Xung đột Trung Đông làm sụt giảm 8% lượng dầu thô toàn cầu, cước vận tải tăng gấp 3 lần

3 giờ trướcBài gốc

Ba tháng xung đột tại Trung Đông đã tái định hình sâu sắc bản đồ năng lượng và vận tải biển toàn cầu. Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã khiến dòng chảy dầu mỏ, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và nhiên liệu bị gián đoạn nghiêm trọng, buộc các nền kinh tế phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ châu Mỹ.

Eo biển Hormuz tê liệt và sự sụt giảm nguồn cung kỷ lục

Trước thời điểm căng thẳng leo thang vào cuối tháng 2/2026, eo biển Hormuz là huyết mạch quan trọng với trung bình 70 tàu chở năng lượng qua lại mỗi ngày, đáp ứng khoảng 20% nguồn cung toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế cho thấy lưu lượng này đã giảm xuống dưới 6 chuyến/ngày trong tháng 5/2026, bất chấp các nỗ lực khôi phục vận tải.

Hệ quả trực tiếp là xuất khẩu dầu thô của Trung Đông giảm mạnh từ mức 75 triệu tấn/tháng xuống còn khoảng 36 triệu tấn. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng lượng dầu thô xuất khẩu toàn cầu đạt 800 triệu tấn, giảm 8% (tương đương 71 triệu tấn) so với cùng kỳ năm trước. Sự thiếu hụt này đã thúc đẩy các quốc gia ngoài khu vực thay đổi chiến lược cung ứng.

Mỹ và các nước châu Mỹ đẩy mạnh xuất khẩu bù đắp thiếu hụt

Để bù đắp khoảng trống 100 triệu tấn dầu thiếu hụt từ Trung Đông, các quốc gia châu Mỹ đã gia tăng công suất khai thác tối đa. Mỹ, với tư cách là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, đã nâng khối lượng xuất khẩu thêm 16%, đạt hơn 86 triệu tấn trong 5 tháng đầu năm 2026.

Bên cạnh Mỹ, các quốc gia như Canada, Brazil và Mexico cũng đóng góp thêm 28 triệu tấn vào thị trường quốc tế, đưa tổng lượng dầu từ khu vực châu Mỹ lên 236 triệu tấn. Dẫu vậy, nỗ lực này vẫn chưa đủ để cân bằng thị trường hoàn toàn do sản lượng khai thác từ châu Phi còn hạn chế và dầu Nga vẫn đang chịu các rào cản từ lệnh trừng phạt thương mại.

Chi phí vận tải biển tăng vọt gây áp lực kinh tế

Thị trường vận tải biển ghi nhận mức biến động giá chưa từng có do rủi ro an ninh. Cước thuê tàu chở dầu tuyến Trung Đông đi Trung Quốc từng vọt lên mức 500.000 USD/ngày tại đỉnh điểm giao tranh, so với mức 130.000 USD trước khủng hoảng. Hiện tại, giá cước đã điều chỉnh về quanh ngưỡng 390.000 USD/ngày nhưng vẫn cao gấp ba lần so với điều kiện bình thường.

Không chỉ dầu thô, xuất khẩu các sản phẩm nhiên liệu thành phẩm như xăng, diesel và nhiên liệu phản lực toàn cầu cũng giảm 8,7%, xuống dưới 330 triệu tấn. Một phần lớn đội tàu toàn cầu đã phải điều chuyển lộ trình sang các khu vực ổn định hơn nhằm tránh rủi ro, làm kéo dài thời gian vận chuyển và đẩy chi phí logistics toàn cầu tăng cao.

Rủi ro lạm phát từ chi phí năng lượng neo cao

Tình trạng chi phí vận tải và giá hàng hóa duy trì ở mức cao đang tạo ra áp lực lạm phát mới cho nhiều nền kinh tế. Trong bối cảnh lượng tồn kho dầu, khí đốt toàn cầu dần suy giảm, các quốc gia sẽ phải đối mặt với bài toán bổ sung dự trữ với mức giá đắt đỏ hơn đáng kể.

Giới phân tích nhận định, nếu một thỏa thuận hòa bình bền vững không sớm được thiết lập, thị trường năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục căng thẳng. Việc phụ thuộc vào các tuyến vận tải dài hơn và đắt đỏ hơn từ châu Mỹ có thể là xu hướng dài hạn trong tương lai gần.

PHỐ HỘI

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/xung-dot-trung-dong-lam-sut-giam-8-luong-dau-tho-toan-cau-cuoc-van-tai-tang-gap-3-lan-3338428.html