Xuất khẩu nông lâm thủy sản duy trì tăng trưởng tích cực

2 giờ trướcBài gốc

Xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam đạt hơn 23 tỷ USD sau 4 tháng.

Ông Trịnh Việt Hùng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu chuyển mạnh từ xuất khẩu theo sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, để cùng cả nước thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số ngay trong năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm 2026 - 2030, ngành nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 3,7% và tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt từ 73 tỷ USD trở lên, phấn đấu vượt mốc 74 tỷ USD trong năm 2026.

Theo đánh giá của Bộ NN&MT, tình hình thế giới và khu vực thời gian tới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các chính sách bảo hộ thương mại, thuế quan và tiêu chuẩn nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn tiếp tục thay đổi. Cùng với đó, xung đột tại khu vực Trung Đông đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

Ngoài các yếu tố thị trường, biến đổi khí hậu cũng được đánh giá là thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp trong năm nay. Nguy cơ mưa lớn cục bộ, thiên tai, bão lũ và dịch bệnh được dự báo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và nguồn cung nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.

Ông Trịnh Việt Hùng, Bộ trưởng Bộ NN&MT phát biểu tại hội nghị gần đây tại TP Hồ Chí Minh.

Bộ trưởng Bộ NN&MT cũng nhấn mạnh, để hoàn thành và vượt mục tiêu đề ra, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hỗ trợ và thúc đẩy, còn người dân và doanh nghiệp là chủ thể trong sản xuất, kết nối thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Theo Bộ NN&MT, sản xuất nông, lâm, thủy sản trong 4 tháng đầu năm tiếp tục duy trì ổn định, bảo đảm nguồn cung cho tiêu dùng trong nước, chế biến và xuất khẩu.

Trồng trọt giữ đà tăng trưởng ở nhiều loại cây ăn quả và cây công nghiệp lâu năm; chăn nuôi lợn và gia cầm phát triển nhờ kiểm soát tốt dịch bệnh; thủy sản tiếp tục tăng trưởng; lâm nghiệp duy trì ổn định ở cả trồng rừng, bảo vệ rừng và khai thác gỗ.

Năm 2025, tổng giá trị xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,64 tỷ USD, tăng 12,9% so với năm 2024. Bước sang năm 2026, xuất khẩu tiếp tục duy trì mức tăng trưởng dương. Trong 4 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 23,04 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 17,65 tỷ USD, tăng 12%; cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư.

Về thị trường, châu Á tiếp tục là khu vực xuất khẩu lớn nhất của nông sản Việt Nam, chiếm 44,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tiếp theo là châu Mỹ với 20,9% và châu Âu với 15,8%. Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 21,1%; tiếp đến là Hoa Kỳ với 18,5% và Nhật Bản với 7%.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 28,8% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu sang Nhật Bản tăng nhẹ 1,3%, trong khi thị trường Hoa Kỳ giảm 4,8%.

Nhiều ngành hàng tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Rau quả đạt 2,05 tỷ USD, tăng 21,6%, trong đó sầu riêng tiếp tục là mặt hàng tăng trưởng nổi bật. Thủy sản đạt 3,54 tỷ USD, tăng 10,4%, với động lực chính đến từ thị trường Trung Quốc. Hồ tiêu tăng mạnh cả về lượng và giá trị; sắn và các sản phẩm từ sắn tăng nhờ nhu cầu nhập khẩu cao từ Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, một số ngành hàng chủ lực gặp khó khăn. Gỗ và sản phẩm gỗ đạt 5,34 tỷ USD, giảm 1,1%. Gạo giảm cả về lượng và giá trị; cà phê tăng sản lượng nhưng giảm giá trị xuất khẩu; hạt điều giảm nhẹ; chè giảm về lượng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kết quả xuất khẩu 4 tháng đầu năm cho thấy nông nghiệp tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Tuy nhiên, tăng trưởng giữa các ngành hàng chưa đồng đều, nhiều mặt hàng vẫn chịu áp lực về giá, logistics, rào cản kỹ thuật và thay đổi chính sách từ các thị trường nhập khẩu.

Bức tranh xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 4 tháng đầu năm 2026.

Bước sang quý II và những tháng cuối năm, hoạt động xuất khẩu được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức từ bối cảnh quốc tế. Xung đột tại khu vực Trung Đông tác động trực tiếp đến giá năng lượng, chi phí vận tải và chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi kinh tế thế giới phục hồi chậm và nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn chưa ổn định.

Xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, nhiều quốc gia siết chặt tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và giảm phát thải. Các quy định như chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) hay yêu cầu kiểm soát dư lượng đang trở thành điều kiện bắt buộc để hàng hóa tiếp cận thị trường.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào sản lượng và xuất khẩu thô đang bộc lộ những hạn chế về giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh. Một số mặt hàng như gạo, cà phê tăng về lượng nhưng giảm về giá trị. Trong khi đó, những ngành hàng có mức tăng trưởng tốt hơn chủ yếu là các ngành đã từng bước nâng tỷ trọng chế biến, cải thiện chất lượng và mở rộng xuất khẩu chính ngạch.

Ngoài yếu tố thị trường, ngành nông nghiệp còn đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia xuất khẩu nông sản như Thái Lan, Ấn Độ, Brazil và Indonesia. Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh cũng tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng duy trì nguồn cung ổn định phục vụ chế biến và xuất khẩu.

Trước bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định mục tiêu năm 2026 là tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu, đồng thời nâng cao chất lượng tăng trưởng, giảm dần phụ thuộc vào xuất khẩu thô, mở rộng thị trường và nâng tỷ trọng chế biến sâu.

Theo kế hoạch, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 phấn đấu đạt trên 74,2 tỷ USD, tăng hơn 6% so với năm 2025.

Một số ngành hàng được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng gồm: gỗ và sản phẩm gỗ đạt 17,7 tỷ USD; rau quả đạt 9,81 tỷ USD; thủy sản đạt 12,034 tỷ USD; cà phê đạt 9,64 tỷ USD; hạt điều đạt 5,42 tỷ USD; sắn và sản phẩm từ sắn đạt 1,34 tỷ USD.

Ngược lại, gạo và cao su được dự báo có thể giảm kim ngạch xuất khẩu trong năm nay. Xuất khẩu gạo dự kiến đạt 3,95 tỷ USD, giảm 3,7% do nguồn cung thế giới dư thừa, giá giảm và cạnh tranh gay gắt từ Ấn Độ và Thái Lan. Trong khi đó, cao su dự kiến đạt 3,15 tỷ USD, giảm 7,9%, do doanh nghiệp phải đáp ứng nghiêm ngặt Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu từ ngày 30/6/2026.

Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu cả năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất nhiều nhóm giải pháp trước mắt và lâu dài. Trong ngắn hạn, ngành sẽ tăng cường theo dõi thị trường, dự báo sớm biến động về giá cả, logistics và chính sách nhập khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về tín dụng, lưu kho, thanh toán và vận chuyển.

Hoạt động xúc tiến thương mại cũng sẽ được điều chỉnh theo hướng tập trung vào mở cửa thị trường, kết nối chuỗi nhập khẩu và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, ưu tiên các thị trường tiềm năng như ASEAN, Nam Á, Trung Đông, châu Phi và châu Mỹ Latinh.

Về dài hạn, ngành nông nghiệp tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu, nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam; đồng thời tận dụng hiệu quả các FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống nhằm nâng cao tính bền vững cho tăng trưởng xuất khẩu.

Tin, ảnh: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/kinh-te/xuat-khau-nong-lam-thuy-san-duy-tri-tang-truong-tich-cuc-20260510120929761.htm