Xuất khẩu 2026: Đồng bộ giải pháp để duy trì động lực tăng trưởng

2 giờ trướcBài gốc

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu, đại diện các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia kinh tế.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động nhanh và khó lường dưới tác động của căng thẳng địa chính trị, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, điều chỉnh chính sách thuế quan của các nền kinh tế lớn và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng với đó, các yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững, cũng như tác động ngày càng rõ nét của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất, xuất khẩu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu phát biểu tại hội nghị

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho biết năm 2025, mặc dù chịu tác động bất lợi từ môi trường quốc tế và tình hình thiên tai, bão lũ trong nước diễn biến phức tạp, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn đạt được những kết quả tích cực.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2025 đạt 930,1 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024; cán cân thương mại thặng dư khoảng 20 tỷ USD, đánh dấu 10 năm liên tiếp xuất siêu kể từ năm 2016. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của xuất khẩu là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và củng cố dự trữ ngoại hối quốc gia.

Tuy nhiên, các đại biểu cũng thống nhất nhận định rằng, bên cạnh những điểm sáng, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức mang tính cơ cấu.

Trong đó, sự phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn là vấn đề đáng lưu ý; nhiều ngành hàng còn phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu; năng lực xây dựng thương hiệu, thiết kế và marketing quốc tế của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, đặc biệt đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những yếu tố này khiến khả năng thích ứng của xuất khẩu Việt Nam trước các cú sốc bên ngoài còn chưa thực sự vững chắc.

Quang cảnh hội nghị

Ở bình diện quốc tế, môi trường thương mại toàn cầu ngày càng kém ổn định khi các nền kinh tế lớn gia tăng sử dụng công cụ thuế quan và các biện pháp bảo hộ.

Theo cảnh báo của Tổ chức Thương mại Thế giới, xu hướng bảo hộ gia tăng đang làm suy yếu hệ thống thương mại đa phương, gia tăng rủi ro đối với các nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển dịch mô hình tăng trưởng xuất khẩu từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và hàm lượng công nghệ.

Năm 2026 được xác định là năm bản lề, mở đầu giai đoạn phát triển mới của đất nước. Theo Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ, mục tiêu tăng trưởng tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2026 đạt khoảng 15 - 16% so với năm 2025, tương ứng kim ngạch 546 - 550 tỷ USD.

Để hoàn thành mục tiêu này, kim ngạch xuất khẩu bình quân mỗi tháng cần đạt khoảng 45 - 46 tỷ USD - một chỉ tiêu được đánh giá là đầy thách thức, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp ngay từ những tháng đầu năm.

Trên cơ sở các ý kiến thảo luận tại Hội nghị, Bộ Công Thương xác định tập trung triển khai đồng bộ 6 nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Trọng tâm là phát triển sản xuất, tạo thêm mặt hàng xuất khẩu mới, nâng cao giá trị gia tăng và hàm lượng nội địa, từng bước chuyển mạnh từ gia công sang sản xuất - xuất khẩu. Song song với đó là nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, chủ động ứng phó với các rào cản thương mại và biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng trên thị trường quốc tế.

Phiên tọa đàm tại hội nghị

Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI và các doanh nghiệp lớn toàn cầu, phát triển các cụm liên kết ngành và chuỗi cung ứng khép kín; theo dõi sát các điều chỉnh chính sách thương mại của các nước lớn, đổi mới công tác thông tin thị trường, xúc tiến thương mại và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số.

Việc khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mở rộng các thị trường mới, cùng với tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, được xác định là những giải pháp then chốt nhằm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Bên cạnh vai trò của Bộ Công Thương, các bộ, ngành liên quan được đề nghị tăng cường phối hợp trong triển khai chính sách thuế, tín dụng, logistics và đàm phán FTA; các địa phương chủ động hỗ trợ doanh nghiệp phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh liên kết vùng; các hiệp hội ngành hàng phát huy vai trò cầu nối, cung cấp thông tin, tư vấn chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp hội viên nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động.

Sau Hội nghị, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục tổng hợp đầy đủ các kiến nghị, đề xuất của hiệp hội và doanh nghiệp, báo cáo Lãnh đạo Bộ Công Thương, đồng thời tham mưu các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy xuất nhập khẩu tăng trưởng cao và bền vững trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu, việc đồng bộ giải pháp, nâng cao chất lượng tăng trưởng và gia tăng năng lực nội tại được xem là chìa khóa để xuất khẩu tiếp tục giữ vai trò động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Nguyễn Hùng

Nguồn DNSG : https://doanhnhansaigon.vn/xuat-khau-2026-dong-bo-giai-phap-de-duy-tri-dong-luc-tang-truong-332523.html