Xung đột Trung Đông: Doanh nghiệp xuất khẩu chia sẻ 'cửa thoát hiểm'

5 giờ trướcBài gốc

Tuy nhiên, từ kinh nghiệm “thực chiến”, các doanh nghiệp xuất khẩu dự báo sau chu kỳ xung đột tại Trung Đông, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa có thể tăng mạnh từ giữa năm 2026, đặc biệt là các mặt hàng phục vụ tiêu dùng và tái thiết.

Chủ động tìm kiếm cơ hội

Tại Hội thảo "Chiến tranh - Khủng hoảng hay cơ hội cho người xuất khẩu?" tổ chức chiều 13/3, bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara – đơn vị chuyên xuất khẩu sang thị trường châu Âu cho hay, ngoài nông sản, doanh nghiệp còn đáp ứng các đơn hàng may mặc, gỗ nén tại thị trường châu Âu. Dù thị trường Trung Đông đang phức tạp, nhưng những ngày qua, các đơn hàng của Gara vẫn được xuất đi đều.

Trái cây tươi của Việt Nam được ưa chuộng tại châu Âu.

“Nếu biết nắm bắt cơ hội, lúc này chính là thời điểm để các doanh nghiệp Việt Nam tái định vị và gia tăng các đơn hàng. Trong tuần qua, chúng tôi vẫn có những container hàng trái cây tươi được xuất đi đều. Khi nhu cầu từ thị trường cao thì bên dịch vụ vẫn có cách để đáp ứng. Tại thị trường châu Âu, tuy có chịu ảnh hưởng chung nhưng không quá khó khăn, tất nhiên cước vận chuyển và chi phí bến bãi có cao hơn trước đây” – bà Hạnh chia sẻ.

Đồng quan điểm, ông Phan Hữu Trọng Nhân - Giám đốc Công ty TNHH Thương mại, dịch vụ xuất nhập khẩu Việt Argo cho rằng, thị trường hiện nay đang xuất hiện nhiều biến động, khó khăn. Tuy vậy, những thách thức trong ngắn hạn thường chỉ mang tính tạm thời và trong khó khăn luôn tồn tại cơ hội cho những doanh nghiệp biết chủ động thích ứng.

Việt Nam có lợi thế là cửa ngõ giao thương quan trọng với nhiều thị trường trên thế giới. Dù thị trường Trung Đông có thể đang chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị, doanh nghiệp vẫn có thể tìm kiếm cơ hội tại những thị trường khác như Úc, New Zealand, Mỹ, Nhật Bản hay Nga.

Trong kinh doanh luôn có quy luật khi một cánh cửa tạm thời khép lại thì một cánh cửa khác sẽ mở ra. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải chủ động tìm kiếm cơ hội, nếu mãi giữ nguyên cách làm cũ thì rất khó tạo ra bước phát triển mới. Những giai đoạn khó khăn buộc doanh nghiệp phải suy nghĩ nhiều hơn, tìm giải pháp mới và phát huy những nền tảng đã có để làm tốt hơn.

"Nhiều khi doanh nghiệp cần dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn của mình để tìm những thị trường hoặc sản phẩm mới", ông Nhân nói.

Phát huy lợi thế lớn, "biến nguy thành cơ"

Thực tế, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu cảm nhận rõ áp lực khi chi phí logistics tăng cao, thời gian vận chuyển kéo dài và lịch tàu bị xáo trộn. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều biến động, một số doanh nghiệp xuất khẩu vẫn nhìn thấy cơ hội để tiếp cận và mở rộng thị trường.

Theo các doanh nghiệp, Việt Nam có nhiều lợi thế để mở rộng xuất khẩu, trong đó có vị trí thuận lợi về hàng hải và mạng lưới các FTA với nhiều thị trường lớn.

Ông Hà Quang Vũ, đại diện Công ty Xuất nhập khẩu Hà Quang cho rằng, thế giới, đặc biệt là khu vực Trung Đông, luôn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường. Vì vậy, với những doanh nghiệp chưa kịp thích ứng, các biến động này có thể trở thành thách thức lớn. Tuy nhiên, trong nguy luôn có cơ, những biến động địa chính trị đôi khi lại mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp biết nắm bắt.

