Cơ quan chức năng và người dân thả cá thể động vật hoang dã về rừng. Ảnh: Lê Quốc
Xã Yên Nhân là địa bàn có gần 19ha rừng, trong đó có Vườn quốc gia Xuân Liên với nhiều ĐVHD quý hiếm. Để bảo vệ ĐVHD và đa dạng sinh học, thời gian qua, Công an xã Yên Nhân đã tham mưu cấp ủy, chính quyền chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật của các tầng lớp Nhân dân về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ ĐVHD và môi trường sống; các quy định của pháp luật về xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển, tàng trữ, buôn bán, nuôi nhốt các loại ĐVHD. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động, đã từng bước thay đổi nhận thức, thói quen nuôi nhốt, săn bắt ĐVHD của người dân.
Cùng với công tác tuyên truyền, Công an xã cũng phối hợp với lực lượng kiểm lâm thường xuyên tuần tra, kiểm soát tại rừng tự nhiên, chợ dân sinh, nhà hàng, quán ăn, điểm du lịch... trên địa bàn để phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Trong đó tập trung vào các hành vi săn bắn, đặt bẫy, sử dụng lưới, keo dính, thiết bị phát âm thanh để dụ bẫy ĐVHD, chim trời.
Thượng úy Lê Văn Đức, Công an xã Yên Thọ cho biết: Địa bàn xã có diện tích rừng lớn, nhiều khu vực giáp ranh, các đối tượng thường lợi dụng đêm tối hoặc thời điểm vắng người để đặt bẫy, săn bắt ĐVHD. Vì vậy, lực lượng công an xã đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng kế hoạch phối hợp với kiểm lâm địa bàn, tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, kiên quyết không để hình thành "điểm nóng”.
Thanh Hóa là tỉnh có diện tích rừng tự nhiên lớn, với hơn 393 nghìn ha, được ví như một “kho báu” về đa dạng sinh học của khu vực Bắc Trung bộ. Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 1.800 loài ĐVHD sinh sống, trong đó nhiều loài quý hiếm, có giá trị cao về khoa học và bảo tồn. Mặc dù lực lượng chức năng vào cuộc quyết liệt, song vẫn còn tình trạng một số đối tượng có hành vi săn bắt, vận chuyển, buôn bán ĐVHD. Một số đối tượng vì lợi ích trước mắt đã bất chấp quy định của pháp luật, sử dụng các phương tiện, công cụ cấm để bẫy, bắt động vật mang tính tận diệt; quảng cáo, rao bán sản phẩm từ động vật rừng trên mạng xã hội... Những hành vi này không chỉ làm cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, gây bức xúc trong Nhân dân.
Trước thực trạng đó, trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Công an và UBND tỉnh, Công an Thanh Hóa đã mở nhiều đợt cao điểm tuyên truyền, kiểm tra, truy quét, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Công an các đơn vị, địa phương tăng cường nắm tình hình, chủ động phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương cùng lực lượng chức năng ở cơ sở rà soát các tuyến, địa bàn trọng điểm. Qua đó, nhiều vụ việc liên quan đến săn bắt, vận chuyển, tàng trữ ĐVHD nguy cấp, quý hiếm đã được phát hiện, xử lý kịp thời.
Cùng với đó, lực lượng công an trong tỉnh đặc biệt chú trọng tuyên truyền và vận động người dân, thông qua hệ thống loa truyền thanh, các buổi sinh hoạt cộng đồng, sinh hoạt chi bộ, họp xóm, các tổ tự quản và trên các phương tiện truyền thông, trang mạng xã hội. Tổ chức treo băng rôn, khẩu hiệu, áp phích, cắm biển báo tại khu vực công cộng như chợ, nhà văn hóa và địa bàn có nguy cơ xảy ra hành vi bẫy, bắt ĐVHD... Bên cạnh đó, đẩy mạnh truy quét, kiểm tra hành chính tại cơ sở kinh doanh nhà hàng, quán ăn, cơ sở thu mua nông - lâm sản; kịp thời phát hiện hành vi tàng trữ, kinh doanh trái phép ĐVHD.
Với quyết tâm và sự vào cuộc quyết liệt, trong năm 2025 và 3 tháng đầu năm 2026, Công an tỉnh Thanh Hóa cùng các lực lượng chức năng đã tiếp nhận gần 50 cá thể là ĐVHD, động vật nguy cấp quý hiếm do quần chúng Nhân dân trên địa bàn giao nộp, cùng hàng trăm vũ khí, vật liệu là dụng cụ săn bắt ĐVHD. Công an tỉnh cũng đã khởi tố 2 vụ với 5 bị can liên quan đến bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm; phát hiện, xử lý hành chính 29 vụ.
“Cuộc chiến” chống săn bắt, buôn bán trái phép ĐVHD vẫn còn nhiều gian nan và thách thức. Để nhiệm vụ này đạt hiệu quả thực chất và bền vững, ngoài quyết tâm và nỗ lực của lực lượng công an, rất cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa của các cấp, các ngành. Nhưng trên hết, đó chính là ý thức tự giác và trách nhiệm của mỗi người dân. Chỉ khi cộng đồng nói không với các sản phẩm từ ĐVHD, khi mỗi công dân đều là một người bảo vệ rừng, thì sự bình yên của đại ngàn mới thực sự được giữ vững.
Lê Quốc