Xung đột lợi ích tại Tập đoàn CP: Sẽ họp đại hội đồng cổ đông bất thường, hé lộ góc khuất của các gia tộc ĐNÁ

2 giờ trướcBài gốc

CP All - đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven tại Thái Lan - vừa chính thức đưa ra lời phản đối đối kế hoạch tái cơ cấu mảng tài chính do cổ đông lớn nhất của mình là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP Group) thúc đẩy. Động thái phơi bày một cuộc xung đột nội bộ hiếm hoi ngay tại một trong những tập đoàn quyền lực nhất xứ Chùa Vàng.

Theo kế hoạch, CP All sẽ tổ chức một cuộc họp đại hội đồng cổ đông bất thường vào thứ Sáu tuần này (29/5) để bỏ phiếu về đề xuất tái cơ cấu nói trên. Đây được xem là bài kiểm tra định mệnh đối với tính độc lập của một công ty niêm yết đại chúng khi vận hành dưới bóng của một mô hình công ty gia đình khổng lồ tại Thái Lan.

Tâm điểm của cuộc tranh chấp bắt nguồn từ tham vọng lấn sân sang mảng ngân hàng số của CP Group. Năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Thái Lan (BOT) đã cấp 3 giấy phép thành lập ngân hàng ảo (virtual banking) đầu tiên cho CP Group và hai liên doanh khác.

Tuy nhiên, để được phê duyệt chính thức, BOT áp đặt điều kiện tiên quyết: Các ứng viên phải hợp nhất tất cả các hoạt động tài chính và tách biệt hoàn toàn chúng ra khỏi các mảng kinh doanh phi tài chính nhằm ngăn ngừa xung đột lợi ích.

Nguy cơ bị tước mất “gà đẻ trứng vàng”

Hiện tại, CP All đang sở hữu ba công ty con hoạt động trong lĩnh vực tài chính. Để đáp ứng các yêu cầu pháp lý từ phía ngân hàng trung ương, CP Group muốn rút ba đơn vị này ra khỏi tầm kiểm soát của CP All để sáp nhập về ACM Holding - cánh tay tài chính riêng của tập đoàn mẹ.

Biến lớn tại tập đoàn CP. (Nguồn: Nikkei)

Ngay lập tức, vào ngày 17/4, các thành viên độc lập (không có lợi ích liên quan) trong Hội đồng quản trị của CP All đã thông qua một nghị quyết phản đối kế hoạch của tập đoàn mẹ, đồng thời quyết định đưa vấn đề này ra bỏ phiếu công khai tại cuộc họp cổ đông bất thường sắp tới.

Trong văn bản gửi lên sở giao dịch chứng khoán ngày hôm đó, ban lãnh đạo CP All thẳng thắn bày tỏ:

“Cả ba công ty con này đều đóng vai trò trọng yếu và có mối liên kết chặt chẽ với hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty, đóng vai trò là cơ chế then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo doanh thu và hỗ trợ đà tăng trưởng của chuỗi cửa hàng 7-Eleven. Việc tái cơ cấu theo kế hoạch của tập đoàn mẹ có thể dẫn đến những hạn chế về tính linh hoạt và tạo ra sự phức tạp về mặt quản lý pháp lý”.

Một minh chứng rõ nét là Counter Service - một trong ba công ty con nói trên - hiện đang cung cấp toàn bộ dịch vụ thanh toán hóa đơn tại hệ thống 7-Eleven và đã hòa làm một với bộ máy vận hành của CP All. Theo truyền thông địa phương, bộ ba công ty con tài chính này đang đóng góp tới 20% tổng lợi nhuận cho CP All.

Việc bị tập đoàn mẹ tước quyền sở hữu chắc chắn sẽ để lại một lỗ hổng lớn trong hoạt động kinh doanh của hãng. Ngay sau khi thông tin này rò rỉ, giá cổ phiếu của CP All đã lập tức bốc hơi tới 5% trong phiên giao dịch ngày 20/4.

Ở chiều ngược lại, CP Group tin rằng việc sở hữu một ngân hàng số riêng sẽ giúp họ khai thác và tối ưu hóa kho dữ liệu khách hàng khổng lồ từ mọi ngóc ngách trong tập đoàn. Trả lời báo giới vào cuối tháng 4, một lãnh đạo cấp cao của tập đoàn mẹ khẳng định đây là bước đi bắt buộc để tuân thủ luật chơi của ngân hàng trung ương.

Góc khuất của các đế chế gia đình Đông Nam Á

Cuộc chiến thượng tầng tại CP Group đã rọi ánh sáng vào một cấu trúc quản trị đặc thù và phổ biến tại Thái Lan cũng như các quốc gia Đông Nam Á: Nơi các gia tộc sáng lập nắm quyền sinh sát tối cao tại các công ty con đã niêm yết đại chúng.

Cuộc chiến thượng tầng tại CP Group đã rọi ánh sáng vào một cấu trúc quản trị đặc thù và phổ biến tại Thái Lan. (Nguồn: Nikkei)

Theo một khảo sát năm 2022 của Sở giao dịch chứng khoán Thái Lan (SET), có tới 451 công ty niêm yết (chiếm 57% tổng số doanh nghiệp trên sàn) nằm dưới sự kiểm soát của các gia đình sáng lập hoặc người thân với tỷ lệ nắm giữ ít nhất 20% cổ phần. Số lượng doanh nghiệp vận hành theo mô hình gia đình tại đây đã tăng tới 43% chỉ trong giai đoạn 2017 - 2022.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) từng nhiều lần bày tỏ lo ngại về quyền lực tuyệt đối của các gia tộc tại các doanh nghiệp Thái Lan.

Trong báo cáo Đánh giá thị trường vốn Thái Lan công bố năm 2025, OECD nhấn mạnh: “Sự hiện diện quá lớn của các cấu trúc tập đoàn do gia đình hoặc một tổ chức lớn chi phối đặt ra yêu cầu cấp bách về việc phải cải thiện mạnh mẽ khung quản trị doanh nghiệp tại Thái Lan”.

Hiện tại, các hạt nhân niêm yết cốt lõi của đế chế CP Group bao gồm CP All (bán lẻ), CP Foods (thực phẩm - chăn nuôi) và True (viễn thông).

Tại cuộc họp tới, để kế hoạch tái cơ cấu của tập đoàn mẹ được thông qua, nó cần phải nhận được ít nhất 75% số phiếu tán thành của các cổ đông tham dự. Đáng chú ý, các công ty thuộc hệ sinh thái CP Group - bên đang nắm giữ tổng cộng 36,2% cổ phần tại CP All - sẽ không có quyền tham gia bỏ phiếu do là bên có lợi ích liên quan trực tiếp đến kết quả.

Giới phân tích tài chính nhận định các cổ đông nhỏ lẻ của CP All nhiều khả năng sẽ liên minh để phủ quyết đề xuất này của tập đoàn mẹ.

Châu Anh (Theo Nikkei)

Nguồn Doanh Nhân VN : https://doanhnhanvn.vn/xung-dot-loi-ich-tai-tap-doan-cp-se-hop-dai-hoi-dong-co-dong-bat-thuong-he-lo-goc-khuat-cua-cac-gia-toc-dna.html