Sầu riêng xuất khẩu. (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN)
Ngày 11-3, ông Trần Gia Long, Vụ phó Kế hoạch - Tài chính (Bộ NN-MT) cho biết, những biến động từ xung đột tại khu vực Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, nhất là tuyến vận chuyển hàng sang EU, chi phí năng lượng và vận tải quốc tế. Tình hình này có tác động nhất định đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam, trước hết là đối với các mặt hàng đang xuất khẩu sang khu vực này.
Theo ông Long, trong những ngày qua, giá dầu thế giới tăng đã kéo theo chi phí năng lượng và các đầu vào sản xuất nông nghiệp gia tăng. Một số mặt hàng như phân bón cũng chịu tác động khi giá phân urê tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2025. Thực trạng này khiến chi phí sản xuất nông nghiệp tăng thêm khoảng 3-5%.
Bên cạnh đó, chi phí vận tải biển cũng có xu hướng tăng mạnh do ảnh hưởng từ bất ổn địa chính trị và việc các hãng tàu phải điều chỉnh tuyến vận chuyển để tránh rủi ro. Cước vận tải biển có thể tăng khoảng 25-30%, thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 7-14 ngày.
Những yếu tố trên có thể làm gia tăng chi phí logistics và phần nào ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của một số mặt hàng nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Bên cạnh những tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất và vận chuyển, xung đột tại khu vực Trung Đông cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến nhu cầu thị trường.
Trước tình hình trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng 3 kịch bản của ngành nông nghiệp, trong đó trường hợp xung đột kéo dài khoảng một tháng, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản có thể giảm khoảng 1 tỷ USD.
Kịch bản 2, nếu kéo dài 3 tháng, mức giảm có thể lên tới 3-3,5 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Đông có thể giảm khoảng 500-600 triệu USD, sang châu Âu giảm khoảng 1,5-1,6 tỷ USD và sang Bắc Phi giảm khoảng 200-250 triệu USD.
Trường hợp xung đột Trung Đông kéo dài một năm (kịch bản 3), xuất khẩu sang khu vực này sẽ bị gián đoạn hoàn toàn, trong khi xuất khẩu sang châu Âu và Bắc Phi giảm ít nhất 50-60%. Điều này có thể khiến tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản Việt giảm 7-8 tỷ USD, tương đương 0,1-0,2 điểm phần trăm tốc độ tăng trưởng của ngành nông nghiệp và môi trường.
Tuy vậy, ông Long lưu ý các kịch bản này hiện vẫn đang được bộ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để tham mưu Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ các giải pháp điều hành phù hợp, trong đó có việc điều chỉnh cơ cấu lại thị trường xuất khẩu và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro.
Thái Ngôn