Ngày 5/6, tại Hà Nội diễn ra tọa đàm công bố Báo cáo “Ngành game Việt Nam: Hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm khơi thông tiềm năng phát triển”.
Tọa đàm có sự tham dự của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Thị Thanh Huyền, đại diện các doanh nghiệp game, công ty luật tại Việt Nam.
Lĩnh vực giàu tiềm năng, sức lan tỏa lớn
Phát biểu chào mừng, ông Vũ Tú Thành, Quyền Giám đốc điều hành Khu vực kiêm Trưởng Đại diện Việt Nam, Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN cho biết: Trò chơi điện tử trực tuyến (game online) đang nổi lên như một lĩnh vực giàu tiềm năng và có sức lan tỏa lớn. Điểm mạnh lớn nhất của Việt Nam chính là con người.
Chúng ta có một thế hệ làm game rất trẻ, tài năng, sáng tạo và nhạy bén với công nghệ. Nhiều sản phẩm do người Việt phát triển đã vươn ra thị trường khu vực và quốc tế cho thấy năng lực cạnh tranh của đội ngũ sáng tạo trong nước.
Quyền Giám đốc Điều hành Khu vực kiêm Trưởng đại diện Việt Nam, Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN Vũ Tú Thành phát biểu tại tọa đàm
Tuy nhiên, bên cạnh tín hiệu tích cực đó, có một thực tế là nhiều bạn trẻ tài năng, nhiều nhóm phát triển game và startup công nghệ Việt Nam đang lựa chọn sang các nước lân cận như Singapore để lập nghiệp và mở công ty phát triển sản phẩm. Số tiền thuế mà các doanh nghiệp này đóng góp tại nước ngoài có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Từ trăn trở đó, Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN thực hiện nghiên cứu với mong muốn góp phần lý giải một số nguyên nhân, đồng thời cùng các cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi về những giải pháp khả thi nhằm giữ chân nhân tài, dòng vốn và giá trị sáng tạo tại Việt Nam. Qua đó, đưa ngành công nghiệp game Việt Nam đóng góp vào tăng trưởng hai con số của Việt Nam trong thời gian tới.
Theo Báo cáo “Ngành game Việt Nam: Hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm khơi thông tiềm năng phát triển”, ngành trò chơi điện tử trực tuyến tại Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử để chuyển mình từ một hình thức giải trí đơn thuần thành trụ cột quan trọng của nền kinh tế số. Mới đây, Nghị quyết số 80/NQ-TW của Bộ Chính trị lần đầu tiên xác định trò chơi điện tử là một trong những sản phẩm văn hóa chiến lược có lợi thế cạnh tranh, định hướng trở thành mặt hàng xuất khẩu.
Với đặc trưng dựa trên tri thức, chi phí phân phối thấp và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế tức thời, game online đang nổi lên như một sản phẩm kinh tế số đột phá. Năm 2024, doanh thu ngành đạt 525 triệu USD với tốc độ tăng trưởng gấp 2,5 lần thế giới, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường game sôi động và tiềm năng nhất toàn cầu.
Trọng tâm của báo cáo tập trung phân tích các điểm nghẽn trong khung pháp lý hiện hành, đặc biệt là các thủ tục hành chính trong ngành. Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia như Mỹ, Thụy Điển và Singapore, Báo cáo đề xuất sự thay đổi mang tính chiến lược trong cách tiếp cận chính sách...
Thúc đẩy game Việt phát triển tương xứng tiềm năng
Theo Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Nguyễn Thị Thanh Huyền, nhận thức về ngành công nghiệp trò chơi điện tử đã có nhiều thay đổi. Trước đây, trò chơi điện tử chủ yếu được nhìn nhận như một loại hình giải trí và công tác quản lý tập trung vào xử lý những vấn đề phát sinh. Thậm chí, có giai đoạn game trực tuyến phải đối mặt với nhiều định kiến xã hội và những đánh giá khắt khe.
Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số hiện nay, cần có cách tiếp cận toàn diện hơn đối với lĩnh vực này.
Quang cảnh tọa đàm
Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều Nghị quyết, chủ trương, chính sách thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Trong đó, Quyết định số 2486/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, phần mềm và các trò chơi giải trí được xác định là một trong 10 ngành công nghiệp văn hóa.
Đặc biệt, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam đã đề cập cơ chế ưu đãi đối với các tổ chức, cá nhân đầu tư làm trò chơi điện tử trên mạng có nội dung giáo dục, tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử Việt Nam…
Để cụ thể hóa các Nghị quyết, Chiến lược và chương trình hành động của Chính phủ, nhiều đề án đã và đang được xây dựng, có các chính sách thúc đẩy để ngành game Việt Nam phát triển tương xứng với tiềm năng và vị thế.
Dưới góc nhìn thực tiễn, các chuyên gia nhận định đây là ngành có tính rủi ro cao, chỉ một số ít sản phẩm thành công nhưng có thể tạo giá trị lớn. Tuy nhiên, đang tồn tại nghịch lý khi Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu game hàng đầu thế giới nhưng phần lớn game được người Việt sử dụng lại là sản phẩm nhập khẩu.
Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên được cho là cơ chế quản lý hiện nay còn nặng về tiền kiểm, trong khi vòng đời sản phẩm game ngày càng ngắn và thị trường biến động nhanh. Các chuyên gia đề xuất chuyển mạnh sang mô hình quản trị rủi ro, hậu kiểm nghiêm ngặt; xây dựng cơ chế “luồng xanh” cho các sản phẩm mang nội dung văn hóa Việt Nam. Đồng thời, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn dữ liệu di sản số để thúc đẩy sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành game trong nước…
Ngọc Phương