Xuân về trên miền Chăm

3 giờ trướcBài gốc

Lễ hội Katê trên tháp Pô Sah Inư. Ảnh: Ngọc Lân

Vùng Chăm khởi sắc

Xuân ở những làng Chăm khu vực Đông Nam tỉnh Lâm Đồng không rộn ràng theo cách phố thị. Xuân đến lặng lẽ, bình yên, như chính nhịp sống của cộng đồng đã gắn bó với mảnh đất này qua bao thế hệ. Con đường bê tông mới mở chạy ngang các thôn, nối những nếp nhà Chăm vốn xa nay thêm gần. Những năm qua, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền các cấp, diện mạo vùng Chăm nơi đây đổi thay rõ nét. Hôm nay, trong sắc xuân mới, đói nghèo và lạc hậu từng bước được đẩy lùi, nhường chỗ cho một vùng nông thôn khởi sắc, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng nâng cao. Trong bức tranh chung ấy, xã Bắc Bình là địa bàn có sự đổi thay hiện rõ trong từng nếp nhà, từng con đường. Toàn xã có gần 19.000 đồng bào Chăm sinh sống, chiếm khoảng 37% dân số, tập trung tại 6 thôn. Được hình thành từ sự sáp nhập của 2 xã Phan Hiệp và Phan Hòa (đều đạt chuẩn nông thôn mới), Bắc Bình có nền tảng thuận lợi để phát triển.

Bí thư Đảng ủy xã Bắc Bình Nguyễn Quốc Thắng kể rằng, giai đoạn 2020 - 2025, xã đã triển khai hơn 30 công trình hạ tầng nông thôn với tổng kinh phí gần 30 tỷ đồng. Điều đáng quý là trong những công trình ấy, có không ít công sức, tiền của do chính người dân tự nguyện đóng góp. “Bà con tin thì mới làm cùng. Có đường, có nhà sinh hoạt cộng đồng, trẻ con học hành thuận lợi, người dân càng yên tâm gắn bó với quê hương”, ông Quốc Thắng chia sẻ.

Không chỉ hạ tầng thay đổi, sinh kế của người dân cũng dần ổn định hơn. Ở Bắc Bình, những cơ sở sản xuất bánh tráng, bún, bánh hỏi, xay xát lương thực, mộc dân dụng… vẫn “đỏ lửa” quanh năm. Mỗi cơ sở là một điểm tựa việc làm cho nhiều lao động địa phương. Đặc biệt, nghề gốm truyền thống của người Chăm vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Không máy móc hiện đại, không lò nung công nghiệp, người thợ vẫn nặn gốm bằng tay, nung bằng rơm rạ, củi khô, cách làm tưởng chừng chậm chạp ấy lại chính là nhịp sống bền bỉ của văn hóa Chăm.

Những ngày giáp tết, sân nhà hộ bà Lương Thị Hòa, ở thôn Bình Tiến luôn rộn ràng các công đoạn làm gốm. Bà Hòa cho biết, điều quan trọng nhất khi làm gốm mỹ nghệ vẫn là giữ được “hồn cốt” văn hóa Chăm, vì vậy, sản phẩm thường có kích thước vừa và nhỏ, thuận tiện cho du khách mang về làm quà. Nhờ nét độc đáo ấy, gốm mỹ nghệ Chăm Bình Đức ngày càng được du khách ưa chuộng trong những chuyến du xuân đầu năm.

Lễ cầu an trong Lễ hội Katê trên tháp Pô Sah Inư. Ảnh: Ngọc Lân

Phát huy bản sắc văn hóa Chăm

Lâm Đồng là nơi hội tụ của 49 dân tộc cùng sinh sống. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 17,6% dân số. Riêng cộng đồng người Chăm ở khu vực Đông Nam tỉnh có hơn 41.000 người, sinh sống tập trung tại các xã Bắc Bình, Tuy Phong, Hồng Thái, Hàm Thuận Bắc… Đồng bào Chăm không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa riêng mà còn góp phần quan trọng làm giàu thêm bức tranh đa dạng của vùng đất Lâm Đồng mới.

Việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào Chăm luôn được xác định là hành trình lâu dài, bền bỉ. Qua hàng ngàn năm lịch sử, người Chăm đã kiến tạo nên một không gian văn hóa độc đáo, giàu chiều sâu, hiện diện trong kiến trúc đền tháp, điêu khắc, phong tục tập quán, ngôn ngữ, chữ viết, tín ngưỡng, nghi lễ và những làn điệu dân gian được truyền từ đời này sang đời khác. Nhiều di sản văn hóa Chăm đã được Nhà nước xếp hạng, tiêu biểu như nhóm đền tháp Pô Sah Inư, Pô Dam, đền thờ Pô Klong Mơnai, bộ sưu tập di sản Hoàng tộc Chăm, nghệ thuật làm gốm thủ công, Lễ hội Katê và bảo vật quốc gia Linga vàng.

Thiếu nữ Chăm múa quạt tại Lễ hội Katê. Ảnh: Ngọc Lân

Đồng bào Chăm ở khu vực Đông Nam tỉnh Lâm Đồng chủ yếu theo đạo Bàlamôn và Hồi giáo Bàni, duy trì chế độ mẫu hệ với nhiều giá trị văn hóa đặc trưng. Các đình làng, đền thờ là không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng, gắn kết cộng đồng. Trên địa bàn xã Bắc Bình, nhiều di tích đã được xếp hạng như đình làng Xuân Hội, Xuân An (di tích quốc gia), Hòa Thuận (di tích cấp tỉnh), Khu di tích lịch sử quốc gia Đình Đông An và đền Pô Nit - di tích quốc gia, giữ vai trò trung tâm trong đời sống tinh thần đồng bào Chăm. Mỗi di tích là một “trang ký ức”, lưu giữ câu chuyện về nguồn cội, về niềm tin tâm linh của bao thế hệ.

Lâm Đồng luôn xác định phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải toàn diện. Đồng thời, việc tôn trọng, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của từng
dân tộc, trong đó có cộng đồng Chăm, là yếu tố quan trọng để xây dựng đời sống bền vững và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Lâm Đồng Nguyễn Minh Tân

Đồng hành với các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số khu vực Đông Nam tỉnh, thời gian qua, các chương trình, chính sách dân tộc tiếp tục được triển khai hiệu quả. Nhiều công trình hạ tầng, dự án nông thôn mới và chương trình hỗ trợ sinh kế, giáo dục đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao đời sống vật chất, gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống và thúc đẩy cộng đồng Chăm phát triển bền vững.

Xuân trên miền Chăm Đông Nam tỉnh Lâm Đồng không chỉ là mùa lễ hội, mà còn là mùa của niềm tin: niềm tin vào sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của chính quyền các cấp và vào chính nội lực của cộng đồng. Trên nền tảng nghĩa tình, đoàn kết và ý chí vươn lên, đồng bào Chăm nơi đây đang chung sức xây dựng quê hương ngày càng ổn định, phát triển bền vững. Trong nhịp xuân, một vùng đất đang âm thầm vươn lên, bền bỉ và ấm áp như chính ngọn lửa nung gốm chưa bao giờ tắt nơi mỗi làng Chăm.

Thu Hà .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/xuan-ve-tren-mien-cham-421957.html