Xung đột Trung Đông có thể khiến xuất khẩu nông sản Việt giảm tới 8 tỷ USD

3 giờ trướcBài gốc

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 11/3, ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết Bộ đang xây dựng các kịch bản tác động của xung đột Trung Đông đối với ngành nông nghiệp. Theo ông Long, xung đột lần này có thể làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, đặc biệt trên các tuyến vận chuyển hàng hóa sang châu Âu, đồng thời đẩy chi phí năng lượng và vận tải quốc tế tăng cao.

Ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường)

Theo kịch bản xung đột kéo dài khoảng một tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam có thể giảm hơn 1 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang khu vực Trung Đông giảm khoảng 182 triệu USD, châu Âu giảm khoảng 770 triệu USD và châu Phi giảm khoảng 91 triệu USD.

Nếu xung đột kéo dài ba tháng, mức thiệt hại ước tính khoảng 3 – 3,5 tỷ USD. Cụ thể, xuất khẩu sang Trung Đông có thể giảm 500 – 600 triệu USD, Bắc Phi giảm 200 – 250 triệu USD và thị trường Liên minh châu Âu (EU) giảm khoảng 1,5 – 1,6 tỷ USD.

Trong trường hợp xung đột kéo dài một năm, ông Long cho rằng xuất khẩu sang Trung Đông có thể bị gián đoạn hoàn toàn, trong khi xuất khẩu sang châu Âu và Bắc Phi giảm ít nhất 50 – 60%. Khi đó, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản Việt Nam có thể giảm khoảng 7 – 8 tỷ USD, tương đương làm giảm 0,1 – 0,2 điểm phần trăm tốc độ tăng trưởng của ngành.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm ngoái kim ngạch xuất khẩu nông sản sang Trung Đông đạt khoảng 1,74 tỷ USD, với các mặt hàng chủ lực gồm hạt điều gần 600 triệu USD, thủy sản 325 triệu USD và cà phê khoảng 300 triệu USD. Những năm gần đây, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sang khu vực này dao động khoảng 1,4 – 1,5 tỷ USD mỗi năm, chiếm khoảng 2% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Ông Lê Bá Anh, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường cho biết xung đột đã tác động trực tiếp đến hoạt động vận tải khi một số hãng tàu biển thông báo tạm dừng hoặc hạn chế vận chuyển đến Trung Đông. Thời gian vận chuyển kéo dài, chi phí bảo hiểm tăng cao, khiến chi phí logistics trong toàn bộ chuỗi cung ứng tăng mạnh.

Ông Lê Bá Anh, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường

Khó khăn này đặc biệt ảnh hưởng tới các doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng cần container lạnh như thủy sản và rau quả tươi. Ngoài ra, giá dầu tăng cũng kéo theo chi phí sản xuất và vận hành gia tăng.

Thực tế, do tình hình căng thẳng và gián đoạn tại eo biển Hormuz, nhiều hãng tàu đã áp dụng các loại phụ phí khẩn cấp đối với hàng hóa vận chuyển đến khu vực Trung Đông. Hãng tàu Maersk áp dụng phụ phí 1.800 – 3.800 USD cho mỗi container, tùy loại, đối với các tuyến đi và đến UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Iraq và Oman. Hapag-Lloyd bổ sung “phụ phí rủi ro chiến tranh” từ 1.500 – 3.500 USD mỗi container, trong khi CMA CGM áp dụng “phụ phí xung đột khẩn cấp” từ 2.000 – 4.000 USD cho container 20 – 40 feet.

Các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cho biết chi phí vận tải tăng mạnh đang tạo áp lực lớn. Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Vina T&T, cho rằng cước tàu biển sang khu vực Vùng Vịnh và châu Âu đã tăng gấp ba lần. Với đặc thù giá trị hàng trái cây tươi trên mỗi container không cao, biên lợi nhuận thấp, khoản phụ phí lên tới 4.000 USD có thể “nuốt trọn” lợi nhuận của doanh nghiệp, thậm chí khiến doanh nghiệp phải bù lỗ.

Để ứng phó với tình hình, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tăng cường thúc đẩy xuất khẩu sang các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN, EU và Hoa Kỳ nhằm bù đắp phần kim ngạch có thể sụt giảm từ Trung Đông.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu

Bộ cũng đang phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và hệ thống cơ quan thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời đưa ra khuyến nghị cho doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, trong năm 2026 một số thị trường lớn như Hoa Kỳ có dấu hiệu thuận lợi hơn khi một số mức thuế được điều chỉnh và rào cản thương mại với một số mặt hàng thủy sản đang có diễn biến tích cực. Việc đa dạng hóa thị trường và chuyển hướng xuất khẩu sẽ là giải pháp quan trọng để giảm thiểu tác động từ các biến động địa chính trị.

Năm 2026, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 73 – 74 tỷ USD, trong đó riêng nhóm nông sản phấn đấu đạt khoảng 40 tỷ USD.

Văn Ngân/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/xung-dot-trung-dong-co-the-khien-xuat-khau-nong-san-viet-giam-toi-8-ty-usd-post1274787.vov