Xuất khẩu thủy sản bứt phá nhờ doanh nghiệp thích ứng linh hoạt

2 giờ trướcBài gốc

Kim ngạch xuất khẩu lập kỉ lục

Kết thúc năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam ghi dấu ấn kỷ lục với kim ngạch xuất khẩu gần 11,3 tỷ USD. Theo bà Lê Hằng - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), thành quả này không chỉ đến từ sự phục hồi của thị trường toàn cầu mà còn khẳng định vai trò trụ cột của các doanh nghiệp trong việc linh hoạt “vượt sóng” rào cản và bứt tốc ngoạn mục tại những thị trường chiến lược.

Giai đoạn cuối năm 2025 chứng kiến sức bật mạnh mẽ của toàn ngành thủy sản. Riêng quý IV/2025, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 3,1 tỷ USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, tháng 12 đóng góp tới 954,5 triệu USD.

"Sự tăng trưởng này ghi nhận nỗ lực bền bỉ của các doanh nghiệp trong việc tận dụng tối đa nhu cầu lễ hội tại các thị trường châu Á. Đặc biệt, thị trường Trung Quốc & Hồng Kông đã trở thành “bàn đạp” quan trọng với mức tăng trưởng bùng nổ 22,9% trong quý cuối năm", bà Hằng nêu.

Cũng theo bà Hằng, tháng 12 cũng là thời điểm các doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ chạy đua với thời gian. Trước những quy định khắt khe về bảo vệ động vật biển (MMPA) và lệnh cấm nhập khẩu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 liên quan đến 12 nghề cá chưa được công nhận tương đương, cộng đồng doanh nghiệp đã chủ động đẩy mạnh lượng hàng đi sớm để giảm thiểu rủi ro chính sách.

Sự tăng trưởng trong quý IV được dẫn dắt chủ yếu bởi nhóm hàng tôm với kim ngạch đạt 1,24 tỷ USD (tăng 16,8%). Bên cạnh đó, các sản phẩm hải sản cũng có sự bứt phá đáng kể như mực, bạch tuộc tăng 20,4% và cua ghẹ tăng 20,9%.

Tuy nhiên, theo Phó Tổng thư ký VASEP, bức tranh ngành thủy sản vẫn có những "điểm trầm" đáng lưu ý. Cá ngừ sụt giảm 10,8% trong quý IV do áp lực kép từ quy định MMPA của Mỹ, thẻ vàng IUU và những khó khăn nội tại về nguồn nguyên liệu khai thác. Điều này đặt ra bài toán cho các doanh nghiệp trong việc tái cơ cấu nguồn cung và minh bạch hóa chuỗi sản xuất.

Doanh nghiệp linh hoạt thích ứng

Đánh giá vai trò của doanh nghiệp trong thành tích xuất khẩu, bà Lê Hằng cho biết, năm 2025 là năm khẳng định vị thế vững chắc của các tập đoàn lớn. Top 10 doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầu đã đóng góp tỷ trọng đáng kể vào tổng kim ngạch toàn ngành.

Dẫn đầu danh sách là CTCP Thủy sản Sóc Trăng (STAPIMEX) với kim ngạch 309,8 triệu USD. CTCP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú tiếp tục khẳng định sức mạnh khi tổng kim ngạch tại hai pháp nhân Cà Mau và Hậu Giang đạt trên 542 triệu USD. Trong ngành cá tra, CTCP Vĩnh Hoàn vẫn giữ vững ngôi vương với 249 triệu USD.

"Ngoài ra, sự vươn lên mạnh mẽ của các doanh nghiệp như Phát Lợi, An Hải hay Tài Kim Anh trong Top 10 cho thấy một xu hướng mới: các doanh nghiệp tập trung vào phân khúc chế biến sâu và khai thác thị trường Trung Quốc đang có lợi thế cạnh tranh rất lớn", bà Hằng nêu.

Theo Phó Tổng thư ký VASEP, thành công của ngành thủy sản năm qua đến từ khả năng dự báo và dịch chuyển thị trường kịp thời của các doanh nghiệp. Khi thị trường Mỹ gặp khó khăn do thuế đối ứng áp dụng từ tháng 8/2025, cộng đồng doanh nghiệp đã nhanh chóng tận dụng các hiệp định thương mại tự do.

Sự dịch chuyển dòng hàng sang khối CPTPP (đạt trên 3 tỷ USD) và Trung Quốc (đạt 2,4 tỷ USD) là minh chứng cho tư duy quản trị linh hoạt, không "bỏ trứng vào một giỏ" của các nhà điều hành doanh nghiệp Việt Nam.

Dù sở hữu nền tảng vững chắc từ năm 2025, ngành thủy sản vẫn phải đối mặt với những "cơn gió ngược" trong năm 2026. Áp lực từ thẻ vàng IUU, quy định MMPA và các kết quả thuế chống bán phá giá vẫn là những rào cản lớn.

Khả năng duy trì đà tăng trưởng sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực của doanh nghiệp trong việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng, tối ưu hóa chi phí sản xuất, thích ứng với các tiêu chuẩn chứng chỉ xanh.

"Với nền tảng vững chắc từ năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, dù dự báo năm 2026 sẽ có những thách thức nhất định từ thị trường Mỹ và các yêu cầu khắt khe về chứng chỉ xanh", bà Lê Hằng nhận định.

Nguyệt Minh

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/xuat-khau-thuy-san-but-pha-nho-doanh-nghiep-thich-ung-linh-hoat/20260116024422802