Xuất khẩu thủy sản gặp khó ngay đầu năm

2 giờ trướcBài gốc

Số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, trong tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ước đạt khoảng 874 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy nỗ lực duy trì đơn hàng của các doanh nghiệp trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn diễn biến phức tạp.

Tuy nhiên, theo bà Lê Hằng - Phó Tổng thư ký VASEP, bức tranh xuất khẩu thủy sản đang có sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường và nhóm hàng. Trong đó, sự tăng trưởng trong tháng đầu năm chủ yếu dựa vào sức mua từ Trung Quốc, Nhật Bản và khối ASEAN.

Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) tiếp tục giữ vững vị trí thị trường lớn nhất với kim ngạch gần 250 triệu USD, tăng 28,7%. Động lực chính đến từ nhu cầu tiêu thụ tôm phục vụ Tết Nguyên đán, đặc biệt là phân khúc tôm hùm cao cấp. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đẩy nhanh tiến độ giao hàng để tận dụng cao điểm mua sắm trước kỳ nghỉ lễ dài ngày.

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 1/2026 tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025.

Bên cạnh đó, thị trường Nhật Bản và ASEAN cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, lần lượt là 21,3% và 32,2%. Trong khi Nhật Bản ưa chuộng các sản phẩm tinh chế và cá tra phi lê, thì ASEAN đang trở thành điểm đến tiềm năng nhờ ưu thế về địa lý và xu hướng gia tăng thương mại nội khối.

"Nhịp độ đơn hàng đầu năm được các doanh nghiệp nỗ lực duy trì dù bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu tiếp tục chịu sức ép từ các rào cản kỹ thuật và yếu tố thuế quan tại một số thị trường lớn", bà Lê Hằng nhận định.

Trái ngược với sự sôi động tại châu Á, xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 1 chỉ đạt hơn 96 triệu USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ. Đáng lo ngại nhất là sự sụt giảm của nhóm hàng cá ngừ với mức giảm 14%.

Nguyên nhân chính được xác định là do tác động từ quy định của Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA). Đồng thời, việc thực thi Thông tư 74/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến cấp chứng nhận COA (Certificate of Admissibility) đang phát sinh nhiều bất cập.

"Việc thực thi Thông tư 74/2025 liên quan đến cấp COA đang phát sinh nhiều bất cập, khiến quá trình xác nhận hồ sơ bị đình trệ, làm gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu cá ngừ và các hải sản khác sang Mỹ ngay từ đầu năm", Phó Tổng thư ký VASEP nhìn nhận.

Đối với mặt hàng tôm, dù kim ngạch chưa giảm sâu nhưng áp lực đang đè nặng. Nhiều doanh nghiệp đã phải "chạy đua" giao hàng sớm trong tháng 1 để tránh rủi ro trước thời điểm Mỹ công bố kết quả thuế chống bán phá giá (CBPG) vào ngày 17/2 tới.

Dù khởi đầu bằng con số tăng trưởng ấn tượng, nhưng theo VASEP, xuất khẩu thủy sản tháng 2/2026 dự báo sẽ tăng trưởng chậm lại hoặc giảm nhẹ.

Những yếu tố chính sẽ tác động đến kết quả kinh doanh của tháng tới bao gồm thời gian sản xuất và giao hàng bị rút ngắn do có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Kết quả thuế chống bán phá giá tôm (sau ngày 17/2) sẽ tạo tâm lý thận trọng cho cả người mua và người bán.

Những vướng mắc về MMPA và COA nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ tiếp tục kìm hãm nhóm hàng hải sản. Nhu cầu tại thị trường Trung Quốc thường hạ nhiệt sau đợt tích trữ phục vụ Tết.

"Bức tranh xuất khẩu tháng đầu năm cho thấy động lực tăng trưởng hiện nay phụ thuộc nhiều vào thị trường châu Á, trong khi các rào cản chính sách tại Mỹ đang dần bộc lộ rõ tác động. Đây sẽ là yếu tố quan trọng chi phối diễn biến xuất khẩu thủy sản trong các tháng tiếp theo của năm 2026", bà Lê Hằng nhấn mạnh.

Thu An

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/xuat-khau-thuy-san-gap-kho-ngay-dau-nam/20260203092357060