Ông dẫn chứng, xung đột Nga - Ukraine dù đến nay vẫn chưa kết thúc, nhưng nhu cầu đối với các ngành phục vụ tái thiết, đặc biệt là ngành gỗ, lại gia tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, ngành gỗ Việt Nam đã phục hồi và phát triển khá tốt, trong khi nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ trên thị trường quốc tế vẫn ở mức cao.

Tương tự, căng thẳng tại Biển Đỏ năm 2024 từng khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận chuyển. Song, trên thực tế tác động không quá lớn và kim ngạch xuất khẩu của nhiều ngành hàng vẫn duy trì đà tăng trưởng.

Ngay cả trong năm 2025, khi một số chính sách thuế và thương mại của Mỹ có thay đổi, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tiếp tục tăng trưởng tích cực. Điều đó cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế vẫn khá vững.

“Có người nhìn vào biến động sẽ thấy khó khăn, nhưng với những doanh nghiệp xuất khẩu biết thích ứng, đó lại là cơ hội để tìm kiếm thị trường mới và gia tăng đơn hàng”, ông Vũ nói.

Cũng theo đại diện Công ty Hà Quang, không phải ngẫu nhiên các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong nước có thể "biến nguy thành cơ”. Bởi, Việt Nam hiện có nhiều lợi thế để mở rộng xuất khẩu, trong đó có vị trí thuận lợi về hàng hải và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhiều thị trường lớn.

“Việt Nam đã ký kết nhiều FTA với châu Âu, khu vực châu Á và Trung Đông, trong đó có các thỏa thuận thương mại với Israel và nhiều đối tác khác, tạo điều kiện thuận lợi để hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào thị trường quốc tế”, ông Vũ phân tích.

Ông cũng dự báo, sau chu kỳ xung đột tại Trung Đông, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa có thể tăng mạnh từ giữa năm 2026, đặc biệt là các mặt hàng phục vụ tiêu dùng và tái thiết. Đây sẽ là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam gia tăng xuất khẩu.

Ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty TNHH Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO cho rằng xung đột Trung Đông đang tạo ra biến động trong thương mại quốc tế.

Trong giai đoạn hiện nay, các quốc gia có môi trường chính trị ổn định, năng lực sản xuất tốt và hệ thống logistics thuận lợi thường trở thành lựa chọn thay thế của các nhà nhập khẩu quốc tế. Ở góc độ này, Việt Nam đang có nhiều lợi thế khi vừa duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, vừa có mạng lưới FTA rộng khắp với nhiều đối tác trên thế giới.

Với nhóm nông sản tươi, đặc biệt là trái cây, được ghi nhận có lượng đơn hàng tăng mạnh do nguồn cung từ khu vực này bị gián đoạn, khiến nhiều đối tác châu Âu phải tìm nguồn thay thế.

Ngoài nông sản, nhu cầu đối với một số ngành như dệt may, nhựa, đồ nội - ngoại thất, giày dép cũng có xu hướng tăng khi nguồn cung truyền thống bị gián đoạn. Bên cạnh đó, các vật liệu xây dựng như xi măng, gỗ, tôn, gạch được dự báo sẽ tăng nhu cầu nếu hoạt động tái thiết sau xung đột diễn ra.

“Trước đây, Iran và Israel là những quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, cung ứng nhiều mặt hàng nông sản sạch cho thị trường châu Âu nhờ khoảng cách địa lý gần và chi phí vận chuyển thấp. Tuy nhiên, khi xung đột xảy ra, chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, dẫn tới tình trạng thiếu hụt nguồn cung tại một số thị trường châu Âu. Do đó, chúng ta hãy coi thời điểm này là cơ hội, chứ không phải khó khăn. Các doanh nghiệp trái cây tươi, vì liên quan đặc thù thời gian bảo quản nên cần lưu ý điều chỉnh, chuyển hướng tìm thị trường mới hoặc chế biến sâu”…, ông Việt lưu ý.

Hồng Hương

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/xung-dot-trung-dong-doanh-nghiep-xuat-khau-chia-se-cua-thoat-hiem.html