Xung đột tại Trung Đông diễn biến phức tạp: Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu gia tăng

4 giờ trướcBài gốc

Khu vực châu Phi cận Sahara chịu sự ảnh hưởng nặng nề do gián đoạn nguồn cung lương thực. Ảnh: Unicef

Do Trung Đông là khu vực sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ lớn của thế giới, nên một trong những tác động rõ rệt nhất của cuộc xung đột là sự gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, khiến giá cả tăng cao. Khi chi phí nhiên liệu leo thang, toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp, từ vận hành máy móc, sản xuất phân bón đến vận chuyển nông sản đều chịu ảnh hưởng trực tiếp. Đây là nguyên nhân quan trọng khiến giá lương thực toàn cầu có xu hướng tăng trong thời gian gần đây.

Trong rổ hàng hóa của FAO, dầu thực vật và đường là các mặt hàng ghi nhận mức tăng giá mạnh nhất trong tháng 3-2026. Các mặt hàng khác như: Thịt, sữa, ngũ cốc và dầu thực vật cũng đồng loạt đi lên, đạt trung bình 128,5 điểm, tăng 3 điểm (tương đương 2,4%) so với tháng 2-2026. Đây là tín hiệu cảnh báo sớm về những biến động có thể tiếp tục xảy ra trong thời gian tới nếu tình hình không được cải thiện.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề năng lượng, cuộc xung đột tại Trung Đông còn tác động trực tiếp đến thị trường phân bón - một yếu tố thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp. Trong khi đó, Trung Đông là khu vực cung cấp nguồn khí tự nhiên quan trọng, nguyên liệu đầu vào chủ yếu để sản xuất các loại phân bón như: Urê, amoniac. Khi xung đột xảy ra, chuỗi cung ứng bị gián đoạn, kéo theo giá phân bón tăng mạnh trên thị trường quốc tế. Nhiều nông dân buộc phải cắt giảm lượng phân bón sử dụng để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, việc giảm sử dụng này lại trực tiếp ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cây trồng, khiến sản lượng thu hoạch suy giảm.

Theo ông Maximo Torero, nhà kinh tế trưởng của FAO, xung đột tại Trung Đông có thể làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng. Các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất được xác định là Nam Á, một số quốc gia Vùng Vịnh và khu vực châu Phi cận Sahara. Đây là những nơi có mức độ phụ thuộc cao vào nhập khẩu lương thực và đầu vào nông nghiệp. Khi giá cả tăng và nguồn cung bị gián đoạn, các quốc gia này sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc bảo đảm nhu cầu lương thực cho người dân. Đặc biệt, các quốc gia thu nhập thấp với nguồn lực tài chính hạn chế càng dễ bị tổn thương trước những cú sốc từ bên ngoài.

Bên cạnh đó, FAO đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz - nơi trung chuyển một lượng lớn hàng hóa toàn cầu. Sự gián đoạn tại các tuyến đường này làm tăng chi phí vận chuyển và bảo hiểm hàng hải, từ đó đẩy giá thành thực phẩm lên cao. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với các quốc gia nhập khẩu lương thực, khi họ phải đối mặt với chi phí nhập khẩu tăng mạnh và nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Ngoài ra, xung đột còn ảnh hưởng đến tâm lý thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh bất ổn, nhiều quốc gia có xu hướng tăng cường dự trữ lương thực nhằm phòng ngừa rủi ro. Tuy nhiên, hành động này làm giảm lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường quốc tế, góp phần đẩy giá lên cao hơn. Một số quốc gia còn áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu để bảo vệ nguồn cung trong nước, càng khiến thị trường lương thực trở nên căng thẳng.

Trước những thách thức này, FAO kêu gọi các quốc gia cần chủ động theo dõi không chỉ giá lương thực, mà cả các yếu tố liên quan như: Giá phân bón, nguồn cung năng lượng, chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hải. Đồng thời, chính phủ các nước cần có các biện pháp kịp thời nhằm tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống lương thực, bao gồm xây dựng dự trữ chiến lược, đa dạng hóa nguồn cung và đầu tư vào sản xuất nông nghiệp trong nước.

Trong một thế giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau, những biến động tại một khu vực trọng yếu có thể nhanh chóng lan rộng và ảnh hưởng đến hàng tỷ người. Do đó, việc tăng cường hợp tác quốc tế, giảm thiểu xung đột và xây dựng hệ thống lương thực bền vững là yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết.

Quỳnh Dương (Theo FAO, Sky News)

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/xung-dot-tai-trung-dong-dien-bien-phuc-tap-nguy-co-bat-on-an-ninh-luong-thuc-toan-cau-gia-tang-743653.html