Xuân về trên bản Dao Thống Nhất

2 giờ trướcBài gốc

Các gia đình chuẩn bị mâm cỗ cúng gia tiên vào ngày Tết.

Lưu giữ bản sắc văn hóa truyền thống

Khác với sự rộn ràng, tấp nập của Tết ở đô thị, Tết người Dao mang nhịp điệu chậm rãi, ấm cúng. Mọi hoạt động chuẩn bị đón Tết đều được các gia đình, dòng họ cùng chung tay, thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng. Tại gia đình chị Bàn Thị Luyến ở tổ 9, phường Thống Nhất tấp nập người ra vào, tiếng cười rộn vang khắp gian nhà. Trong tiếng nói cười rộn rã, mùi hương bánh trái lan tỏa, tạo nên không khí sum vầy, đầm ấm.

Chị Luyến chia sẻ: “Tết đến là dịp để mọi người cùng ôn lại công việc của một năm. Các bậc cao niên sẽ kể cho con cháu nghe những phong tục, nghi lễ cổ truyền, nhắc nhở thế hệ trẻ gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Với người Dao, Tết còn là dịp để bà con trong bản thăm hỏi, chúc nhau sức khỏe, mùa màng tốt tươi, cuộc sống no ấm. Trong niềm vui đón năm mới, mỗi người Dao đều cảm nhận rõ hơn sự gắn kết cộng đồng và niềm tự hào về bản sắc văn hóa truyền thống được trao truyền qua bao thế hệ.

Người Dao tổ 9, phường Thống Nhất trao đổi thông tin, nắm bắt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Tết của người Dao ở phường Thống Nhất thường diễn ra vào đầu tháng 12 âm lịch kéo dài đến Tết Nguyên đán cổ truyền. Trong những ngày Tết, người Dao phường Thống Nhất khoác lên mình những bộ trang phục được thêu tay công phu với các hoa văn tinh xảo và những gam màu đỏ, đen, trắng mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.

Theo quan điểm của đồng bào Dao, màu đỏ tượng trưng cho may mắn và sức sống, màu đen thể hiện sự bền bỉ, gắn bó với đất trời. Ngoài ra, đàn ông Dao mặc áo chàm giản dị nhưng chỉnh tề, thể hiện sự trang nghiêm khi tham gia các nghi lễ đầu năm. Việc mặc trang phục truyền thống trong dịp Tết không chỉ là thói quen mà còn là niềm tự hào, là cách người Dao khẳng định bản sắc dân tộc giữa đời sống hiện đại.

Điểm độc đáo và thiêng liêng nhất trong Tết người Dao ở phường Thống Nhất chính là hệ thống nghi lễ phong phú, mang đậm yếu tố tín ngưỡng dân gian. Người Dao quan niệm rằng mọi sự tốt xấu trong năm mới đều có sự chi phối của thần linh và tổ tiên, vì vậy các nghi lễ Tết được tổ chức rất cẩn trọng.

Đêm giao thừa là thời khắc quan trọng nhất. Gia chủ làm lễ cúng tổ tiên, báo cáo những việc đã qua trong năm cũ và cầu xin phù hộ cho năm mới mưa thuận, gió hòa, con cháu mạnh khỏe. Lễ cúng thường do thầy cúng hoặc người đàn ông lớn tuổi, có uy tín trong gia đình thực hiện. Trên bàn thờ bày biện đầy đủ lễ vật như: Bánh giầy, rượu, thịt, hương, giấy bản, thể hiện sự chu đáo và lòng thành.

Ước mong Xuân mới đủ đầy

Tại phường Thống Nhất, người Dao sinh sống quần tụ tại tổ 9 với gần 200 hộ dân, trong đó chủ yếu là người Dao Quần Chẹt. Cộng đồng người Dao nơi đây gắn bó mật thiết với núi rừng, nương rẫy, lao động sản xuất tập trung vào nghề nông.

Đặc biệt, nghề bốc thuốc nam được người Dao gìn giữ, lưu truyền từ đời này qua đời khác. Trên địa bàn, HTX chuyên nghề thuốc Nam dân tộc Dao được chị Triệu Thị Hoa dẫn dắt đang phát triển hiệu quả và đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và các thành viên HTX. Với việc đổi mới cách làm theo hướng bài bản, sản phẩm thuốc nam của HTX làm ra có truy xuất nguồn gốc rõ ràng nên được thị trường ưa chuộng.

Thành viên HTX Nông nghiệp bản Dao Thống Nhất tích cực ứng dụng kỹ thuật vào nghề nuôi ong lấy mật.

Cùng với đó, các mô hình sản xuất nông nghiệp khác đã và đang phát triển hiệu quả và đem lại thu nhập ổn định cho Nhân dân. Tiêu biểu như HTX Nông nghiệp bản Dao Thống Nhất hoạt động từ năm 2015 với trên 80 thành viên, trong đó dân tộc Dao chiếm trên 90%. Hiện nay, HTX tập trung sản xuất các sản phẩm mật ong rừng, tinh dầu sả... Năm 2025, sản lượng mật ong của HTX cung cấp ra thị trường đạt trên 5.000 lít, giá bán dao động từ 160.000 - 180.000 đồng/lít. Mỗi hộ thành viên có mức thu nhập bình quân từ 5 – 7 triệu đồng/tháng.

Cuộc sống của đồng bào dân tộc Dao tại phường Thống Nhất đã đổi thay tích cực. Đến nay, thu nhập bình quân của các hộ người Dao ước đạt trên 70 triệu đồng/người/năm; cơ bản không còn hộ nghèo và cận nghèo; tỷ lệ gia đình văn hóa đạt trên 90%. Các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới được củng cố và nâng cao. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững.

Đồng chí Nguyễn Việt Hùng - Chủ tịch UBND phường Thống Nhất khẳng định: Cộng đồng người Dao trên địa bàn đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển KT - XH địa phương. Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động đồng bào Dao tích cực thi đua lao động sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thực tế tại cơ sở. Huy động các nguồn lực để đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ nhu cầu của người dân, góp phần xây dựng nông thôn mới.

Cùng với đó, cấp ủy, chính quyền phường tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo tồn văn hóa dân tộc, khuyến khích thế hệ trẻ tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống. Thông qua đó nhằm bảo tồn văn hóa dân tộc Dao, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Đức Anh

Nguồn Phú Thọ : https://baophutho.vn/xuan-ve-tren-ban-dao-thong-nhat-246847.htm