ép.

Đặc biệt, qua 1.821 mẫu được kiểm nghiệm nghiêm ngặt tại phòng thí nghiệm (labo), phát hiện 25 mẫu không đạt (chiếm 1,37%). Đáng báo động hơn, trong số 17.419 mẫu thực hiện xét nghiệm nhanh tại chỗ đối với thức ăn đường phố và dịch vụ ăn uống, có tới 1.330 mẫu cho kết quả không đạt (chiếm tỷ lệ 7,6%). Dù các mẫu test nhanh về hàn the, formol hay độ sạch dụng cụ tại nhiều bếp ăn lớn cho kết quả âm tính, nhưng tỷ lệ không đạt ở các mẫu xét nghiệm nhanh nói chung vẫn là một lời cảnh báo nghiêm túc về điều kiện vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ và quy trình chế biến.

Mặc dù đợt cao điểm đã gặt hái được những kết quả rất cụ thể, nhưng Cục An toàn thực phẩm cũng thẳng thắn nhìn nhận, số lượng cơ sở được kiểm tra mới chỉ phản ánh được một phần tình hình thực tế. Tại các địa phương, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, hộ gia đình kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố là cực kỳ lớn và luôn biến động. Việc kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn chưa đồng đều và triệt để.

Kiểm tra đột xuất tại một cơ sở, phát hiện nhiều vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm. Ảnh: Mai Hoa

Khảo sát thực tế từ các đoàn kiểm tra cho thấy, các hành vi vi phạm chủ yếu vẫn tập trung vào điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị dụng cụ thô sơ; hồ sơ pháp lý và chứng từ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu bị buông lỏng; quy trình kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn tại các cơ sở nhỏ lẻ chưa được thực hiện nghiêm túc. Bên cạnh đó, tình trạng thực phẩm cận hạn, hết hạn được trà trộn, việc tự kiểm tra tự giám sát của doanh nghiệp còn mang tính đối phó.

Đáng quan ngại, sự bùng nổ của các mô hình kinh doanh thực phẩm trực tuyến trên môi trường mạng và việc quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe sai sự thật trên các nền tảng mạng xã hội đang diễn biến rất phức tạp, gây bức xúc trong dư luận nhưng lại cực kỳ khó quản lý. Trong khi đó, việc áp dụng chế tài xử phạt hành chính đối với khối dịch vụ nhỏ lẻ, hàng rong gặp rất nhiều rào cản do các cơ sở này không có địa điểm cố định, dẫn đến tỷ lệ các đoàn kiểm tra phải áp dụng hình thức "nhắc nhở" thay vì xử phạt vẫn còn ở mức cao (với 2.045 cơ sở).

Nhìn về nội tại, năng lực quản lý an toàn thực phẩm tại tuyến xã, phường vẫn là một "điểm nghẽn". Lực lượng cán bộ làm công tác này chủ yếu là kiêm nhiệm, mỏng về số lượng trong khi khối lượng công việc quá lớn. Các trang thiết bị, phương tiện phục vụ test nhanh, kinh phí dành cho việc lấy mẫu kiểm nghiệm chuyên sâu và giám sát thường xuyên tại cơ sở còn rất eo hẹp.

Từ kết quả của Tháng hành động năm 2026, để công tác bảo đảm an toàn thực phẩm không rơi vào tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”, các cấp, ngành cần chuyển trạng thái từ kiểm tra cao điểm sang giám sát thường xuyên, liên tục.

Trước hết, cần tăng cường hơn nữa vai trò chủ đạo, vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan điều tra chuyên ngành như Công an, Hải quan để đấu tranh, triệt phá tận gốc các đường dây buôn lậu, làm hàng giả, thực phẩm bẩn thẩm lậu qua biên giới. Đối với các đô thị lớn như Hà Nội, cần tiếp tục đa dạng hóa các hình thức thông tin truyền thông, hướng mạnh về cơ sở, giúp người tiêu dùng nhận biết, tẩy chay thực phẩm bẩn và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật của người sản xuất.

Bên cạnh đó, nhà nước cần có chính sách đầu tư thích đáng cho y tế cơ sở; tăng cường trang thiết bị test nhanh, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ bám địa bàn. Có như vậy, chúng ta mới nâng cao được khả năng phát hiện sớm, cảnh báo nhanh và ngăn chặn từ xa các nguy cơ mất an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi chính đáng của nhân dân.

Mai Hoa

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/xu-ly-hon-3-600-co-so-vi-pham-hang-chuc-tan-thuc-pham-ban-bi-triet-pha-976135.html